BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Kronowski Dariusz (Politechnika Krakowska, doktorant)
Title
Rozwój architektury górskiej - od szałasu do schroniska
Changes in Mountain Construction - Special Example of the Tatra Mountains
Source
Folia Turistica / Akademia Wychowania Fizycznego im. B. Czecha w Krakowie, 2006, nr 17, s. 197-207, ryc., bibliogr. 7 poz.
Keyword
Architektura, Turystyka
Architecture, Tourism
Note
streszcz., summ.
Country
Podhale, Tatry
Tatra Mountains
Abstract
W artykule przedstawiono stan badań nad historią szałasu pasterskiego, jego stylistyki i formy, a także wpływu na rozwój schronów i schronisk turystycznych w kontekście przeobrażeń architektury podhalańskiej. Omówiono również programy badawcze odnoszące się do przemian w architekturze szałasów górskich. Tłem rozważań stała się informacja o rozwijającym się od schyłku XIX w. procesie utrwalania tradycji Podhala w dziedzinie sztuki budowlanej, z wykorzystaniem nowych technologii oraz rozwiązań przestrzennych. Podsumowaniem artykułu jest stwierdzenie, że kwestia współczesnego stosowania lub odchodzenia od tradycyjnych form budownictwa pasterskiego splata się z podwyższaniem standardów turystycznych i mieszkaniowych oraz wprowadzaniem nowych form budownictwa turystycznego i mieszkaniowego w regionie Tatr. Odchodzi się od rozwiązań zdeterminowanych podstawowymi potrzebami życiowymi. Inwestorzy zmierzają do tworzenia schronień górskich o charakterze komercyjnym i do zmiany przeznaczenia istniejących obiektów w tym duchu. (abstrakt oryginalny)

Surveys upon a history of pastures' shelter. The development of survey programs, concerning metamorphosis in the architecture of mountain shelters. Sustainability of the tradition in Podhale -foothill region, in the field of the art of building, on the background of new technologies and spatial solutions. The development of mountain shelters, their types and construction. The primary meaning of the word shelter. The influence of shelters towards a development in architecture of mountain chalets. The scientific view towards shelters as a place of rest, all the year long or temporary, used both by pastures and tourists. The importance of living caves and shelters in Tatra mountains, for the development of huts and chalets for tourists. The evolution of pasture shelters and huts into new forms of tourist shelters in the turn of 19./20. C., until the Second World War. Modification of construction and stylistics of high mountains objects, as a result of use materials in high altitudes. Metamorphosis of pasture shelter, its stylistics and form. Changes in creation of settlement buildings, and its influence towards mountain shelters. Vanishing of the importance of shelter formula, on the background of cultural changes in Tatra region, as well because of evolution in architectural trends, influencing new forms of buildings in high mountains. Summarising, one can assume, that a question of contemporary accepting or leaving traditional forms of pasture buildings, is tied with elevating standards in tourism and habitation, and with introduction of new forms, both for tourists and dwellers in Tatra region. There is trend of leaving solutions which were determinate with necessities. Investors intend to create mountain shelters in commercial character, and towards conversion of existing houses in this same spirit. (original abstract)
Accessibility
The Library of University of Economics in Katowice
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. Buszko J., Wielka historia Polski tom 8, Od niewoli do niepodległości, Oficyna Wydawnicza "Fogra", Kraków 2000.
  2. Kulig M., Architektura schronisk tatrzańskich, Wydawnictwo "Neriton", Warszawa 2003.
  3. Mokrzyński J., Architektura wolnego czasu, Wydawnictwo "Arkady", Warszawa 1990.
  4. Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka Encyklopedia Tatrzańska, Wydawnictwo Górskie, Poronin 1995.
  5. Szafer T.P., Tatrzańskie szałasy pasterskie, Zakład Historii Urbanistyki i Architektury PAN, Warszawa 1961.
  6. Śmiałowski R., Architektura i budownictwo pasterskie w Tatrach Polskich, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Kraków 1959.
  7. Teka Architektury Współczesnej Ziem Górskich. Praca zbiorowa pod redakcją T.P. Szafera Kraków, Oficyna Wydawnicza "Sezon", Kraków 1993.
Cited by
Show
ISSN
0867-3888
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu