BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Kościelniak Cezary (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Title
Publiczne role współczesnego uniwersytetu: między zobowiązaniami kulturowymi a ekonomicznymi
The Public Roles of the Contemporary University: between the Cultural and Economic Duties
Source
Humanities and Social Sciences, 2013, vol. 18 (XVIII), nr 20 (4), s. 47-62, bibliogr. 25 poz.
Keyword
Wyrównywanie szans edukacyjnych, Szkolnictwo wyższe, Rozwój społeczny, Edukacja, Rozwój zrównoważony
Equal educational opportunities, Higher education, Social development, Education, Sustainable development
Note
streszcz., summ.
Abstract
Celem artykułu jest zaprezentowanie analizy przemian zobowiązań publicznych uniwersytetu, szczególnie w ich dwóch wymiarach: kulturowych i ekonomicznych. W ostatnich pięćdziesięciu latach uniwersytety świata zachodniego przechodziły przez "przedsiębiorczą zmianę". Ich misja była zorientowana na produkcję wiedzy połączoną z procesami komercjalizacji wiedzy. Tym samym, instytucje wiedzy spełniają istotne funkcje w kształtowaniu społeczeństwa dobrobytu, zarówno w wymiarze edukacyjnym, jak i badawczym. Jednocześnie krytycy rozpoczętej przez Clarka Kerra "przedsiębiorczej zmiany" w Stanach Zjednoczonych w latach 60 wskazują, że była ona źródłem kryzysu publicznych zobowiązań uniwersytetu, ograniczając je jedynie do perspektywy ekonomicznej. Zarówno liberalni i konserwatywni krytycy są zgodni co do znaczącej roli humanistyki we współczesnym uniwersytecie, która ma uzupełniać kształcenie profesjonalne. Artykuł pokazuje potencjalne możliwości poszerzenia publicznych zobowiązań w postaci polityk zrównoważonego rozwoju, polityk zmniejszania nierówności czy - używając terminu Marty Nussbaum - poszerzania instytucjonalnego zaangażowania uczelni w procesach global citizenship. Zobowiązania uniwersytetu wobec sfery publicznej łączą ze sobą kwestie kulturowe z ekonomicznymi. Przykładem wspólnego zadania może być rola uniwersytetu w wyrównywaniu nierówności społecznych, poprzez zwiększanie dostępu do instytucji wiedzy. Konkluzją tekstu jest postulat wzajemnego uznania zobowiązań ekonomicznych i kulturowych oraz ich wzajemnej synchronizacji. Ważne jest jednak ukazanie protokołu rozbieżności między dwoma podejściami. (abstrakt oryginalny)

The main aim of the paper is an analysis of the transformation of the public duties of universities focused on two directions: cultural and economic ones. Since 50s of XX century Western universities underwent the "entrepreneurial turn". Their mission was centred to the production and commercialization of knowledge. Meanwhile knowledge institutions take an important role in creating the welfare society both in education and research. The "entrepreneurial turn" begins from the reforms introduced by Clark Kerr at University of California Berkeley. The critics of the "entrepreneurial turn" point out that it causes a deep crisis of the public duties of universities and pushes them to the narrow, economic mission only. Both liberal and conservative critics agree that the role of arts and humanities is crucial in contemporary curricula. Humanities should support and complete the professional education in different disciplines. The paper considers the potential of the increasing of the capacity of the public duties of universities, like a sustainable development, the policy of equality and - using the term of Martha Nussbaum - deep involvement of the knowledge institutions in the processes of global citizenship. The public duties of universities bridges the cultural issues with economic. Commitments of the university to the public sphere combine cultural issues with economic ones, e.g. by increasing of the access to higher education. The conclusion of the paper is that, both economic and cultural duties should be synchronized. (original abstract)
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. Altbach Ph., Students Political Activism, [w:] idem, Comparative Higher Education, Ablex Publishing, Norwood 2006.
  2. Arbo, P. Benneworth, P., Understanding the Regional Contribution of Higher Education Institutions, Paris: OECD, 2007.
  3. Beteille A., Universities at the Crossroads, Oxford University Press, New Delhi 2010.
  4. Busemeyer R.M., Nikolai R., Education, [w:] F. Castels, S. Leibfried, J. Lewis, H. Obinger, Ch. Pierson, The Oxford Handbook of Welfare State, Oxford University Press, Oxford 2010.
  5. Clark B., Creating Entrepreneurial University, Pergamon Press, New York 1998.
  6. Dąbrowa-Szefler M., Jabłecka J., Szkolnictwo wyższe w Polsce. Raport dla OECD. MNiSW, Warszawa 2007.
  7. Kerr C., The Uses of the University, Harvard University Press, Cambridge 2007.
  8. Kwiek M., Transformacje uniwersytetu, Wydawnictwo UAM, Poznań 2010.
  9. Kościelniak C., Uniwersytet i aktywizm studencki wobec obywatelskiego nieposłuszeństwa, [w:] C. Kościelniak, J. Makowski, Wolność, równość, uniwersytet, Instytut Obywatelski, Warszawa 2011.
  10. Kościelniak, C. "Does European higher education policy could be a political tool for solidarity with South?", w: 10 years of Slovak Aid, Pontis, Bratislava 2013.
  11. MacIntyre, A., God, Philosophy, Universities, Rowan&Littlefield, Plymouth 2009.
  12. Newfield Ch., Unmaking Public University, Harvard University Press, Harvard 2007.
  13. Nkinyanghi J., Students Protest in Sub-Saharian Africa, "Higher Education" 1991, nr 22.
  14. Nussbaum M., Not for Profit, Princeton University Press, Princeton 2010.
  15. Nussbaum M., Cultivating Humanity, Cambridge University Press, Cambridge 2003.
  16. OECD, Education at Glance 2011, Paris 2011.
  17. Sen A., Wolność jako rozwój, Zysk i Ska, Poznań 1998.
  18. Sławek T., Antygona w świecie korporacji. Rozważania o uniwersytecie i czasach obecnych, Wydawnitwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2002.
  19. Sommerville, J., The Decline of Secular University, Oxford Univrsity Press 2005.
  20. Sójka J., Społeczna odpowiedzialność uniwersytetu, [w:] J. Sójka, A. Grzegorczyk, Fenomen uniwersytetu, Wydawnictwo UAM, Poznań 2008.
  21. Sporn B., Adaptive University Structures, "Higher education Policy" 1999, nr 54.
  22. Sustainability and Higher Education in Central and Eastern Europe, red. M. Adomssent, I. Otte, VAS, Bad Homburg 2013.
  23. Szirmai A., The Dynamic of Socio-Economic Development, Cambridge University Press, Cambridge 2005.
  24. Twardowski K., O dostojeństwie uniwersytetu, reprint, Wydawnictwo UAM, Poznań 2011.
  25. White S., Ethics, [w:] F. Castels, S. Leibfried, J. Lewis, H. Obinger, Ch. Pierson, The Oxford Handbook of Welfare State, Oxford University Press, Oxford 2010.
Cited by
Show
ISSN
2300-9918
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu