BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Cierniak-Szóstak Ewa (Kolegium Gospodarki i Administracji Publicznej)
Title
Ideologia społeczna w świetle współczesnej refleksji naukowej
Social Ideology in Light of Contemporary Scientific Thought
Source
Zeszyty Naukowe / Akademia Ekonomiczna w Krakowie, 2005, nr 682, s. 35-49, bibliogr. 47 poz.
Keyword
Ideologia, Socjologia, Teorie socjologiczne, Filozofia nauki, Badania socjologiczne
Ideology, Sociology, Sociological theories, Philosophy of science, Sociological research
Note
summ.
Abstract
W artykule przedstawiono próbę kreowania nowej opcji teoriopoznawczej, której usystematyzowanym fundamentem stać się ma epistemiologia feministyczna. Nazwą tą określa się zbiór koncepcji poznania  odwołujących się do swoistej mistyki kobiecego oglądu świata. Zadaniem nowej dyscypliny ma być wypracowanie modelu prawdziwie emancypującej nauki społecznej reprezentującej, w odróżnieniu od scjentyfikowanej „męskiej” orientacji epistemicznej – integracyjny, nieinterwencyjny interes poznawczy. Nowa epistemiologia oparta ma być na „racjonalności opiekuństwa”, zdecydowanie przeciwstawnej „represyjnej, instrumentalnej, oddzielającej etykę i wiedzę” racjonalności przyrodoznawstwa stanowiącego projekcję doświadczeń związanych z pełnieniem męskich ról społecznych na kategorię opisu natury. (tłum. z ang. M.P.)

Attempts to create new theoretical options through the employment of feminist epistemology are signs of the new female-centric outlook of modern feminism and can be discussed as the ideological reaction against the breaking down of strategies of assimilation promoted in the 1960s and 70s. The popularity of feminist epistemology among different schools of thought results from the fact that it is connected with general social and cultural changes in Western society. Postmodern intellectual trends in the social sciences have a clearly visible influence on feminist epistemology, which opposes the idea that the use of abstract models is a superior way of gaining knowledge than researching the reality of the world. Feminist epistemology is an intriguing sign of anti-scientific tendencies, in which the starting point for the criticism of science is Weber's concept of rationalization as well as Scheller's uniting of technology and science in the category of "the instrumental mind" as a tool of "violation of nature". The basic intellectual position of feminist epistemology clearly refer to Habermas, Foucalt, and Lefevre, rehabilitating "the substance of the everyday". These influences have caused feminist epistemology to become one of the most widely theoretically researched areas of contemporary cultural opposition. (original abstract)
Accessibility
The Main Library of the Cracow University of Economics
The Library of Warsaw School of Economics
The Library of University of Economics in Katowice
The Main Library of Poznań University of Economics and Business
The Main Library of the Wroclaw University of Economics
Full text
CUE campus access only
Bibliography
Show
  1. Abercrombie N., Class, Structure and Knowledge. Problems in the Sociology of Know-ledge, Blackwell, Oxford 1980.
  2. Bauman Z., Wieloznaczność nowoczesna. Nowoczesność wieloznaczna, PWN, Warszawa 1995.
  3. Bell D., Burnham W.D., Sandel M., Gardels N., Sytuacja liberalizmu. Sympozjum, „Ameryka", zima 1988.
  4. Bloom A., Nietzsche w Ameryce, „Ameryka" 1988, nr 288.
  5. Bloom A., The Closing of the American Mina: How Higher Education its Failed Democracy and Impoverished the Souls of Today's Students, Students, Schuster 1987.
  6. Bloom A., Umyśl zamknięty, , Zysk i S-ka, Poznań 1997.
  7. Cierniak-Szóstak E., Nauka w cieniu feminizmu, „Opcje" 1996.
  8. Cierniak-Szóstak E., Epistemologia feministyczna [w:] Oglądy i obrazy świata społecznego, J. Goćkowski, P. Kisiel (red.), Wyd. Nauk. IF UAM, Poznań 1997.
  9. Cooter R.,Deploying 'Pseudoscience': Then and Now [w:] Science, Pseudo-science and Society ,The Calgarian Institute for Humanities 1980.
  10. Dewey J., Reconstruction in Philosophy, New York 1920.
  11. Feyerabend P., Jak być dobrym empirystą, PWN, Warszawa 1979.
  12. Fleck L., Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, Wyd. Lubelskie, Lublin 1986.
  13. Frankel-Brunswik E., Confirmation of Psychoanalitical Theories [w:] The Validation of Scientific Theories, P.G. Frank (red.), Collier Books, New York 1962.
  14. Fukuyama F., Koniec historii,, Zysk i S-ka, Poznań 1996.
  15. Geiger T., Ideologia i prawda. Socjologiczna krytyka myślenia [w:] Problemy socjologii wiedzy, A. Ćmielecki, S. Czerniak, J. Niznik, S. Rainko (red.), PWN, Warszawa 1985.
  16. Gontarczyk E., Kobiecość i męskość jako kategorie społeczno-kulturowe w studiach feministycznych, Eruditus, Poznań 1995.
  17. Habermas K., Teoria i praktyka, PIW, Warszawa 1983.
  18. Harding S., The Feminist Correction to Science, Methodology and Theory, referat prezentowany na seminarium socjologii nauki w IUC w Dubrowniku, maj 1988.
  19. Hessen B., The Social and Economics Roots of Newton's 'Principia' [w:] Sciences at the Crossroads, N.I. Bukharin (red.), London 1937.
  20. Hooks B., Feminist Theory: From Mar gin to Center, South End Press, Boston 1984.
  21. Janion M., Humanistyka. Poznanie i terapia, PIW, Warszawa 1982.
  22. Kołakowski L., Główne nurty marksizmu, 1.1, Wyd. Krąg, Wyd. Pokolenie, Warszawa 1989.
  23. Lukacs G., Historia i świadomość klasowa, PWN, Warszawa 1988.
  24. Mannheim K., Das Konservative Denken. Sociologische Beitrage zum Werden des politischen Denkens in Deutschland, „Archiv für Socialwissenschaft und Sozialpolitik" 1927, t. 57. Mannheim K., Essays on the Sociology of Knowledge, Routledge&Kegan, London 1952.
  25. Mannheim K., Ideologia i utopia [w:] Problemy socjologu wiedzy, PWN, Warszawa 1985.
  26. Mejbaum W., Marksizm a analiza genetyczna, Studia Filozoficzne 1972, nr l.
  27. Merton R.T., Teoria socjologiczna i struktura spoteczna, PWN, Warszawa 1982.
  28. Między koncepcją równości i różnicy pici. Feminizm wobec nauki [w:] Kobiety wobec przemian okresu transformacji, K. Faliszek, E. McLean Pietras, K. Wódz (red.), Wyd. Śląsk, Katowice 1997.
  29. Moi T., Sexual/Textual Politics, Methuen, London 1985.
  30. Mucha J., Socjologia jako krytyka społeczna. Orientacja radykalna i krytyczne we współczesnej socjologii zachodniej, PWN, Warszawa 1986.
  31. Nisbet R., Przesądy. Slownik filozoficzny, Fundacja Aletheia, Warszawa 1988.
  32. Nowak L., Zasady marksistowskiej filozofii nauki, PWN, Warszawa 1974.
  33. Pakszys E., Pled a rozwój nauki. Problemy epistemologii feministycznej [w:] Humanistyka i pleć, I, J. Miluska, E. Pakszys (red.), Wyd. Nauk. UAM, Poznań 1995.
  34. Simonds A.P., Karl Mannheim's Sociology of Knowledge, Clarendon Press, Oxford 1978.
  35. Skolimowski H., Evolutionary Rationality [w:] PSA 1974 - Proceeding of the 1974 Biennal Meeting of the Philosophy of Science, Boston Studies in The Philosophy of Science, Vol. XXXII.
  36. Skolimowski H., Nadzieja matką mądrych, ZBZ „Sangha", Warszawa 1989.
  37. Szóstak A., Między rozsądkiem a obłędem. O pewnych socjo-psychologicznych aspektach sporu wokół kryterium demarkacji [w:] Nauka, tożsamość i tradycja, J. Goćkowski, S. Marmuszewski (red.), Universitas, Kraków 1995.
  38. Sztompka P., O marksistowskim zaangażowaniu nauk społecznych, Studia Filozoficzne 1975, nr 8.
  39. Ślęczka K., Feminizm, Wyd. Książnica, Katowice 1999.
  40. Tong R.P., Myśl feministyczna. Wprowadzenie, PWN, Warszawa 2002
  41. Voegelin E., Lud boży, Znak, Kraków 1994.
  42. Voegelin E., Nowa nauka polityki, Aletheia, Warszawa 1992.
  43. Voegelin E., Science, Politics and Gnosticism, Regnery-Gateway, Chicago 1968.
  44. Ziółkowski M., Wiedza, jednostka, społeczeństwo, PWN, Warszawa 1989.
  45. Życiński J., Granice racjonalności. Eseje z filozofii nauki, PWN, Warszawa 1993.
  46. Życiński J., Język i metoda, Znak, Kraków 1983.
Cited by
Show
ISSN
0208-7944
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu