BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Jędrzejczak Maria (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, doktorantka)
Title
Koncepcje ograniczające swobodę organu w ramach uznania administracyjnego
Concepts which Are Limiting the Freedom of the Administrative Body within the Administrative Discretion
Source
Przegląd Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny, 2012, nr 3, s. 4-16
Keyword
Prawo administracyjne, Postępowanie administracyjne, Orzecznictwo sądu, Sąd administracyjny, Administracja publiczna
Administrative law, Administrative proceedings, Judicial decision, Administrative court, Public administration
Note
streszcz., summ.
Abstract
W artykule zostały przedstawione koncepcje mające na celu ograniczanie swobody organu administracyjnego przy wydawaniu decyzji opartej na uznaniu administracyjnym. Koncepcje te jednocześnie stwarzają szersze możliwości kontrolne dla sądu administracyjnego w stosunku do decyzji uznaniowych. Tymi konstrukcjami prawnymi są: dyrektywy wyboru konsekwencji prawnych oraz konstrukcja legalności celu.
Dyrektywy wyboru konsekwencji prawnych zwężają możliwości decydowania organu o kształcie rozstrzygnięcia poprzez wskazanie na czynniki, które organ ma brać pod uwagę przy ustalaniu konsekwencji prawnych danego stanu faktycznego. Mogą to być zarówno czynniki faktyczne, jak i odesłanie do zasad ogólnych zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż dyrektywy wyboru konsekwencji prawnych stanowią granice stosowania uznania. To znaczy, że naruszenie tych dyrektyw będzie się wiązało z przekroczeniem zakresu swobody przyznanej organowi w ramach instytucji uznania, co z kolei będzie skutkowało stwierdzeniem przez sąd administracyjny niezgodności z prawem takiej decyzji.
Drugą z konstrukcji prawnych jest koncepcja legalności celu. Wiąże ona legalność z celowością i opiera się na założeniu, iż działanie zgodne z konkretnymi normami prawnymi może być niezgodne z ogólnym celem, dla którego te normy zostały skonstruowane. Wówczas takie niecelowe działanie może zostać uznane przez sąd za niezgodne z prawem. Oczywistym jest, że kompetencje sądów administracyjnych obejmują jedynie badanie legalności, a nie celowości działań administracji publicznej. Z tego powodu koncepcja legalności celu może wzbudzać kontrowersje, bowiem pozwala na badanie celowości działań organów administracji publicznej poprzez "podciągnięcie" celu jako elementu legalności tych działań.
Ograniczanie istoty uznania administracyjnego jest nieuniknionym procesem w państwie prawnym. Termin uznania również został redefiniowany, a jego zakres znacząco zwężony z dawnego "swobodnego działania w ramach ustaw" do jedynie "możliwości wyboru konsekwencji prawnych danego stanu faktycznego". (abstrakt oryginalny)

In the article are presented concepts which restrict the freedom of the administrative body when is issued a decision based on administrative discretion. These concepts can also create wider opportunities for control of the court in relation to administrative discretion. These legal constructions are: choice directives of the legal consequences and the construction of legality purpose.
Choice directives of the legal consequences narrows the possibilities the administrative body to the deciding by pointing to the shape of decision by reference to the factors which administrative body has to taken into account in determining the legal consequences of the facts. They can be either real factors, as well as a reference to the general principles contained in the Code of Administrative Procedure. The doctrine and case law emphasizes that choice directives of the legal consequences are the limits of administrative discretion. This means that the violation of these directives will involve with exceeding the scope of discretion which has administrative body. This will result in a finding by an administrative court the illegality of such a decision.
The second construction is the construction of legality purpose. It involves the legality with advisability and is based on the assumption that the action comply with specific legal standards may be inconsistent with the general purpose for which these standards are designed. Then such pointless activity may be considered by the court to be illegal. It is obvious that the competence of administrative courts only include examining the legality, not the advisability of public administration. For this reason, the construction of legality purpose may arouse controversy, as it allows to study the advisability of the activities of public administration by "connection" advisability as part of the legality of these actions.
Reducing the essence of administrative discretion is an inevitable process in the rule of law. The definition of administrative discretion has been redefined from "freedom to act within the law", to the only "choice of the legal consequences of the facts". (original abstract)
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. A. Błaś, W sprawie sądowej kontroli czynności faktycznych podejmowanych przez administrację publiczną [w:] Prawo administracyjne w okresie transformacji ustrojowej, Kraków 1999, s. 271.
  2. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 411-412.
  3. C. Starck, Kontrola administracji przez ogólne sądy administracyjne w Niemczech [w:] Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Prof. zw. dra hab. Józefa Filipka, Kraków 2001, s. 667 (cyt. za: A. Habuda, Granice uznania administracyjnego, Opole 2004, s. 203).
  4. E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2009, s. 210.
  5. F. Tezner, Das freie Ermessen der Verwaltungsbehorden, Wiedeń 1924, s. 136 i inne.
  6. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988, s. 255.
  7. J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 120.
  8. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2006, s. 310.
  9. M. Jaśkowska, Uznanie administracyjne w orzecznictwie sądów administracyjnych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 5-6 (32-33)/2010, s. 176.
  10. M. Mincer, Uznanie administracyjne, Toruń 1983, s. 63.
  11. M. Zimmermann, Pojęcie administracji publicznej a "swobodne uznanie", Poznań 1959, s. 15-19.
  12. W. Jakimowicz, Zewnętrzne granice uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 2010, z. 5, s. 52.
  13. Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego komentarz, Warszawa 1999, s. 301.
Cited by
Show
ISSN
2084-0403
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu