BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Broński Krzysztof (Wydział Gospodarki i Administracji Publicznej)
Tytuł
Struktura społeczno-zawodowa oraz sytuacja ekonomiczna ludności większych miast galicyjskich w dobie autonomii (1867-1914)
Social and Occupational Structures as Well as the Economic Situation of Residents of Galician's Large Cities in the Face ot Autonomy
Źródło
Zeszyty Naukowe / Akademia Ekonomiczna w Krakowie, 2003, nr 638, s. 5-20
Słowa kluczowe
Struktura społeczna, Klasy społeczno-zawodowe, Sytuacja społeczno-ekonomiczna, Aglomeracje miejskie
Social structure, Socio-economic classes, Social and economic conditions, Urban agglomerations
Uwagi
summ.
Kraj/Region
Galicja
Galicia
Abstrakt
W artykule poruszono problem dotyczący sytuacji społeczno-zawodowej i ekonomicznej ludności zamieszkującej duże miasta galicyjskie w dobie autonomii (1867-1914). Analiza dochodów wykazała, że większość populacji czerpała dochody z przemysłu i rzemiosła, pozostała część z handlu i administracji. Niewielka część ludności zamieszkującej miasta osiągała dochody podlegające podatkowi, co świadczy o niskich zarobkach populacji.

The paper is on the list of researches on the urbanization of Galicia in periods of autonomy undertaken by Polish historiography. The urban population has always been differentiated with respect to their status, nationality, profession and wealth. The largest has been the middle-class, the group with full rights. Political transformations such as enfranchisement, economic and political liberalization that took place during 1848-1867 influenced the demographic and economic growth as well as the civilization of most towns in Galicia. Subsequent years of the second half of the nineteenth century witnessed a steady growth of urban population. This increase was due to rural-urban migration and from smaller rural settlements including, though rare, the annexation of surrounding villages. The demographic growth of large towns was similar, which led to amongst other things their multifunctional nature. The urban population mirrored the multinational mosaic of Galician society. The attainment of autonomy significantly influenced the growth of education, improving the quality of schools in Galicia, which became noticeable in larger urban centres. The number of persons belonging to the intelligentsia group, who were mostly concentrated in the larger towns, increased significantly during the period of autonomy. An analysis of the sources income showed that the group under study did not have a dominant source of living. The study shows that the largest proportion of the population secured their living from the industrial and craft sector, while commerce and administration came lower on the table. Employment patterns among residents of large towns were similar to that of sources of income. This multifunctional nature of most urban areas assured a reasonably beneficial urban growth free from serious fluctuations resulting from economic depressions. The social composition of the professionally active part of the society is a proof of a steady process of capitalistic evolution in various aspects of the economies of urban centres. An analysis of the economic situation shows that only a very small proportion of the population achieved taxable incomes, which is confirmation of the weak economic base of the population under study. Only a very small proportion of the population of the towns covered by the research had incomes suitable for higher tax rates. A characteristic feature of the group of high income tax payers was the fact of it being dominated by the Jews. The weakest taxable group on the other hand, was the Ruthenian population. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Pełny tekst
dostęp tylko z terenu Kampusu UEK
Bibliografia
Pokaż
  1. Aleksander T., Życie społeczne i przemiany kulturalne Nowego Sącza w latach 1870-1990, Kraków 1993, s. 28.
  2. Bartoszewicz J., Pogląd na usiłowania i prace około reformy gminnej w Galicji, Wiadomości Statystyczne o Stosunkach Krajowych, 1903,1.19, z. 2, s. 41-48.
  3. Bernhaut E., Obrazki z przeszłości Brodów i powiatu brodzkiego, Brodyfl 938, s. 49, 52.
  4. Broński K., Niemcy w społeczności miejskiej Galicji, Zeszyty Naukowe AE w Krakowie, Kraków 2001, nr 571, s. 74-75.
  5. Buzek J. , Rozwój szkół średnich w Galicji w ostatnim pięćdziesięcioleciu (1859-1909), Lwów 1909, s. 29.
  6. Buzek J., Materiały statystyczne do reformy sejmowego prawa wyborczego, Wiadomości..., 1906, t. 21, z.1.
  7. Diamand H., Położenie gospodarcze Galicji przed wojną, Lipsk 1915, s.20-21.
  8. Florkowska-Francić H., Gasowski T., Kulczykowski, M., Ze studiów nad inteligencją galicyjską na przełomie wieków XVIII-XIX oraz XIX-XX [w:]Społeczeństwo polskie XV111-XIX, t.7, PWN, Warszawa 1974, s. 103-107.
  9. Gaszyński Z., Skład dal wyborczych w większych gminach miejskich w Galicji na podstawie aktów wyborczych, Wiadomości Statystyczne..., 1.11, z. 3, s. 32.
  10. Gąsowski T., Urbanizacja Galicji w dobie autonomicznej, Studia Historyczne, 1895, z. 2, s. 224. Liczba ta odbiega nieco od ustaleń J. Karpińca, Ilość osad miejskich w byłej Galicji i podział ich na miasta i miasteczka, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, R. 2,1932-1933, s. 4 i nast.
  11. Grodziski S., Historia ustroju społeczno-politycznego Galicji, T 772-1848, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1971, s. 63-64.
  12. Hoff J., Społeczność małego miasta galicyjskiego w dobie autonomii, Rzeszów 1992, s. 5, tejże: Drobnomieszczaństwo rzeszowskie i jego aktywność kulturalna w końcu XIX wieku i na początku XX w. [w:] Drobnomieszczaństwo XIXi XX wieku. Studia i materiały, pod red. S. Kowalskiej-Glikman, Warszawa 1992, t. 2, s. 131.
  13. Homola I., Inteligencja galicyjska w połowie XIX w. [w:] Społeczeństwo polskie XVIII i XIX w., PWN, Warszawa 1972, t. V, s. 182-183.
  14. "Kurier Stanisławowski" 1912, R.27,nr 1384.
  15. Małecki J., Lwów i Kraków-dwie stolice Galicji [w:] Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, 1989, T.50, s.119-131.
  16. Nadobnik M., Podatki bezpośrednie w Galicji, przypisane na rok 1910, Wiadomości Statystyczne..., t.23, z.3.
  17. Obrazki z przeszłości Brodów i powiatu brodzkiego, opr. E. Bernhaut, Brody 1938, s.66.
  18. Oesterreichische Statistik. Neue Folge, Wien 1916, Bd 1, Heft 3.
  19. Pilat T., Obszar, zabudowania i ludność większych miast galicyjskich, dla których została wydana ustawa gminna z d. 13 marca 1889, Wiadomości Statystyczne..., 1890, t.11, z.3.
  20. Pucek Z., Galicyjskie doświadczenia wielokulturowośći a problem więzi społecznej [w:] Galicja i jej dziedzictwo, t.2, Społeczeństwo i gospodarka, Wyd. Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Rzeszów 1995, s. 11.
  21. Ślusarek K., Szlachta w Galicji Wschodniej na przełomie XIX i XX wieku. Rozmieszczenie terytorialne i liczebność, Studia Historyczne, R. XXXIV, 1991, z.2, s.190, 193.
  22. Weinfeld I., Ludność miejska w Galicji i jej skład wyznaniowy (1880-1910), Wiadomości Statystyczne o Stosunkach Krajowych, t. 24, s.2, Lwów 1912.
  23. Włodarczyk E. Miasto dziewiętnastowieczne jako przedmiot zainteresowań badawczych historyków - kierunki badań, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, T. LIII-LV, 1992/95, s. 70; W. Caban, Społeczność małego miasteczka w Królestwie Polskim w pierwszej połowie XIX wieku - zamknięta czy otwarta [w:] Miasteczko polskie w XIX i XXwieku, pod red. M. Meduckiej, R. Renz, Kielce 1998, s. 99.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0208-7944
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu