BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Mikos von Rohrscheidt Armin (Gnieźnieńska Szkoła Wyższa Milenium)
Title
Polityka historyczna z etyką w tle : patologie w kreowaniu doświadczeń turystów kulturowych
Historical Policy with Ethics in the Background : Pathologies in Creating Experiences of Cultural Tourists
Source
Folia Turistica / Akademia Wychowania Fizycznego im. B. Czecha w Krakowie, 2018, nr 49, s. 67-123, bibliogr. 79 poz.
Issue title
Etyka w turystyce
Keyword
Etyka, Polityka historyczna, Dziedzictwo kulturowe, Turystyka, Turystyka kulturowa
Ethics, Historical policy, Cultural heritage, Tourism, Cultural tourism
Note
streszcz., summ.
Abstract
Cel. Systematyczna analiza działań podejmowanych w ramach tzw. polityki historycznej odnoszących się do zarządzania zasobami turystyki kulturowej, organizacji jej programów i produktów oraz do kreowania doświadczeń jej uczestników. Przedstawienie typologii tych działań ujawniającej ich mechanizmy i sformułowanie przesłanek mogących stanowić punkt wyjścia dla ich etycznej oceny.
Metoda. Typologizacja zjawisk obejmująca identyfikację setek przypadków, analizę aktorów, praktyk i mechanizmów, grupowanie faktów na podstawie podobieństw i opis grup z prezentacją studiów przypadków. Typologię uzupełnia ocena etyczna poszczególnych przypadków i typów ingerencji, a potem całości zjawiska.
Wyniki. Ocena praktyk w obszarze organizacji turystyki służących realizacji celów polityki historycznej uprawianej w interesie rządzących jest jednoznacznie negatywna. Odnosi się to do sfery etycznej, do ich wpływu na historyczną edukację społeczeństwa, jak i do efektywności mierzonej odniesieniem do postawionych celów.
Ograniczenia badań i wnioskowania. Wyniki badań dotyczą sfery turystyki ukierunkowanej na konfrontację z przeszłością i dziedzictwem. Prezentują one wieloaspektowo analizowane zjawisko, które we wszystkich opisanych wymiarach i obszarach ujawnia się tylko w niektórych krajach i miejscach. W wymiarze praktycznym i w odniesieniu lokalnym wnioski mogą dotyczyć tych aspektów i mechanizmów oddziaływania polityki historycznej, które można zidentyfikować.
Implikacje praktyczne. Przeprowadzone badanie umożliwia identyfikację i ocenę przedsięwzięć realizujących założenia polityki historycznej w zarządzaniu zasobami i programami turystyki krajowej i przyjazdowej. Ostatnia część pracy ukazuje uwarunkowania jej wpływu na turystykę i zestawia argumenty przydatne dla rozpoznania najbardziej szkodliwych praktyk, obnażania ich istoty i w udaremnianiu ich destrukcyjnych skutków. Mogą one też znaleźć zastosowanie w kreowaniu programów i produktów turystyki kulturowej zorientowanych na doświadczanie przeszłości i dziedzictwa oraz edukację historyczną. Kilka proponowanych rozwiązań odnoszących się do kształtowania polityki historycznej państwa może być uwzględnionych w dyskusji na temat jej prawnych podstaw i ograniczeń.
Oryginalność. Dotąd nie publikowano prac na temat etycznych uwarunkowań i ocen zjawisk występujących wskutek wzajemnego powiązania polityki historycznej i turystyki kulturowej jako odrębnej gałęzi turystyki.
Rodzaj pracy. Praca bazuje na badaniu zjawisk wykorzystującym studia literaturowe i studia przypadku, podjęta typologizacja fenomenów służy celom systematycznym. (abstrakt oryginalny)

Purpose. Systematic analysis of activities undertaken within the so-called politics of history related to the management of resources, programs and products of cultural tourism, as well as the creation of tourists' experiences. Presentation of a typology of these activities revealing their mechanisms. Formulation of premises that could be the starting point for their ethical evaluation.
Method. Typology of phenomena, including identification of cases, analysis of actors, practices and mechanisms, grouping facts based on similarities and their description, presentation of case studies. The created typology is supplemented by ethical evaluation related to individual cases and types of interference, and then, to the whole phenomenon.
Results. The evaluation of practices in the organisation of cultural tourism serving the implementation of particular goals of historical policy of the ruling groups is unequivocally negative. This applies to the sphere of ethics, to their impact on the historical education of the society and on their effectiveness measured by reference to the set goals.
Research and conclusions limitations. The results of the research concern tourism activities oriented towards confrontation with the past and heritage. They present a multidimensional phenomenon, which in all described aspects and areas, is revealed only in some countries or places. In practical and local dimension, the conclusions may refer to those aspects and mechanisms of the impact of historical policies that can be identified.
Practical implications. The conducted research allows identification and evaluation of undertaking the implementation of assumptions regarding historical policy in the management of resources and programs of domestic and incoming tourism. The last part of the work shows the determinants and conditions of influencing tourism by historical policy in society and compares arguments useful for recognising the most destructive practices, revealing their essence and thwarting their harmful effects. They can also find practical applications in the creation of cultural tourism programs and products focused on experiencing the past and heritage as well as historical education. Several proposed solutions related to shaping the historical policy of the state can be included in the discussion on its legal basis and limitations.
Originality. Until now, no works have been published regarding the ethical conditions and assessment of phenomena arising from connections between historical policy and cultural tourism as a separate tourism branch.
Type of paper. The work is based on the study of phenomena using literature and case studies. The typology of the phenomena serves the purpose of systematisation. (original abstract)
Accessibility
The Library of University of Economics in Katowice
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. A Guide to Jewish Palestine, (1927), The Zionist Information Bureau for Tourists in Palestine, Jerusalem.
  2. Agethen M. (2002), Gedenkstätten und antifaschistische Erinnerungskultur in der DDR, [w:] M. Agethen, E. Jesse, E. Neubert, red., Der missbrauchte Antifaschismus. DDR-Staatsdoktrin und Lebenslüge der deutschen Linken, Konrad-Adenauer-Stiftung, Freiburg i. Breisgau, s. 128-144.
  3. Alejziak W. (2013), Typologizacja i modelowanie, jako instrumenty naukowego wyjaśniania zjawisk i procesów turystycznych (na przykładzie badań nad aktywnością turystyczną), [w:] L. Butowski, red., Badania naukowe w turystyce - stan i perspektywy, Instytut Turystyki - Szkoła GłównaTurystyki i Rekreacji, Warszawa, s. 9-38.
  4. Alvarez M. Yüksel A., Go F. (2016), Heritage Tourism Destination. Preservation, Communication and Development, Cabi, Wallingford UK.
  5. Assman A. (2009), Pięć strategii wypierania ze świadomości, [w:] M. Saryusz-Wolska, red., Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, Kraków, s. 333-350.
  6. Becker M. 2013, Geschichtspolitik in der Berliner Republik. Konzeptionen und Kontroversen, Springer VS, Wiesbaden.
  7. Becquelin N. (2004), Criminalizing Ethnicity: Political Repression in Xinjiang, "China Rights Forum" Nr 1, s. 1-8.
  8. Chwedoruk R. (2015), Polityka historyczna w Europie - periodyzacja i wiodące dyskursy, "Studia Politologiczne", t. 35, s. 47-74.
  9. Cohen-Hattab K. (2004), Zionism, Tourism, and the Battle for Palestine: Tourism as a Political-Propaganda Tool, "Israel Studies" Nr 9(1), Indiana University, s. 61-85.
  10. Crus-Ramirez A. (1985), The Heimatmuseum: a perverted forerunner, [w:] Images of the Ecomuseum, "Museum" Nr 148 (4/1985), s. 242-245.
  11. Dipper Ch. (2012), Geschichtspolitik im europäischen Vergleich. Eine Bilanz, "Neue Politische Literatur" t. 57 z. 1, s. 33-49.
  12. Gall Anonim (1952), Kronika czyli dzieje książąt i władców polskich, Wydanie krytyczne: K. Maleczyński, "Pomniki Dziejowe Polski", seria II, t. 2, Kraków.
  13. Global Code of Ethics for Tourism (1999), United Nations (General Assembly), Resolution 56/212, Doc. A/RES/56/212 (z 28 lutego 2002), tekst: http://ethics.unwto.org.
  14. Dabrowski P.M., Troebst S. (2015), O używaniu i nadużywaniu historii. Polityka historyczna i kultury pamięci w Europie Środkowo- i Południowo-Wschodniej (1791-1989), "Pamięć i Sprawiedliwość", t. 1(25), s.15-61.
  15. Eretz Israel for Jewish Tourists (1922), Trade and Industry Department, Palestine Zionist Executive, Jerusalem.
  16. Faure M.G., Budi Arsika I.M. (2015), Settling Disputes in the Tourism Industry: The Global Code of Ethics for Tourism and the World Committee on Tourism Ethics, "Santa Clara Journal of International Law", v. 13, Is. 2, s 375-415.
  17. Gasparski W. (2013b), Kodeksy i programy etyczne, [w:] Gasparski W., red., Biznes, Etyka, odpowiedzialność, PWN Warszawa, s. 233-248.
  18. Gasparski W., red. (2013a), Biznes, Etyka, odpowiedzialność, PWN, Warszawa.
  19. Gawin D. (2005), O pożytkach i szkodliwości historycznego rewizjonizmu, [w:] R. Kostro, T. Merta, red., Pamięć i odpowiedzialność, OMP, Kraków-Wrocław, s. 1-29.
  20. Harrison R., red. (2009), Understanding the politics of heritage, Manchester University Press, Manchester.
  21. Henderson J.C. (2002), Tourism and Politics in the Korean Peninsula, "The Journal of Tourism Studies", vol. 13, nr 2, s. 16-27.
  22. Huener J. (2003), Auschwitz, Poland and the Politics of Commemoration, 1945-1979, Polish and Polish-American Studies Series, Ohio University Press, Athens.
  23. ICOM Code of Ethics for Museums, 2013, ICOM, Paris.
  24. Guide to New Palestine, 1933, Zionist Information Bureau for Tourists in Palestine, Jerusalem.
  25. Kaczocha W. (2017) Koncepcja etyczna w odniesieniu do działalności turystycznej, [w:] Sikora J., Kaczocha W., Wartecka-Ważyńska A., Etyka w turystyce, CeDeWu, Warszawa, s. 117-129.
  26. Kazimierczak M. (2006), Kodeksy etyczne szansą dla turystyki? "Ido - Ruch dla Kultury: rocznik naukowy", t. 6, s. 11-20.
  27. Kącka K. (2015), Polityka historyczna: kreatorzy, narzędzia, mechanizmy działania - przykład Polski, [w:] K. Kącka, J. Piechowiak-Lamparska, A. Ratke-Majewska (red.), Narracje pamięci: między polityką a historią, Wyd. UMK Toruń, s. 59-80.
  28. Kim S.S., Timothy D.J., Hag-Chin H. (2007), Tourism and political ideologies: A case of tourism in North Korea, "Tourism Management" 28, s. 1031-1043.
  29. Kłaś J. (2013), Muzea historyczne - miejsce między pamięcią zbiorowa a polityką pamięci historycznej, "Zarządzanie w Kulturze" Nr 14, t. 3. s. 197-215.
  30. Koryo Group - portal agencji organizującej wycieczki do Korei Północnej (https://koryogroup.com) (dostęp 31 maja 2018).
  31. Koselleck R., 2010, Der 8. Mai zwischen Erinnerung und Geschichte, [w:] R. Koselleck, red., Vom Sinn und Unsinn der Geschichte. Aufsätze und Vorträge aus vier Jahrzehnten, Suhrkamp, Berlin, s. 254-265.
  32. Kostro R., Merta T., red., (2005), Pamięć i odpowiedzialność, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków - Wrocław.
  33. Łuczewski M. (2016), Kontrrewolucyjne pojęcie "polityka historyczna" w Polsce, "Stan Rzeczy", Nr 1(10), s. 221-257.
  34. Malczewska-Pawelec D., Pawelec T. (2011), Rewolucja w pamięci historycznej. Porównawcze studia nad praktykami manipulacji zbiorową pamięcią Polaków w czasach stalinowskich, Universitas, Kraków.
  35. Mavromichali K. (2014), In Search of the Utopia of the Past: Reflections of Antiquity Upon a National Narrative, [w:] R. Omar. B. Ndhlovu, L. Gibson, S. Vawda, red., Museums and the Idea of Historical Progress, Iziko Museums Publications, Cape Town, s. 93-109.
  36. Mikos v. Rohrscheidt A. (2010), Turystyka kulturowa. Fenomen, potencjał, perspektywy, KulTour.pl, Poznań.
  37. Mikos v. Rohrscheidt A. (2014), Współczesne przewodnictwo miejskie. Metodyka i organizacja interpretacji dziedzictwa, Proksenia/KulTour.pl, Kraków - Poznań.
  38. Mikos v. Rohrscheidt A. (2016), Turystyka kulturowa w płynnej rzeczywistości. Quaestiones Disputatae, KulTour.pl, Poznań.
  39. Morsch G., 2005, Der Umgang mit dem Erbe der DDR in den früheren Mahn- und Gedenkstätten: Das Beispiel Sachsenhausen, [w:] B. Faulenbach, F.J. Jelich, red., "Asymmetrisch verflochtene Parallelgeschichte?" Die Geschichte der Bundesrepublik Deutschland und der DDR in Ausstellungen, Museen und Gedenkstätten, Geschichte und Erwachsenenbildung,t. 19, s. 123-144.
  40. Muzeum Ulmów 2018 - opis wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej - www.muzeumulmow.pl/pl/wystawy/wystawa-stala (dostęp: 31.05.2018).
  41. Nowak J. (2011), Społeczne reguły pamiętania. Antropologia pamięci zbiorowej, Nomos, Kraków.
  42. Nowak B., 2018, Wpis na koncie serwisu Twitter małopolskiej kurator oświaty z dnia 27 lutego 2018 https://twitter.com/Br_Nowak/status/967337459024584705.
  43. Obwieszczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dn. 15 kwietnia 2016 r. o zamiarze i przyczynach połączenia państwowych instytucji kultury Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku oraz Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 [w:] Dziennik Urzędowy MKiDN 15.04.2016 poz. 18.
  44. Ouellette D.J. (2016), The Tourism of North Korea in the Kim Jong - Un Era: Propaganda, Profitmaking, and Possibilities for Engagement, "Pacific Focus" 31(3), s. 421-451.
  45. Owsianowska S., Banaszkiewicz M. (2015), Trudne dziedzictwo a turystyka. O dysonansie dziedzictwa kulturowego, "Turystyka Kulturowa" Nr 11, s. 6-24.
  46. Podorożi po guculszczini (2009), Piligrim, Kołomyja (przewodnik) Ponczek E. (2013), Polityka wobec pamięci versus polityka historyczna: aspekty semantyczny, aksjologiczny i merytoryczny w narracji polskiej, "Przegląd Politologiczny" z. 2, s.7-22.
  47. Puddington A., (2017) Breaking Down Democracy: Goals, Strategies, and Methods of Modern Authoritarians, Freedom House, Washington D.C.
  48. Reuschenbach J., (2015) "Tempel des Antifaschismus"? - Die Nationalen Mahn- und Gedenkstätten der DDR, "Deutschlandarchiv", Bd. 1664, Bundeszentrale für politische Bildung, s. 133-145.
  49. Ruchniewicz K. (2018), Polityka historyczna, [w:] J. Wojdon, red., Historia w przestrzeni publicznej (seria: Historia w działaniu) WN PWN Warszawa, s. 75-81.
  50. Sadkiewicz J. (2009), Polityka historyczna w Polsce. Teoria - praktyka - dyskurs publiczny, "Zarządzanie Kulturą", nr 2, s. 276-288.
  51. Sido A.E. (2015), Making History: How Art Museums in the French Revolution Crafted a National Identity, 1789-1799, "Scripps Senior Theses", Claremont Colleges, Paper 663.
  52. Sikora J., Kaczocha W., Wartecka-Ważyńska A. (2017), Etyka w turystyce, CeDeWu, Warszawa.
  53. Sofield T.H.B., Li F.M.S. (1998), Tourism Development and Cultural Policies in China, "Annals of Tourism Research" vol 25, nr 2, s. 362-392.
  54. Sroczyńska J.(2016), Polska polityka historyczna i jej wpływ na kształtowanie się praktyki konserwatorskiej w pierwszych latach powojennych, "Wiadomości Konserwatorskie / Journal of Heritage Conservation", t. 48, s. 74-84.
  55. Strath B. (2012), Geschichtspolitik und Gründungsmythen in den Nordischen Ländern. 1989 im Rückblick, [w:] E. Francois i in., red., Geschichtspolitik in Europa, Wallstein Verlag, Göttingen, s. 428-447.
  56. Takayama Y. (2012), Red Tourism in China, [w:] T. Mochizuki, red., India, Russia, China: Comparative Studies on Eurasian Culture and Society, Slavic-Eurasian Research Center, Sapporo, s. 113-130.
  57. The ICOMOS Charter for the interpretation and preservation of cultural Heritage sites, 2008, ICOMOS, Quebec.
  58. Timothy D.J., Boyd S.W. (2003), Heritage Tourism, Pearson Education, Harlow UK.
  59. Timothy D. J. (2011), Cultural heritage and tourism: An introduction, Channel View Publications, Bristol.
  60. Tilden F. (1957), Interpreting our heritage, University of North Carolina Press, Chapel Hill.
  61. Tokarska-Bakir J. (2008), Nędza polityki historycznej [w:] P. Kosiewski, red., Pamięć jako przedmiot władzy, Fundacja S. Batorego, Warszawa 2008, s. 27-30.
  62. Troebst S. (2014), Geschichtspolitik, "Docupedia - Zeitgeschichte. Begriffe, Methoden und Debatten der Zeithistorischen Forschung", http://docupedia. de/zg/Docupedia:Stefan_Troebst (naukowe czasopismo online), s. 1-20.
  63. Tunbridge J.E., Asworth G.J. (1996), Dissonant Heritage: The Management of the Past as a Resource in Conflict, Wiley, Chichester - New York.
  64. Tseng E. (2015), 8 days in North Korea. Welcome to the world's most isolated civilization, "TheStartup" (1. Nov. 2015), https://medium.com/swlh/8- days-in-north-korea.
  65. Wagner B., (2009), Deutsche Erinnerungskulturen und Geschichtspolitik, "Jahrbuch für Kulturpolitik" t. 9, s. 17-31.
  66. Wolfrum E. (1999), Geschichtspolitik in der Bundesrepublik Deutschland. Der Weg zur bundesrepublikanischen Erinnerung 1948-1990, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt.
  67. Wpływ "polityki historycznej" na (re)interpretację dziedzictwa w turystyce, (2016), dyskusja ekspercka, "Turystyka Kulturowa" nr 3, s. 164-185.
  68. www.gdansk.pl - Internetowy Portal Miasta Gdańska (dostęp 31.05.2018).
  69. www.muzeum1939.pl - portal Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (dostęp 31.05.2018)
  70. www.ossow1920.pl - witryna Samorządowej Instytucji Kultury "Park Kulturowy - Ossów - Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 roku" (dostęp 31.05.2018).
  71. Załącznik do Zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nr 41 z 26 listopada 2008 (Statut Muzeum IIWŚ) [w:] Dziennik Urzędowy MKiDN Nr 6/2008.
  72. Zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dn. 6 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Dziennik Urzędowy MKiDN 2017, poz. 12 (w załączniku nowy statut muzeum).
  73. Zdrowie, Praca, Rodzina. Program Prawa i Sprawiedliwości 2014, Wyd. PiS, Warszawa.
  74. Иванов А. (2016), Политизация въездного туризма в СССР в период холод- ной войны: причины и последствия, «Современные проблемы сервиса и туризма», Nr 4, s. 71-79.
  75. Лысикова О. (2011), Туризм как освоение пространства-времени: мобиль- ность коллективной памяти, "Теория и практика общественного раз- вития", Nr 7, s. 95-100.
  76. «Українські місця в Польщі», 2010, (mapa-przewodnik), Tekst. S. Semeniuk, Фонд «Україна-Русь», Львів.
  77. Холландер П. (2001), Политические пилигримы. (путешествия западных интеллектуалов по Советскому Союзу, Китаю и Кубе. 1928-1978), Лань, St. Petersburg.
  78. Хрипун В.А. (2011), Некоторые проблемы организации иностранного ту- ризма в Ленинграде в 1950-е - 1960-е годы, «Вестник Вестник Санкт-Пе- тербургского университета» Seria 2, z. 1, s. 149-155.
  79. Шнайдген Й.Й. (2007), Изменения идеологических подходов работы с ту- ристами из соцстран в связи с событиями Пражской весны 1968 г., «Современные проблемы сервиса и туризма», Nr 2, s. 4-9.
Cited by
Show
ISSN
0867-3888
Language
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.5604/01.3001.0013.0814
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu