Idzi Rzymianin o wspólnocie domowej jako grupie społecznej i środowisku wychowawczym

Brzeziński, Witold

doi:10.35765/HW.2019.1846.02

Author

Brzeziński Witold (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

Title

Idzi Rzymianin o wspólnocie domowej jako grupie społecznej i środowisku wychowawczym
Giles of Rome on Home Community as a Social Group and Educational Environment

Source

Horyzonty Wychowania, 2019, vol. 18, nr 46, s. 31-49, bibliogr. 19 poz.
Horizons of Education

Issue title

Rodzina w starożytności i czasach nowożytnych

Keyword

Rodzina, Małżeństwo, Historia starożytna, Wychowanie
Family, Marriage, Ancient history, Parenting

Note

streszcz., summ.

Country

Rzym (starożytny)
Roma (ancient)

Abstract

CEL NAUKOWY: Celem jest rekonstrukcja poglądów XIII-wiecznego filozofa i teologa Idziego Rzymianina o rodzinie i życiu rodzinnym, jakie zawarł w traktacie De regimine principum. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Analiza treści wskazanego dzieła ma dać odpowiedź na pytania: Jak Idzi Rzymian pojmował rodzinę definiowaną współcześnie jako podstawowa grupa społeczna? Jakie znaczenie i rolę przypisywał jej w życiu jednostki? Jaki proponował model relacji między mężem a żoną oraz między ojcem (rodzicami) a synem (dziećmi)? PROCES WYWODU: Najpierw przedstawiono postać autora oraz jego traktat, a następnie wyniki analizy treści jego dzieła. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Dla Idziego odpowiednikiem rodziny definiowanej obecnie jako podstawowa grupa społeczna jest wspólnota domowa - grupa osób mieszkających razem. W jej skład oprócz rodziców i dzieci wchodzi także służba; obecność potomstwa, chociaż czyniąca z niej wspólnotę doskonałą, nie jest niezbędna do zaistnienia wspólnoty domowej. To, co łączy mieszkające razem osoby, to nie bliskie więzi emocjonalne, lecz podporządkowanie panu domu. Jego władzę Idzi postrzega nie tyle jako prawo decydowania o domownikach, ile jako odpowiedzialność i powinność pieczy nad nimi. Wyraża się to w obowiązku ich materialnego utrzymania oraz kierowania ich postępowaniem celem ich etycznego udoskonalenia. Dlatego też wspólnota domowa dla nich to nie tylko miejsce, w którym znajdują zaspokojenie potrzeb codziennego życia, ale i środowisko wychowawcze.(abstrakt oryginalny)

RESEARCH OBJECTIVE: The objective is to reconstruct the 13th-century theologian and philosopher Giles of Rome's views on the family and family life presented in his treatise De regimine principum. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The analysis of the content of the above mentioned work was aimed at answering the following questions: how did Giles of Rome understand the family defined nowadays as the basic social group, what importance and role did he attribute to it in an individual's life, what model of relationships between a husband and a wife and between a father (parents) and a son (children) did he propose? THE PROCESS OF ARGUMENTATION: first the author and his treatise were characterized, and then the results of the analysis of the content of his work. RESEARCH RESULTS: for Giles of Rome the equivalent of the family defined nowadays as the basic social group is the domestic community- people living together. Apart from parents and children, it also includes servants. The presence of offspring, although making it an ideal community, is not indispensable for the domestic community coming into being. What unites people living together is not close emotional ties, but subordination to the master of the household. His power is perceived by Giles as not so much his right to decide about household members, but as his responsibility and duty to care for them. It is expressed in the obligation of their material maintenance and directing their behaviour in order to improve them ethically. Therefore, the domestic community is not only aplace where they meet their everyday needs, but also the educational milieu. CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDATIONS: the article is acontribution to learning the concept of the family and family life presented in high medieval social and philosophical writings, the studies of which should also cover the works of other authors of this time, as well as knowing their ancient sources whose reception also this period brought.(original abstract)

Accessibility

The Main Library of the Cracow University of Economics

Full text

Bibliography

Aegidius Columna Romanus (1607). De Regimine Principum Libri III. Roma: Apud Bartholomeum Zanettum.
Anderson M. (2000). Approaches to the history of the western family 1500-1914. Cambridge: Cambridge University Press.
Anton H.H. (1989). Fürstenspiegel, lateinisches Mitterlater. W: Lexicon des Mittelalters, t. IV. München: Artemis und Winkler Verlag.
Briggs Ch. F. (1999). Giles of Rome's De regimine principum. Reading and Writing Politics at Court and University, c. 1275 - c. 1525. Cambridge: Cambridge University Press.
Brzeziński W. (2014). Qualia bona in coniuge sunt quaerenda ... Zalecenia na temat wyboru żony w świetle średniowiecznych traktatów o wychowaniu (na przykładzie De regimine principum Idziego Rzymianina. Biuletyn Historii Wychowania, 31, 7-27.
Brzeziński W. (2015). Odpowiedzialność ojcowska za wychowanie potomstwa w świetle piśmiennictwa moralizatorsko-dydaktycznego okresu pełnego średniowiecza. Wychowanie w Rodzinie, 12 ( 2), 297-308.
Brzeziński W. (2017). Wizerunek kobiety w De regimine principum Idziego Rzymianina (ok. 1243-1316). Przyczynek do dziejów refleksji nad płcią żeńską w piśmiennictwie o wychowaniu okresu pełnego średniowiecza. W: A. Głowacka-Penczyńska, K. Grysińska-Jarmuła, M. Opioła-Cegiełka (red.), Historie nieobojętne, t. 2: Kądziel-Kołyska-Łoże. Atrybuty kobiecości na przestrzeni dziejów. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Foyster E. i Marten J. (red.) (2014). A Cultural History of Childhood and Family, t. I-VI. London-New Delhi-NewYork-Sydney: Bloomsbury.
Gestrich A., Krause J.-U., Mitterauer M. (2003). Geschichte der Familie. Sttutgart: Alfred Kroener Verlag.
Herlihy D. (1995). Family. W: idem, Women, Family and Society in Medieval Europe. Historical Essays, 1978-1991. Providence - Oxford: Berghahn Books.
Kałdon B. M. (2011). Rodzina jako instytucja społeczna w ujęciu interdyscyplinarny. Forum Pedagogiczne, 1, 229-241.
Kłoskowska A. (1962). Wzory i modele w socjologicznych badaniach rodziny. Studia Socjologiczne, 2.
Olszewski M. (2003). Idzi Rzymianin. W: Powszechna encyklopedia filozofii, t. IV. Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, s. 735-741.
Richarz I. (1991). Oikos, Haus und Haushalt. Ursprung und Geschichte der Haushaltsökonomik. Göttingen: Vanderhoeck und Ruprecht Verlag.
Schnell R. (2002). Sexualität und Emotionalität in der vormodernen Ehe. Köln - Weimar - Wien: Böhlau Verlag.
Signori G. (2011). Von der Paradiesehe zur Gütergemeinschaft. Die Ehe in der mittelalterlichen Lebens- und Vorstellungswelt. Franfurt - New York: Campus Verlag.
Szlendak T. (2010). Socjologia rodziny. Ewolucja, historia, zróżnicowanie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Vecchio S. (1994). The Good Wife. W: Ch. Klapisch-Zuber (red.), A History of Women in the West, vol. II: Silences of the Middle Ages. Cambridge (Massachusets) - London: Harvard University Press.
Weigang R. (1998). Liebe und Ehe im Mittelalter. Goldbach: Keip Verlag .

Cited by

ISSN

2391-9485

Language

pol

URI / DOI

BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

Main menu