BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Wasielewski Krzysztof (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
Title
Funkcje szkolnictwa wyższego dla obszarów wiejskich - wybrane zagadnienia z perspektywy socjologa
Functions of Higher Education for Rural Areas - Selected Issues from a Sociological Point of View
Source
Studia Obszarów Wiejskich, 2015, t. 40, s. 21-33, bibliogr. 30 poz.
Rural Studies
Issue title
Edukacja i kapitał ludzki w rozwoju lokalnym i regionalnym
Keyword
Obszary wiejskie, Szkolnictwo wyższe, Socjologia, Wykształcenie
Rural areas, Higher education, Sociology, People's education
Note
summ., streszcz.
Abstract
Celem artykułu jest ukazanie wybranych przemian polskiej wsi, które pośrednio lub bezpośrednio związane są ze zmianami strukturalnymi w szkolnictwie wyższym oraz z przemianami znaczenia nadawanemu wartości wykształcenia. Artykuł analizuje wpływ umasowienia i upowszechnienia studiów wyższych na młodzież wiejską i same obszary wiejskie. Procesy te, wraz z przemianami mentalnymi mieszkańców wsi, otwarciem kulturowym na nowe trendy i wartości czy niebagatelną pomocą unijną skierowaną na obszary wiejskie, sprawiły, że do niedawna marginalizowane obszary wiejskie zyskały szansę na "nadgonienie" oświatowych i cywilizacyjnych zaległości. Młodzież wiejska z pojawiającej się szansy skorzystała: dostała możliwość zdobycia wymarzonych kwalifikacji i wyższego wykształcenia przydatnych później na rynku pracy, co w znacznej mierze przyczyniło się do destygmatyzacji wiejskości. Zyskały również obszary wiejskie, na których nastąpił wyraźny wzrost poziomu wykształcenia ogółu ich mieszkańców oraz zaszła rekompozycja społecznej struktury. Wśród negatywnych konsekwencji tych procesów należy wymienić przede wszystkim: kształtowanie aspiracji życiowych i zawodowych do wyjścia ze wsi i do pracy poza rolnictwem (młodzież nie chce kształcić się w zawodach rolniczych i raczej nie planuje również powrócić na wieś). Wynika to z coraz silniejszych więzi z miastem (poprzez miejsce zatrudnienia bądź zamieszkania) mieszkańców wsi z wyższym wykształceniem, których znaczna część ma ograniczone związki z obszarami wiejskimi (m.in. wiejscy migranci oraz miejscy rezydenci).(abstrakt oryginalny)

The aim of this article is to present the significance of higher education for changes in the Polish countryside. These transformation are - directly or indirectly - related to changes assigned to the value of education, as well as to structural changes in the entire system of higher education in Poland. Popularization and greater accessibility to higher education has undoubtedly affected rural youth and rural areas themselves. As a consequence, the areas that until recently had been marginalised were given an opportunity to 'catch up' in terms of educational and civilization progress. It was all possible certainly not only due to institutional changes in education system but also as a result of changes in the mentality of rural inhabitants, opening to new cultural trends and values - and last but not least - substantial aid from the European Union targeted at rural areas. The countryside has undoubtedly used this opportunity. Owing to a student-oriented broad opening of higher education institutions, youth has been given a chance to acquire their dream qualifications and higher education. The risk of unemployment has also been minimised. It is the young people of rural areas that became the most important beneficiaries as they were given an opportunity to develop, fulfil their ambitions and improve their qualifications. (short original abstract)
Accessibility
The Library of Warsaw School of Economics
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. Borawska B., 2006, Ja siebie nie widziałam na wsi (O awansie edukacyjnym młodzieży wiejskiej w okresie zmiany systemowej), Wydawnictwo UwB, Białystok.
  2. Borowicz R., 1983, Zakres i mechanizmy selekcji w szkolnictwie. Kształtowanie się zbiorowości studentów, PWN, Warszawa.
  3. Borowicz R., 1989, Funkcje oświaty na obszarach wiejskich - szanse młodzieży, Wieś i Rolnictwo, 2, s. 77-89.
  4. Bukraba-Rylska I., 2007, Społeczeństwo polskie wobec wartości rustykalnych, [w:] Głowacka-Grajper M., Nowicka E. (red), Jak się dzielimy i co nas łączy?, Nomos, Kraków, s. 237-256.
  5. Bukraba-Rylska I., 2011, Dziedzictwo kulturowe jako czynnik rozwoju obszarów wiejskich, [w:] . I. Nurzyńska, M. Drygas (red.), Rozwój obszarów wiejskich w Polsce. Diagnozy, strategie, koncepcje polityki, IRWiR PAN, Warszawa, s. 219-238.
  6. Bukraba-Rylska I., 2012, Wieś czasu transformacji. Interpretacje socjologiczne, [w:] K. Frysztacki, P. Sztompka (red)., Polska początku XXI wieku: przemiany kulturowe i cywilizacyjne, Komitet Socjologii PAN, Warszawa, s. 423-444.
  7. CBOS, 2009, Aspiracje zawodowe Polaków, BS/92/2009, CBOS, Warszawa.
  8. CBOS, 2013, Wykształcenie ma znaczenie, Komunikat z badań, BS/96/2013, CBOS, Warszawa.
  9. CBOS, 2015, Polacy o życiu na wsi, Komunikat z badań, 15, CBOS, Warszawa.
  10. Diagnoza społeczna. Warunki i jakość życia Polaków, 2011, J. Czapiński i T. Panek (red.), Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa.
  11. Diagnoza społeczna, Warunki i jakość życia Polaków, 2014, J. Czapiński i T. Panek (red.), Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa.
  12. Domalewski J., 2000, Społeczne i środowiskowe wyroki biografii edukacyjnych, Teraźniejszość - Człowiek - Edukacja, nr specjalny, s. 239-252.
  13. Gorlach K., Drąg Z., Seręga Z., 2003, Młode pokolenie wsi III Rzeczypospolitej. Aspiracje życiowe w przeddzień integracji z Unią Europejską, ISP, Warszawa.
  14. GUS, 2014, Monitoring rynku pracy. Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności, GUS, Warszawa.
  15. Halamska M., 2013, Współczesne społeczności wiejskie: konfrontacja z modelem, [w:] D. Kasprzyk (red.), Nie tylko o wsi. Szkice humanistyczne dedykowane profesor Marii Wieruszewskiej-Adamczyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
  16. Kłopot S., 2011, Niechciane miejsca - szanse stabilizacji życiowej młodzieży wiejskiej i małomiasteczkowej, AUC, Folia Sociologica, 37, s. 87-106.
  17. Narodowy Spis Powszechny 2011, 2012, GUS, Warszawa.
  18. Osiński J., 1977, Uwarunkowania społeczno-przestrzenne selekcji młodzieży do studiów wyższych, PWN, Warszawa.
  19. Raport o stanie edukacji, 2013, Liczą się nauczyciele, IBE, Warszawa.
  20. Rokicka M., Sztanderska U., 2013, Cechy społeczno-ekonomiczne rodziny a ponoszenie wydatków na prywatne dobra i usługi edukacyjne, Edukacja, 1, s. 7-23.
  21. Sedlak, 2013, Ogólnopolskie badanie wynagrodzeń, Sedlak&Sedlak, Warszawa.
  22. Szafraniec K., 2011, Młodzi 2011, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Warszawa.
  23. Sztanderska U. (red.), 2013, Koszty edukacji od przedszkola do gimnazjum, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa.
  24. Sztanderska U., Drogosz-Zabłocka E. (red.), 2013, Koszty edukacji ponadgimnazjalnej i policealnej. Raport, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa.
  25. Szkoły wyższe i ich finanse w 2013 roku, 2014, GUS, Warszawa.
  26. Świerzbowska-Kowalik E., 2000, Wykształcenie środowisk rodzinnych i miejsce zamieszkania jako wyznaczniki szans na podjęcie studiów, Nauka i Szkolnictwo Wyższe, 2/16, s. 108-135.
  27. Wasielewski K., 2005, Droga młodzieży wiejskiej na studia. Na podstawie badań studentów UMK w Toruniu, Kultura i Edukacja, 3, s. 77-90.
  28. Wasielewski K., 2006, Wiejscy inteligenci w identyfikacjach ze społecznością lokalną. Z perspektywy hipotezy pograniczności, [w:] K. Szafraniec (red.), Jednostkowe i społeczne zasoby wsi, IRWiR PAN, Warszawa, s. 197-215.
  29. Wasielewski, K., 2012, Kształcenie w wyższych szkołach rolniczych. Funkcje społeczne i jednostkowe, [w:] A. Rosner (red.), Społeczne i kulturowe zagadnienia przemian na wsi polskiej, IRWIR PAN, Warszawa, s. 37-50.
  30. Wasielewski K., 2013, Młodzież wiejska na uniwersytecie - droga na studia, mechanizmy alokacji, postawy wobec kształcenia, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.
Cited by
Show
ISSN
1642-4689
Language
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.7163/SOW.40.2
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu