Dziecięca umiejętność krytycznego czytania. Między teorią a praktyką

Brudzińska, Patrycja

Author

Brudzińska Patrycja (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

Title

Dziecięca umiejętność krytycznego czytania. Między teorią a praktyką
Children's Critical Reading Skills. Between Theory and Practice

Source

Rozprawy Społeczne, 2019, t.13, nr 4, s. 37-46, bibliogr. 18 poz.
Social Dissertations

Keyword

Dydaktyka, Edukacja, Szkolnictwo podstawowe, Czytelnictwo, Dzieci szkolne, Pedagogika
Didactics, Education, Primary education, Readership, School children, Pedagogy

Note

streszcz., summ.

Abstract

Artykuł prezentuje teoretyczne ustalenia dotyczące dziecięcej umiejętności krytycznego czytania. Przedstawia Four Resources Model (Peter Freebody, Allan Luke) jako propozycję do pracy z tekstem w ramach krytycznej alfabetyzacji. Nawiązując do wyników międzynarodowych badań postępów w czytaniu PIRLS, ukazuje dylematy związane z uczeniem krytycznego czytania najmłodszych odbiorców treści literackich. Materiał i metody: W pracy wykorzystano analizę dokumentów dotyczących poziomu umiejętności czytania, nauki krytycznego czytania oraz modelu czterech zasobów Wyniki: Tekst prezentuje wyniki międzynarodowych badań postępów czytelniczych PIRLS 2016 oraz teoretyczne ustalenia dotyczące modelu krytycznego czytania autorstwa Freebody i Luke. Wnioski: Współczesna edukacja nie może pominąć krytycznej alfabetyzacji dzieci, które są odbiorcami nie tylko słownych, ale także (a może przede wszystkim) wizualnych treści. (abstrakt oryginalny)

The paper presents the theoretical findings regarding children's critical reading skills. The articlecle also presents the Four Resources Model (Peter Freebody, Allan Luke) as a proposal to work with the text as part of critical literacy. Referring to the results of international research on progress in reading PIRLS, it reveals dilemmas related to the teaching of critical reading of the youngest recipients of literary content. Material and methods. The article uses the analysis of documents concerning the level of reading skills, learning critical reading and the four resources model four resources. Results. The text presents the results of international PIRLS 2016 reading progress research and the theoretical findings regarding the critical reading model by Freebody and Luke. Conclusions. Today's education can not ignore the critical literacy of children who are recipients of not only verbal but also (and perhaps above all) visual content. (original abstract)

Accessibility

The Main Library of the Cracow University of Economics

Full text

Bibliography

Będkowski, L., (2016) Kształcenie nauczycieli (języka polskiego) w kontekście indywidualizacji nauczania-uczenia się oraz stosowania metod aktywizujących, w: PEDAGOGIKA tom XXV nr 1, pod red. Rędziński, K., Łapota, M., Częstochowa: Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza
Brzezińska, A., (1987) Czytanie i pisanie - nowy język dziecka, Warszawa: WSiP
Czechowski, J., (2007) Funkcje edukacyjnej literatury dla dzieci i młodzieży, Kultura i Edukacja nr 2
Firkins, A.S., (2015) The Four Resources Model: A useful framework for Second Language teaching in a Military Context. Technical Studies Institute Journal 2015, Royal Saudi Air Force: Kingdom of Saudi Arabia
Jaszczyszyn, E., (2010), Modele edukacji czytelniczej w przedszkolu a gotowość do czytania i umiejętności czytania dzieci sześcioletnich, Białystok: Trans Humana
Klus-Stańska, D., Nowicka, M., (2005) Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej, Warszawa: WSiP
Kuliczkowska, K., (1972), Dawne i współczesne problemy prozy dla dzieci, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
Leszczyński, G., (2003), Literatura i książka dziecięca. Słowo - obiegi - konteksty, Warszawa: Centrum Edukacji Bibliotekarskiej, Informacyjnej i Dokumentacyjnej im. Heleny Radlińskiej
Luke, A. (2000), Critical literacy in Australia: A matter of context and standpoint, Journal of Adolescent & Adult Literacy 43 (5)
Kalabarczyk, T. (2014), Nauka krytycznego myślenia, Analiza i Egzystencja 25
Malmquist, E. (1982), Nauka czytania w szkole podstawowej, tłum. A. Thierry, Warszawa: WSiP
Olejnik, D. (2001), Kształtowanie umiejętności czytania w edukacji wczesnoszkolnej, Nauczyciel i Szkoła 1-2 (10-11)
Pietrasik-Kulińska, K., Szuba, D., Stańdo, J., (2017) Kształtowanie umiejętności wyszukiwania, selekcji i porządkowania informacji oraz krytycznej oceny ich przydatności, Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji
Plenkiewicz, M., (1996), Czytanie krytyczne w teorii i praktyce, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy - Studia Pedagogiczne, z. 31
Plenkiewicz, M. (1997), Potrzeba kształtowania umiejętności krytycznego czytania w edukacji wczesnoszkolnej. Aktualny stan badań nad krytycznym czytaniem w klasach początkowych, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy - Studia Pedagogiczne, z. 33
Serafini, F., (2012), Expanding the four resources model: reading visual and multi-modal texts, Pedagogies: An International Journal
Wojciechowski, K. (red.), (1986) Encyklopedia oświaty i kultury dorosłych, Wrocław
Raport z badań PIRLS: http://www.ibe.edu.pl/images/download/Raport-PIRLS-2016.pdf, s. 30, dostęp 24.09.2018

Cited by

ISSN

2081-6081

Language

pol, eng

URI / DOI

BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

Main menu