BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Zajfert Michał (Polska Akademia Nauk)
Title
Kolejowe przewozy pasażerskie o charakterze użytku publicznego - doświadczenia ostatnich 20 lat transformacji kolei w Polsce
Regional Passenger Railway Transport as a Public Service: Twenty Years of Railway Reforms in Poland
Source
Studia Ekonomiczne / Polska Akademia Nauk. Instytut Nauk Ekonomicznych, 2013, nr 3 (78), 456-481, bibliogr. 21 poz.
Economic Studies
Keyword
Kolejnictwo, Komunikacja kolejowa, Sieć kolejowa, Przewozy pasażerskie, Transport publiczny
Railways, Rail transportation, Railway network, Passenger traffic, Public transport
Note
streszcz., summ.
Abstract
Trudności z wdrożeniem mechanizmów racjonalnej organizacji i finansowania kolejowych przewozów pasażerskich o charakterze użyteczności publicznej w optymalnym dla społeczeństwa zakresie sprawiają, że już od ponad 20 lat ich realizacja w Polsce daleka jest od doskonałości. Celem artykułu jest próba wskazania optymalnych rozwiązań na podstawie analizy przekształceń praktycznie wdrażanych w ostatniej dekadzie także w innych gałęziach transportu. Realizacja kolejowych przewozów regionalnych cechuje się trwałym defi cytem, jednak ich funkcjonowanie przynosi ogółowi społeczeństwa ekonomiczne korzyści. Pomimo istnienia w Europie, ale także i w Polsce, pozytywnych przykładów, zazwyczaj wdrażane są rozwiązania, które utrwalają monopol w dostarczaniu tych usług, eliminują możliwość konkurencji i kreowania najlepszej dla społeczeństwa oferty oraz przerzucają fi nansowanie kosztów tych wadliwych rozwiązań na samorządy wojewódzkie. Na możliwości organizacji regionalnych przewozów pasażerskich zasadniczy wpływ ma silny wpływ bariery wejścia - brak dostępu do taboru kolejowego. Rozwiązaniem tego problemu jest wydłużenie czasu obowiązywania umowy w organizowanych przetargach na obsługę tych przewozów, a w odniesieniu do państwowych spółek przewozowych PKP Cargo i PKP Intercity udostępnienie innym przewoźnikom zbędnego im taboru kolejowego. Natomiast tabor kolejowy stanowiący majątek spółki Przewozy Regionalne powinien być przekazany jej udziałowcom, tj. samorządom terytorialnym.(abstrakt oryginalny)

Prolonged diffi culties in implementation of rational organization and fi nancing of public-service passenger railway transport in Poland translate into its continued suboptimal operation. Reforms of the passenger railway system have been under way for almost 20 years. The aim of the paper is to propose economically effi cient solutions based on analysing actual transitions which took place during the last decade in railway and other sectors of public transport. Short-distance regional passenger services are permanently unprofi table, but they serve well the public purpose providing the society with economic benefi ts. Despite examples of good practices both in Poland and other European countries facing similar problems, implemented solutions usually consolidate the monopoly in delivery of public services, eliminate competition and prevent the adoption of the best solution for the society, and shift the costs of these faulty solutions to voivodeships. The organization of regional passenger services is vastly infl uenced by the entry barrier of lacking access to the necessary rolling stock. A solution to this problem would be to extend the time span covered by contracts for realizing such services, and to make state-owned PKP Cargo and PKP Intercity's surplus rolling stock available to other bidders. Finally, the rolling stock belonging to the voivodeships railway company should be passed to its shareholders, i.e. local governments.(original abstract)
Accessibility
The Main Library of Poznań University of Economics and Business
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. Biuletyn Informacji Publicznej" (2008), Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Ofi cjalny komunikat (http://bip.kujawsko-morskie.pl/ index.php?option=com_content&task=view&id=2530&Itemid=125 - dostęp 22.05.).
  2. Głogowski T. (2009), Oszczędzanie według PKP, "Gazeta Wyborcza Katowice" z 1.03.2009.
  3. Górski P. (2004), Samorząd chce decydować, "Rzeczpospolita" z 23.03.2004.
  4. Grzywacz W., Wojewódzka-Król K., Rydzkowski W. (2003), Polityka transportowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
  5. Jaster G. (2004) Konkurencja w przewozach kolejowych - doświadczenia na rynku niemieckim. Konferencja "Konkurencja na torach - szanse i zagrożenia", Forum Kolejowe Railway Business Forum, Warszawa.
  6. Koleje Mazowieckie KM (prezentacja operatora) (2005), "Rynek Kolejowy", nr 3.
  7. Kozińska K. (2005), Wielkopolska romansuje z prywatnymi przewoźnikami, "Puls Biznesu" z 28.02.2005.
  8. Koźlak A. (2008), Ekonomika transportu, Teoria i praktyka gospodarcza, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
  9. Ministerstwo Infrastruktury (2008), Samorządy województw udziałowcami spółki PKP Przewozy Regionalne, Komunikat Nr 128 (148) z dnia 22.12.2008 r.
  10. Musgrave R.A., Musgrave P.B. (1973), Public Finance in Theory and Practice, McGraw-Hill, Kogakusha.
  11. NIK (2008), Informacja o wynikach kontroli organizowania i finansowania regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich, Departament Komunikacji i Systemów Transportowych, Warszawa.
  12. Raporty Roczne spółek Grupy PKP (2001-2009).
  13. Rozporządzenie Rady Ministrów (2004) z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie organizowania regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich, Dz. U. z 2004 r. Nr 95, poz. 953.
  14. Schöller O., Borcherding A. (2004), Elchtest. Die Reform des staatlichen Eisenbahnsystems in Schweden, "Internationales Verkehrswesen", Nr. 5.
  15. Sengelov K. (2004), DSB wants to become Europe`s preferred passenger train operator, "Railway Gazette International", Nr. 12.
  16. Stiglitz Joseph E. (2004), Ekonomia sektora publicznego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  17. Uchwała nr 256/2008 Rady Ministrów (2008) z dnia 2 grudnia r. w sprawie finansowania regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich (bip.kprm.gov.pl/download. php?s=75&id=1048 (data dostępu: 01.08.2013).
  18. Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego (2007), Ogłoszenie o zamówieniu usługi: Pasażerski transport kolejowy 2007/S 83-102178, http://ted.europa.eu/ Exec;jsessionid=B6751C4F0E7554989465F53F5CE5376F.instance_2?DataFlow= ShowPage.dfl&Template=TED/N_one_result_detail_curr.htm&docnumber= 102178-2007&docId=102178-2007&StatLang=PL (data dostępu - 22.05.2008).
  19. Ustawa (2002) z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" Art. 1, Dz. U. z 2002 r. Nr 205, poz. 1730.
  20. Ustawa (2003a) z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, Rozdział 7 Finansowanie transportu kolejowego, Art. 40., Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789.
  21. Ustawa (2003b) z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Dz. U. z 2003 r. Nr 203, poz. 1966.
Cited by
Show
ISSN
0239-6416
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu