BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Gasparski Wojciech (Centrum Etyki Biznesu; Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego w Warszawie)
Title
Elementy antropologii filozoficznej Karola Wojtyły
Elements of the Philosophical Anthropology of Karol Wojtyła
Source
Annales : etyka w życiu gospodarczym, 2007, vol. 10, nr 1, s. 15-19
Annales. Ethics in Economic Life
Keyword
Antropologia filozoficzna, Filozofia człowieka, Poglądy filozoficzne
Philosophical anthropology, Human philosophy, Philosophical thought
Note
summ.
Wojtyła Karol
Abstract
Centralnym tematem antropologii filozoficznej Karola Wojtyły, a jest to antropologia adekwatna, jest podmiotowość osobowa. Świadomość jest jednym z elementów konstytuujących podmiotowość osobową. Świadomość jest właściwością realnego bytu ludzkiego. Jest ona "daną pierwotną", dlatego trudna jest do zdefiniowania. Jak ją "rozjaśnić"? - pyta Wojtyła. Prowadzą do tego dwie ścieżki: (a) wewnętrzna, tj. samodoświadczenie (przeżycie) własnego "ja" (charakter podmiotowo-przeżyciowy), (b) zewnętrzna (zdystansowanie się do samego siebie) - samowiedza przedmiotu niebędącego rzeczą, lecz subiektywnością. Świadomość ma charakter duchowy, intelektualny, umysłowy. Odzwierciedla ona bytowanie i działanie człowieka, czyli to: (a) co dzieje się w człowieku, (b) co on czyni, (c) co dzieje się poza nim, a z czym ma kontakt. Człowiek nie mógłby przeżywać własnego "ja", gdyby "ja" nie zostało odzwierciedlone dzięki samowiedzy. Spójność i harmonia między samowiedzą a samoświadomością decydują o równowadze w życiu wewnętrznym osoby, to jest harmonii między poznaniem siebie jako podmiotowości metafizycznej i osobowej, a przeżyciem swej podmiotowości. "Zasadniczą funkcją świadomości jest to, że kształtuje ona przeżycie, co pozwala człowiekowi w szczególny sposób doświadczyć własnej podmiotowości". Świadomość, mogąca być mniej lub bardziej dojrzała i rozwinięta, cechuje się jednością, ciągłością i tożsamością. (fragment tekstu)

Personal subjectiveness is the central idea of the philosophical anthropology of Karol Wojtyła. Consciousness is one of the elements which form personal subjectiveness. Consciousness is a fundamental feature of a human being, and therefore, difficult to define. "How can it be explained?" asks Wojtyła. There are two possible ways: an internal approach i.e. self-experience and an external one which is self-knowledge of one's own subjectivity. Consciousness has an intellectual and spiritual character. It reflects the existence and activity of a human being, and what happens inside and outside a man. The experience of man's ego is possible only because the ego is reflected by self-knowledge. The coherence of self-knowledge and self-consciousness is the basic factor of the equilibrium in the inner life of a person i.e. the harmony between self-learning of personal and metaphysical subjectiveness and experiencing this subjectiveness. "The essential function of consciousness is to form man's experience and thus to allow him to experience in a special way his own subjectiveness" (K. Wojtyła, The Acting Person). (short original abstract)
Accessibility
The Library of University of Economics in Katowice
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. J. Galarowicz, Człowiek jest osobą: Podstawy antropologii filozoficznej Karola Wojtyły, Wydawnictwo ANTYK, Kęty 2000 (wyd. I 1994), s. 14.
  2. Jan Paweł II, Mężczyzną i niewiastą stworzył ich: Chrystus odwołuje się do 'początku', Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1981 s. 51.
  3. K. Wojtyła, Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego UL, Lublin 2000 (wyd. I 1969; wyd. II 1985), s. 51.
  4. Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Wydawnictwo Znak, Kraków 2005, s. 41-42.
  5. K. Wojtyła, Człowiek w polu odpowiedzialności, KUL, Lublin 1991, s. 86.
  6. K. Wojtyła, Miłość i odpowiedzialność, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2001, s. 109.
  7. K. Wojtyła, Problem doświadczenia w etyce, "Roczniki Filozoficzne" 1969, t. 17, z. 2, s. 245.
Cited by
Show
ISSN
1899-2226
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu