BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Czyżewski Andrzej (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu), Kułyk Piotr (Uniwersytet Zielonogórski)
Title
Kwestia rolna od Aleksandra Czajanowa i Władysława Grabskiego po jej współczesne ujęcie
The Agricultural Issue in Studies of Alexander Czajanov and Władysław Grabski and Its Modern Approach
Source
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2015, t. 102, z. 1, s. 18-30, bibliogr. 36 poz.
Annals of Agricultural Economics and Rural Development
Keyword
Rolnictwo, Polityka gospodarcza, Dobra publiczne, Optimum społeczne
Agriculture, Economic policy, Public goods, Social optimum
Note
streszcz., summ.
Abstract
W artykule przedstawiono współczesne rozumienie kwestii rolnej uwzględniające ewolucję poglądów na temat jej źródeł i sposobów rozwiązywania. Jedno z pierwotnych i ważniejszych ujęć ekonomiczno-społecznych tego problemu można odnaleźć w pracach Aleksandra Czajanowa oraz Władysława Grabskiego, a także innych współczesnych im autorów. Zwracali oni uwagę na ograniczenia w zakresie przemian strukturalnych w rolnictwie i specyfikę relacji popytowo-podażowych dotyczących produktów rolnych. Wychodząc od ich koncepcji, można przejść do obecnej interpretacji kwestii agrarnej, obejmującej znaczenie dóbr publicznych i procesów globalizacji oraz liberalizacji gospodarek poszczególnych krajów w warunkach istniejących barier strukturalnych w rolnictwie. W opracowaniu wykazano zmiany zachodzące w zakresie podejścia do kwestii rolnej i sposobów jej rozwiązywania ze względu na ekonomiczno-społeczne uwarunkowania instytucjonalne. Podkreślono też uniwersalność tej kwestii wynikającą z roli poszczególnych czynników produkcji zaangażowanych w rolnictwie, a także charakteru indywidualnych gospodarstw rolnych jako podmiotów gospodarczych. Wykazano związki pomiędzy zmianami zachodzącymi w relacjach popytowo-podażowych w sektorze rolnym a oddziaływaniem mechanizmu rynkowego, a także skutki tego mechanizmu. Wyeksponowano problem kształtowania optimum społecznego, a także transferu i retransferu nadwyżki ekonomicznej wytworzonej w rolnictwie dla jego zrównoważonego rozwoju. W artykule pominięto kontekst polityczno-społeczny kwestii rolnej, obecny w pracach Fryderyka Engelsa, Róży Luxemburg i Włodzimierza Lenina jako wychodzący poza ramy opracowania. Z rozważań wynika historyczna żywotność badanego problemu przejawiająca się w różnych warunkach społeczno-ustrojowych. (abstrakt oryginalny)

In the article we presented the modern approach of the agrarian question. One characterized changes going down in relations demand-of supply as result of the influence of the market mechanism in the agriculture conditioned the globalization. in the article we presented the concept of the agrarian question. Her original conception can be found in works of Aleksander Czajanow and Władysław Grabski and also other modern them authors. They paid the attention to restrictions within the range structural transformations in the agriculture and the specificity of the relation of demand-supply concerning agricultural products. Going out from their approach of mentioned problems one can pass to the present interpretation of the agrarian matter including the meaning of public goods and processes of the globalization and the liberalization of economies of individual countries conditioned existing still structural barriers in this area of the economy. In the elaboration one showed changes happening within the range approaches to the agricultural matter and manners of her resolution in the institutional system. One underlined the universality of seizing of the specificity of the agricultural production resulting both from the part of individual productive factors involved to her producing, and also from itself character of farms as economic subjects. In the elaboration one characterized changes happening in relations demand-of supply as result of the influence of the market mechanism in the agriculture. One discussed foundations and conditionings of the concept of the agricultural matter. We presented the meaning of public goods and external effects and market inefficiencies related to the agriculture in the formation of the social optimum one presented premises for the transfer and the retransfer of the economic surplus as the instrumentarium of the regulation of the social optimum and the achievement higher-level equilibriums of the social system. (original abstract)
Accessibility
The Main Library of Poznań University of Economics and Business
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. Adamowicz Mieczysław, 2005: Przesłanki rozwoju wielofunkcyjności rolnictwa i zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej, "Zagadnienia Ekonomiki Rolnej", nr 2, s. 17-32.
  2. Alston Julian, Beddow Jason, Pardey Phillip, 2009: Agricultural Research, Productivity and Food Prices in the Long Run, "Science", vol. 325, no. 4, s. 1209-1210.
  3. Bernstein Henry, 2010: Class Dynamics of Agrarian Change, Halifax, NS, Fernwood.
  4. Berstein Henry (red.), 2013: The Agrarian Question in South Africa, FRANK CASS, London.
  5. Bryceson Deborah Fahy, 2002: The Scramble in Africa: Reorienting Rural Livelihoods, "World Development", vol. 30, no. 5, s. 725-739.
  6. Byers Terence, 1996: Capitalism from Above and Capitalism from Below, New York: St Martin's Press.
  7. Czajanow Aleksander, 1928: Agricultural Economics in Russia, "Journal Farm Economics", s. 543-549.
  8. Czajanow Aleksander, 1931: The Socio-Economic Nature of Peasant Farm Economy, [w] Pitirim Aleksandrovich Sorokin, Carle Clark Zimmerman, Charles Josiah Galpin (red.), A Systematic Source Book in Rural Sociology, tom 2, Minneapolis.
  9. Czajanow Aleksander, 1966: The Theory of Peasant Economy, The University of Wisconsin Press, New York.
  10. Czajanow Aleksander, 1991: The Theory of Peasant Co-operatives, I.B.Tauris, London.
  11. Czajanow Aleksander, 2003: Ne publikowawszyjesja maloizwestnije raboty, Moskwa.
  12. De Janvry Alain, 1980: Social differentiation in agriculture and the ideology of neopopulism, [w] Frederick Buttel, Howard Newby (red.), The Rural Sociology of the Advanced Societies: Critical Perspectives, Allanheld, Osum, Montclair, s. 155-168.
  13. Dillman Bill, Bergstrom John, 1991: Measuring Environmental Amenity Benefits of Agricultural Land. [w] Nick Hanley (red.), Farming and the Countryside: An Economic Analysis of External Costs and Benefits, CAB International, Wallingford s. 250-271.
  14. FAO, 2012: The State of Food Insecurity in the World 2012. Economic growth is necessary but not sufficient to accelerate reduction of Hunger and malnutrition, Rome.
  15. Friedmann Harriet, McMichael Philip, 1989: Agriculture and the state system. The rise and decline of national agricultures, "Sociologia Ruralis", vol. XXIX, no. 2, s. 93-117.
  16. Friedmann John, 1993: Empowerment: The Politics of Alternative Development, Blackwell, Cambridge.
  17. Georgescu-Roegen Nicholas, 1966: Analytical Economics: Issues and Problems, Harvard University Press, Cambridge.
  18. Goodman David, Watts Michael, 2013: Globalising Food: Agrarian Questions and Global Restructuring, Routledge, New York, ss. 400.
  19. Grabski Władysław, 1923: Społeczne gospodarstwo agrarne w Polsce, Zakłady Graficzno-Wydawnicze "Książka", Warszawa.
  20. Grabski Władysław, 1929: Historja wsi w Polsce, Skład Główny w Kasie im. Mianowskiego, Warszawa.
  21. Grabski Władysław, 1988: Myśli o Rzeczypospolitej. Wybór myśli politycznych i społecznych, oprac. I wstęp Maria Drozdowska i Marian Drozdowski, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
  22. Grabski Władysław, 2003: Dwa lata pracy u podstaw państwowości naszej, opracowanie Marian Drozdowski, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa-Rzeszów.
  23. Guthman Julie, 2004: Agrarian Dreams: The Paradox of Organic Farming in California, University of California Press, Berkeley.
  24. Hilferding Rudolf, 1981: Finance capital: A study of capitalist development, London: Routledge. Jezierski Andrzej, Leszczyńska Cecylia, 2010: Historia gospodarcza Polski, Wydawnictwo Key Text, Warszawa.
  25. Kochanowicz Jacek, 1992: Spór o teorię gospodarki chłopskiej. Gospodarstwo chłopskie w teorii ekonomii i w historii gospodarczej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 43-60.
  26. Laslett Peter, 1983: Family and household as work group and kin group: areas of traditional Europe compared, [w] Richard Wall, Jean Robin, Peter Laslett (red.), Family forms in historic Europe, Cambridge University Press, Cambridge, s. 513-564.
  27. McMichael Philip, 1997: Rethinking globalization: The agrarian question revised, "Review of International Political Economy", 4(4), s. 630-662.
  28. Millars James, 1970: A Reformulation of A.V. Chayanov's Theory of the Peasant Economy, "Economic Development and Cultural Change", vol. 18, no. 2, s. 219-229.
  29. Moor Jason, 2010: The End of the Road? Agricultural Revolutions in the Capitalist World-Ecology, " Journal of Agrarian Change", vol. 10, Issue 3, s. 389-413,
  30. Moyo Boyson, Henry Zondiwe, 2014: Agriculture and Environment for Developing Countries, Mzuni Press, Lilongwe.
  31. Patnaik Utsa, Moyo Sam, 2011: The Agrarian Question in the Neoliberal Era: Primitive Accumulation and the Peasantry, Pambazuka Press, Oxford, ss. 90.
  32. Ploeg van der Jan Douwe, 2012: The New Peasantries: Struggles for Autonomy and Sustainability in an Era of Empire and Globalization, Routledge, London.
  33. Sen Amartya, 1984: Resources, Values and Development, Basil Blackwell, Oxford.
  34. Thomas William, Znaniecki Florian, 1976: Chłop polski w Europie i Ameryce, tom I, Organizacja grupy pierwotnej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.
  35. Wilkin Jerzy, 1986: Współczesna kwestia agrarna, PWN, Warszawa.
Cited by
Show
ISSN
2353-4362
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu