BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Fiszer Józef M. (Lazarski University in Warsaw)
Title
Shaping and Development of Polish-German Relations in the Years 1989-2005 : an Assessment Attempt
Kształtowanie się i rozwój stosunków polsko-niemieckich w latach 1989-2005 : próba bilansu
Source
Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2016, nr 3 (54), s. 227-268, bibliogr. s. 260-265
Keyword
Stosunki międzynarodowe, Polityka zagraniczna, Historia polityczna
International relations, Foreign policy, Political history
Note
streszcz., summ., rez.
Country
Polska, Niemcy
Poland, Germany
Abstract
Celem artykułu jest próba przedstawienia stosunków polsko-niemieckich w latach 1989-2005, czyli od momentu upadku komunizmu w Polsce i NRD oraz po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku do wyborów parlamentarnych w RFN w 2005 roku, w wyniku których nowym kanclerzem została Angela Merkel. Nie ulega wątpliwości, że dla Polski i Niemiec był to jeden z najtrudniejszych etapów w ich historii. Był to również wyjątkowy czas w stosunkach polsko-niemieckich, a także czas wielkich wydarzeń międzynarodowych w Europie i na świecie, które miały istotny wpływ na politykę zagraniczną obu państw i na relacje polsko-niemieckie. Niniejszy artykuł został napisany w układzie chronologiczno-problemowym i składa się z dwóch części. Część pierwsza obejmuje lata 1989-1998 i ukazuje kształtowanie się podstaw traktatowych stosunków polsko-niemieckich oraz ich normalizację i rozwój w tym czasie. Natomiast w części drugiej dokonana została analiza stosunków polsko-niemieckich w latach 1998-2005, ze szczególnym uwzględnieniem ich ciągłości i zmian oraz ich przesłanek. Lata 1998-2005 to czasy rządów w RFN koalicji SPD - Sojusz 90/Zieloni, a w Polsce koalicji SLD - PSL. Tezą główną artykułu jest konstatacja, że w latach 1989-2005 w stosunkach polsko-niemieckich mieliśmy do czynienia z ich trudną normalizacją, kontynuacją i zarazem istotnymi zmianami, nie zawsze korzystnymi dla Polski, zwłaszcza w latach 1998-2005. (abstrakt oryginalny)

The aim of this article is an attempt to present Polish-German relations in the years 1989-2005, that is, from the fall of communism in Poland and East Germany and after the reunification in 1990 to the parliamentary election in Germany in 2005, as a result of which Angela Merkel became a new chancellor. There is no doubt that for Poland and Germany it was one of the most difficult stages in their history. It was also an exceptional time in Polish-German relations, as well as a time of great international events in Europe and the world which had a significant impact on foreign policies of both these countries and on Polish-German relations. This article was written in a chronological-problematic arrangement and consists of two parts. The first part covers the years 1989-1998 and shows the development of the treaty bases of Polish-German relations and their normalisation and development at this time. The second part contains the analysis of Polish-German relations in 1998-2005, with particular emphasis on their continuity and changes and their reasons. The period 1998-2005 was the time of the SPD - the Alliance 90/the Greens government coalition in Germany, and the SLD - PSL coalition in Poland. The main thesis of the article is the conclusion that in the years 1989-2005 in Polish-German relations we dealt with their difficult normalisation, continuation and at the same time significant changes, not always favourable for Poland, especially in 1998-2005. (original abstract)
Accessibility
The Main Library of the Cracow University of Economics
The Library of Warsaw School of Economics
The Library of University of Economics in Katowice
The Main Library of Poznań University of Economics and Business
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. Anda, B., Kleine, R. 2002. Gerhard Schröder. Eine Biographie. München.
  2. Bankowicz, M. ed. 2004. Historia polityczna świata XX wieku. [Political history of the world in the twentieth century. ] Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  3. Barcz, J. 1991. Polska - Niemcy. Dobre sąsiedztwo i przyjazna współpraca. [Poland - Germany: good neighbourliness and friendly cooperation.] Warszawa: PISM.
  4. Barcz, J. 1994. Udział Polski w konferencji "2+4". Aspekty prawne i proceduralne. [The participation of Poland in the '2+4' conference. Legal and procedural aspects.] Warszawa: PISM.
  5. Barcz, J., Tomala, M. 1992. Polska - Niemcy. Dobre sąsiedztwo i przyjazna współpraca. [Poland - Germany: good neighbourliness and friendly cooperation.] Warszawa: PISM.
  6. Bos, E. 2003. Deutsche Außenpolitik nach dem 11 September 2001. Von der 'uneingeschränken Solidarität' zum 'deutsche Weg'. In: Bos, E. u. a. (Hrsg). Neue Bedrohung Terrorismus. Münster.
  7. Bowers, L.N. ed. 2009. German foreign and security Policy. New York.
  8. Brocka- Palacz, B. 2006. Zmiany w polityce gospodarczej Niemiec w okresie rządów koalicji SPD/Zieloni. [Changes in Germany's economic policy during the reign of the SPD/the Greens coalition.] In: Bil, I. ed. Gospodarka Niemiec a kraje Europy Środkowej i Wschodniej. [Germany's economy and the countries of Central and Eastern Europe. ] Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
  9. Centre for Eastern Studies and Centre for International Relations. 2006. Stosunki Rosja - Niemcy w latach 1998-2005. [Russian-German relations in the years 1998-2005.] Report 2006. Warszawa.
  10. Chyliński, M. 2012. Między polityką europejską i atlantycką. Niemiecka SPD wobec dylematów bezpieczeństwa 1989-2011. [Between European and transatlantic policies. The German SPD towards security dilemmas 1989-2011.] In: Athenaeum, vol. 35.
  11. Cianciara, A. 2014. Gospodarcze uwarunkowania polityki wschodniej Niemiec i Francji. [Economic conditions of Eastern policy of Germany and France.] In: Myśl Ekonomiczna i Polityczna, no. 2 (45).
  12. Cichocki, A.M. 2006. Niemiecka polityka wobec Polski na nowych drogach? [German policy towards Poland on new roads?] In: Dialog, no. 7.
  13. Cziomer, E. 1998. Rozwój stosunków politycznych między Polską a RFN w latach 1989-1995. [The development of political relations between Poland and the Federal Republic of Germany in the years 1989-1995.] In: Holzer, J., Fiszer, J.M. eds. Stosunki polsko-niemieckie w latach 1970-1995. Próba bilansu i perspektywy rozwoju. [Polish-German relations in the years 1970-1995. An assessment attempt and development prospects.] Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.
  14. Cziomer, E. 2006. Historia Niemiec współczesnych 1945-2005. [History of contemporary Germany 1945-2005.] Kraków: Wydawnictwo Neriton.
  15. Cziomer, E. 2006. Polityka zagraniczna Niemiec. Kontynuacja i zmiana po zjednoczeniu ze szczególnym uwzględnieniem polityki europejskiej i transatlantyckiej. [German's foreign Policy. The continuation and change after the reunification with special emphasis on European and transatlantic policy.] Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.
  16. Dobraczyński, M. ed. 1996. Niemcy-Polska-Rosja. Bezpieczeństwo europejskie i współpraca społeczeństw. [Germany-Poland-Russia. European security and cooperation of societies.] Warszawa.
  17. Erler, G. 2009. Mission Weltfrieden. Deutschlands neue Rolle in der Weltpolitik. Freiburg im Breisgau.
  18. Expose Premiera Rady Ministrów RP Donalda Tuska. [Polish Prime Minister Donald Tusk's First Speech.] Warszawa 23 October 2007.
  19. Fiszer, J.M. 1992. Proces jednoczenia Niemiec po "jesieni ludów 1989" i jego specyficzne cechy. [The process of reunification of Germany after the 'Autumn of Nations 1989' and its specificity.] Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.
  20. Fiszer, J.M. 1996. Rozwój stosunków polsko-niemieckich po roku 1989 i ich znaczenie dla integracji Europy. [The development of Polish-German relations after 1989 and their meaning for the integration of Europe.] In: Rocznik Polsko-Niemiecki, vol. V.
  21. Fiszer, J.M. 1996. Stosunki polsko-niemieckie po roku 1989 oraz ich znaczenie dla bezpieczeństwa Europy. [Polish-German relations after 1989 and their meaning for the security of Europe.] In: Studia Polityczne, no. 5.
  22. Fiszer, J.M. 1998. Stosunki polsko-niemieckie w latach 1970-1989 - uwarunkowania i bilans. [Polish-German relations in the years 1970-1989 - conditions and an assessment.] In: Holzer, J., Fiszer J.M. eds. Stosunki polsko-niemieckie w latach 1970-1995. Próba bilansu i perspektywy rozwoju. [Polish-German relations in the years 1970-1995. An assessment attempt and development prospects.] Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.
  23. Fiszer, J.M. 2011. Władimir Putin jako "fenomenalny" przywódca Rosji. [Vladimir Putin as a 'phenomenal' leader of Russia.] In: Stosunki Międzynarodowe - Zeszyty Naukowe, Uczelnia Vistula w Warszawie, no. 26.
  24. Fiszer, J.M. 2016. Nowy, pojałtański ład globalny: bipolarny czy multipolarny? Próba prognozy. [The new, post-Yalta global order: bipolar or multipolar? A forecast attempt.] In: Biuletyn Analiz i Opinii. ISP PAN, no. 01(22).
  25. Fiszer, J.M. ed. 2009. Polska w Unii Europejskiej. Aspekty polityczne, międzynarodowe, społeczno-gospodarcze i wojskowe. [Poland in the European Union. Political, international, socio-economic and military aspects.] Warszawa: ISP PAN.
  26. Franzke, J. 2009. Wertepolitik versus Realpolitik. Die Russlandpolitik der Regierung Merkel/Steinmeier. In: Welt Trends.
  27. Genscher, H.D. 1995. Erinerungen. Berlin.
  28. Gorbatschow, M. 1999. Wie es war. Die deutsche Wiedervereinigung. Berlin.
  29. Gura, K. 1996. Preliminaria do układu Polska - RFN z 7 grudnia 1970 roku. [Preliminaries to the Polish - German treaty of 7 December 1970.] In: Rocznik Polsko-Niemiecki, vol. V.
  30. Guział, A. 2006. Miejsce Rosji w polityce zagranicznej RFN a szanse na wspólną politykę wschodnią UE. [The place of Russia in Germany's foreign policy and chances for EU's common Eastern policy.] In: Przegląd Zachodni, no. 2.
  31. Holzer, J. 1998. Próba bilansu i oceny stosunków polsko- niemieckich w latach 1989-1995. [An assessment attempt of Polish-German relations in the years 1989-1995.] In: Holzer, J., Fiszer J.M. eds. Stosunki polsko-niemieckie w latach 1970-1995. Próba bilansu i perspektywy rozwoju. [Polish-German relations in the years 1970-1995. An assessment attempt and development prospects.] Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.
  32. Holzer, J. 2012. Europa zimnej wojny. [Europe of the Cold War.] Kraków: Wydawnictwo Znak.
  33. Jacobson, H.A., Tomala, M. eds. 1992. Warszawa - Bonn 1945-1991. Stosunki polsko-niemieckie. Analiza i dokumenty. [Warsaw - Bonn 1945-1991. Polish-German relations. The analysis and documents.] Warszawa: PISM.
  34. Jelzins 'historische Rolle' weltweit gewürdigt. Die Welt 3 January 2000.
  35. Judt, T. 2008. Powojnie. Historia Europy od roku 1945. [The post-war period. History of Europe after 1945.] Poznań.
  36. Kasperska-Sporek, T. 2004. Euroregiony - formą współpracy Polski i Niemiec. [Euroregions as a form of cooperation of Poland and Germany.] In: Weresa, M.A. ed. Niemcy w Unii Europejskiej. Implikacje dla Polski. [Germany in the European Union. Implications for Poland.] Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
  37. Kiwerska, J., Tomczak, M. 2011. Problem kontynuacji i zmian w polityce zagranicznej zjednoczonych Niemiec. [The problem of the continuation and changes in foreign policy of reunited Germany.] In: Kiwerska, J., Koszel, B., Tomczak, M., Żerko, S. Polityka zagraniczna zjednoczonych Niemiec. [Foreign policy of reunited Germany.] Poznań: Instytut Zachodni.
  38. Koćwin, L. 1992. Dekada przełomu. Stosunki polsko-niemieckie od czerwca 1989 do czerwca 1991. Dokumenty - Materiały - Komentarze. [The breakthrough decade. Polish-German relations from June 1989 to June 1991. Documents - Materials - Comments.] Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  39. Kosman, M.M. 2013. Polityka RFN wobec ZSRR/Rosji w latach 1989-2009. [The policy of the Federal Republic of Germany towards the USSR/Russia in the years 1989-2009.] Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
  40. Koszel, B. 2009. "Nowe otwarcie"? Stosunki polsko-niemieckie w okresie rządów koalicji PO-PSL ['A new opening'? Polish-German relations during the reign of the PO-PSL coalition.] In: Przegląd Zachodni, no. 4.
  41. Krasuski, J. 2002. Historia polityczna Europy Zachodniej 1945-2002. [Political history of Western Europe 1945-2002.] Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
  42. Kuźniar, R. 2008. Droga do wolności. Polityka zagraniczna III Rzeczypospolitej. [The road to freedom. Foreign policy of the Third Polish Republic.] Warszawa: Wydawnictwo SCHOLAR.
  43. Lipowicz, I. 2005. Stosunki z Niemcami. [Relations with Germany.] In: Rocznik Polskiej Polityki Zagranicznej - 2005 rok. Warszawa: PISM.
  44. Lorkowski, A., Ostrzyniewska, K. 2004. Proces negocjacji akcesyjnych Polski z Unią Europejską - kwestie wrażliwe z punktu widzenia Niemiec. [The process of accession negotiations of Poland with the EU - issues sensitive from the German point of view.] In: Małachowski, W. ed. Polska - Niemcy a rozszerzenie Unii Europejskiej. [Poland - Germany and the enlargement of the European Union.] vol. I, Warszawa: SGH.
  45. Łoś, R. 2004. Rząd Gerharda Schrödera wobec postkomunistycznych państw Europy Środkowo-Wschodniej. [Gerhard Schröder's government towards the post-communist countries of East-Central Europe.] Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  46. Łoś, R. 2008. Gerhard Schröder. Blaski i cienie władzy. [Gerhard Schröder. The ups and down of power.] Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  47. Malinowski, K. 1997. Polityka Republiki Federalnej Niemiec wobec Polski 1982-1991. [The Federal Republic of Germany's policy towards Poland.] Poznań: Instytut Zachodni.
  48. Malinowski, K. 2004. Konsekwencje kryzysu irackiego. Niemcy wobec nowego kształtu stosunków transatlantyckich. [The consequences of the Iraq crisis. Germany towards the new shape of the transatlantic relations.] In: Zeszyty Instytutu Zachodniego, no. 34.
  49. Michałowski, S. 2002. Nowa jakość w stosunkach z Niemcami. [New quality in the relations with Germany.] In: Kuźniar, R., Szczepanik, K. ed. Polityka zagraniczna RP 1989-2002. [Foreign policy of the Republic of Poland 1989-2002.] Warszawa: Wydawnictwo ASKON.
  50. Michałowski, S. 2004. Stosunki Polski z Niemcami. [Relations of Poland with Germany.] In: Rocznik Polskiej Polityki Zagranicznej. Warszawa: PISM.
  51. Miszczak, K. 2005. Niemcy i Polska wobec europejskiej polityki bezpieczeństwa. [Germany and Poland towards European security Policy.] In: Sprawy Międzynarodowe, no. 1.
  52. Miszczak, K. 2012. Polityka zagraniczna, bezpieczeństwa i obrony koalicji rządowej SPD-Sojusz 90/Zieloni w okresie 1998-2005. [Foreign, security and defence policy of the SPD - the Alliance 90/the Greens government coalition in 1998-2005.] Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.
  53. Moynahan, B. 2006. Jak upadał stary świat. [How the old world was falling.] Forum, no. 22/23 1 June-14 June 2006.
  54. Painter, D.S. 2007. The cold war. An international history. London, New York: Routledge.
  55. Pięciak, W. 1999. Kanclerz obojga Niemiec. Helmut Kohl - szkic do portretu. [The chancellor of both German states - a sketch for a portrait.] Warszawa.
  56. Pflüger, F., Lipscher, W. ed. 1994. Od nienawiści do przyjaźni. O problemach polsko-niemieckiego sąsiedztwa. [From hatred to friendship. About the problems of Polish-German neighbourliness.] Warszawa: ISP PAN.
  57. Reissner, J. 2004. Europas Beziehungen zu Iran. In: Aus Politik und Zeitgeschichte, no. 9.
  58. Rühle, M. 2009. Afganistan. Deutschland und die NATO. S + F, no. 1/2009.
  59. Schmidt, S., Hellmann, G., Wolf, R. eds. 2007. Handbuch zur deutschen Außenpolitik. Wiesbaden.
  60. Stent, A. 2007. Russland. In: Schmidt, S., Hellmann, G., Wolf, R. eds. Handbuch zur deutschen Außenpolitik. Wiesbaden.
  61. Stępin, A. 2014. Angela Merkel. Cesarzowa Europy. [Angela Merkel. The Empress of Europe.] Warszawa: Wydawca Agora SA.
  62. Stolarczyk, M. 1997. Niektóre problemy w stosunkach polsko-niemieckich w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych. [Selected problems in Polish-German relations in the first half of the nineties.] In: Dobrowolski, P. ed. Stosunki polsko-niemieckie w okresie przemian ustrojowych w Polsce. Wybrane problemy. [Polish- German relations in the period of systemic transformation in Poland. Selected problems.] Katowice: Uniwersytet Śląski.
  63. Stolarczyk, M. 2010. Zbieżność i różnice interesów w stosunkach polsko-niemieckich w latach 1989-2009. [The convergence and differences of interests in Polish-German relations in the years 1989-2009.] Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  64. Strobel, G. 1996. Der Normalisierungsprozes zwischen Polen und Deutschland. In: Zeitschrift für politische Bildung, no. 2.
  65. Sulowski, S. ed. 2002. Polska-Niemcy - nadzieja i zaufanie. [Poland-Germany - hope and trust.] Warszawa: Fundacja Politeja.
  66. Szabo, S.F. 2006. Na rozstaju dróg. Kryzys w stosunkach niemiecko-amerykańskich. [At the cross-roads. The crisis of German-American relations.] Warszawa.
  67. Szuber, O. 2003. Podzielona zjednoczona Europa. [Divided united Europe.] In: Stosunki Międzynarodowe, no. 2.
  68. Teltschik, H. 1991. 329 dni. Zjednoczenie Niemiec w zapiskach doradcy kanclerza. [329 days. The unification of Germany in the notes of a Chancellor's advisor.] Warszawa: PISM.
  69. Teltschik, H. 1991. 329. Tage. Inneransichten der Einigung. Berlin.
  70. Tomala, M. 1996. Realizacja traktatu między Rzecząpospolitą Polską a RFN o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17 czerwca 1991 r. [The implementation of the Polish-German treaty of good neighbourliness and friendly cooperation of 17 June 1991.] In: Zeszyty Niemcoznawcze, no. 1. Warszawa: PISM.
  71. Tomala, M. 2004. Wspólnota interesów polsko-niemieckich czy tylko własne interesy Polski i Niemiec? [A community of Polish-German interests or only own interests of Poland and Germany?] In: Rocznik Polsko Niemiecki. Warszawa: ISP PAN.
  72. Tomala, M. ed. 1996. Na drodze do współpracy i przyjaźni. Warszawa - Bonn 1945-1995. [On the road to cooperation and friendship. Warsaw - Bonn 1945-1995.] Warszawa: PISM.
  73. Varwick, J. 2003. Kultura strategiczna i zmiany w polityce bezpieczeństwa Niemiec (wojna o Kosowo, zwalczanie terroryzmu, kryzys iracki). [Strategic culture and changes in Germany's security policy (the war about Kosovo, fight with terrorism, the Iraq crisis).] In: Malinowski, K. ed. Kultura bezpieczeństwa narodowego w Polsce i Niemczech. [The culture of national security in Poland and Germany.] Poznań: Instytut Zachodni.
  74. Wieliński, B.T. 2013. Mutti jest tylko jedna. [There is only one Mutti.] Wysokie Obcasy 21 September 2013.
  75. Zając, M. 2003 Niemcy. [Germany.] Tygodnik Powszechny, no. 44.
Cited by
Show
ISSN
2081-5913
Language
eng
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu