BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Korczak Andrzej
Title
Principium sapienciae
The Beginning of Wisdom
Source
Społeczeństwo i Edukacja. Międzynarodowe Studia Humanistyczne, 2012, nr 2, s. 121-140, bibliogr. 37 poz.
Society and Education. International Humanist Studies
Keyword
Racjonalizm, Filozofia
Rationalism, Philosophy
Note
summ.
Abstract
Chociaż ojcem filozofii greckiej nazywamy Talesa, to Pitagoras był pierwszym filozofem, który zauważył, że intelektualne dociekania różnią się od dawnej mądrości. On użył po raz pierwszy słowa "filozofia", które znaczy po grecku miłość mądrości. "Greckie słowo filozof (filosofos) powstało w opozycji z terminem sofos i oznacza tego, kto kocha poznanie (istotę), w odróżnieniu od tego, kto posiadł rezultaty poznania i nazywa siebie «wiedzącym»" - pisze Karol Jaspers [Jaspers, 1998: 8]. Wraz z tym pojęciem skończyła się epoka wieszczów. Człowiek nie jest już natchniony przez Boga, ale o własnych siłach zdobywa mądrość. W historii Europy mieliśmy kilka ważnych stopni desakralizacji. Największy z nich obserwujemy w czasach współczesnych. Stąd tak gwałtowny rozwój nauki w ostatnich stu kilkudziesięciu latach. I odwrotnie to właśnie nauka i technika wymuszając na nas postawy racjonalne wymusza desakralizację. Podobnie działo się w starożytnej Grecji, kiedy nastąpił rozwój matematyki, geometrii, nauk inżynieryjnych dla potrzeb budownictwa marmurowego, rozwój astronomii dla potrzeb nawigacji morskiej. Dziedziny wymagające racjonalnego myślenia zawłaszczyły tak bardzo umysły pewnych ludzi, że zaczęli pytać o tajemnice życia, ludzkiej duszy, tajemnice zastrzeżone wcześniej dla religii i mitologii również w racjonalny sposób. (fragment tekstu)

I show the main mechanisms that led to victory rational thinking over mythology and religion in ancient Greece. I carry out far reaching analogies between the situation in ancient Greece between the eighth and sixth centuries BC and the situation in the Western world within the last several dozen of years. I have noticed similarities in changes concerning mentality, rationality, and keeping a distance from religion. (author's abstract)
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. Albert, K. 1980. Griechiche Religion und platonische Philosophie, Hamburg.
  2. Albert, K. 1982. Vom Kult zum Logos, Hamburg.
  3. Albert, K. 2006. Studia o historii filozofii, przeł. Bogdan Baran i Józef Urzącki, Warszawa.
  4. Burnet, J. 1930. Early Greek Philosophy, London.
  5. Cassirer, E. 1923-1929. Die Philosophie der symbolischen form, Berlin.
  6. Corfnord, F.M. 1952. From Religion to Philisophy, Cambridge.
  7. Eliade, M. 1961. Das Misterium.Initiationsriten, ihre kulturalne und historische Bedeutung, Zürich-Stuttgart.
  8. Eliade, M. 1994. Historia wierzeń i idei religijnych, przeł. Stanisław Tokarski, Warszawa.
  9. Feuerstein, G. 1995. Na początku była liczba, Bydgoszcz.
  10. Fink, E. 1994. Vom Vesen des Enthusiasmus, Essen.
  11. Gajda, J. 1989. Sofiści, Warszawa.
  12. Guthrie, W.K.C. 1950. The Greeks and their Gods, London.
  13. Guthrie, W.K.C. 1962-1981. A history of Greek Philosophy, Cambridge.
  14. Hegel, G. W.F. 1994. Wykłady z historii filozofii, przeł. Stanisław Florian Nowicki, Warszawa.
  15. Jaeger, W. 1962. Paideia, przeł. Marian Plezia, Warszawa.
  16. Jaspers, K. 1998: Wprowadzenie do filozofii, przeł. A. Wołkowicz, Wrocław.
  17. Kerenyi, K. 1997. Dionizos. Archetypy życia niezniszczalnego, przeł. Ireneusz Kania, Kraków.
  18. Kern, O. 1920. Die Religion der Griechen, Berlin.
  19. Kern, O. 1922. Orphicorum fragmenta, Berlin.
  20. Krokiewicz, A. 2000. Zarys filozofii greckiej, w: Dzieła.
  21. Laertios, D. 1988. Żywoty i poglądy sławnych filozofów, przekład zbiorowy, Warszawa.
  22. Legowicz, J. 1991. Zarys historii filozofii. Eelementy doksografii, Warszawa.
  23. Nietzsche, F. 1993. Filozofia w tragicznej epoce Greków, przeł. Bogdan Baran, in: F. Nietzsche, Pisma pozostałe, Kraków.
  24. Nietzsche, F. 1994. Narodziny tragedii, Warszawa.
  25. Pawłowski, K. 2007. Misteria i filozofia, Lublin.
  26. Platon, Fajdros.
  27. Reale, G. 1994. Historia filozofii starożytnej, przeł. Edward Iwo Zieliński, Lublin.
  28. Ricoeur, P. 1986. Symbolika zła, przeł. Stanisław Cichowicz, Maria Ochab, Warszawa.
  29. Rohde, E. 2007. Psyche. Kult duszy i wiara w nieśmiertelność u starożytnych Greków, przeł. Jerzy Korfanty, Kęty.
  30. Sinko, T. 1934. Przypływ i odpływ orfizmu, Przegląd Współczesny Nr 142.
  31. Słomski, W. Myśląc o filozofii współczesnej, Warszawa.
  32. Vernant, J.P. 1996. Mit i religia w Grecji starożytnej, wyd. cyt. i J.P. Vernant, Źródła myśli greckiej, przeł. Jerzy Szacki, Leszek Bórgowski, Gdańsk.
  33. Vernant, J.P. 1998. Mit i religia w Grecji starożytnej, przeł. Krzysztof Środa, Warszawa.
  34. Zeller, E. Die Philosophie der Griechen in ihrer geschichtlichen Entwicklung, Leipzig, t I.
  35. Zieliński, T. 1922. Historia kultury antycznej, Warszawa.
  36. Zieliński, T. 1991. Religia hellenizmu, Wrocław.
  37. Zwolski, E. 1978. Choreia, Warszawa.
Cited by
Show
ISSN
1898-0171
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu