BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Borek Paweł (Akademia Bialska im. Jana Pawła II)
Title
Deficyt wody jako zagrożenie bezpieczeństwa międzynarodowego
Water Deficit as a Threat of International Security
Source
Rozprawy Społeczne, 2025, t. 19, nr 1, s. 108-120, rys., tab., bibliogr. 39 poz.
Social Dissertations
Keyword
Bezpieczeństwo ekologiczne, Woda, Konflikty zbrojne, Surowce, Bezpieczeństwo międzynarodowe
Environmental security, Water, Armed conflicts, Raw materials, International security
Note
streszcz., summ.
Abstract
Od dziesięcioleci nadmierna eksploatacja i deficyt surowców naturalnych, w tym wody pitnej jest jednym z najważniejszych problemów współczesnego świata. Aby zapobiegać ryzyku deficytów wody podejmowane są działania prowadzące do oszczędnego gospodarowania jej zasobami, spowolnieniem obiegu wody w środowisku naturalnym oraz zwiększeniem retencji wodnej w rzecznych zlewniach. Światowe zasoby wody stanowią ok. 1386 mld km3, z czego ponad 97% jest niedostępne. W XXI w. zasoby wodne są coraz częściej narażone na ataki terrorystyczne oraz stają się główną przyczyną wojen. Zmiany klimatyczne powodują wzrost popytu na wodę, co w wielu regionach może stanowić zalążek nowych konfliktów zbrojnych. Konsekwencje niedoboru wody mają więc charakter społeczny, ekonomiczny, polityczny, środowiskowy, a coraz częściej także militarny. (abstrakt oryginalny)

For many last years overexploitation and deficits of natural resources, including drinking water, have been one of the most important problems of the modern world. To prevent the risk of water deficits, actions are taken in order to economically manage water resources, slow down the water cycle in the natural environment and increase water retention in river basins. Global water resources amount to approximately 1,386 billion km3, whereas over 97% water is unavailable. In the 21st century, water resources are increasingly exposed to terrorist attacks and are becoming the main cause of wars. Climate change is causing an increase in demand for water, which may be the seed of new armed conflicts in many regions. The consequences of water scarcity are therefore social, economic, political, environmental, and increasingly also military. (original abstract)
Full text
Show
Bibliography
Show
  1. Ali, M., Sugeng, R. (2021). International Security Studies: origins, development and contending approaches. Brazilian Journal of Strategy & International Relations, 10(20), s. 230-277.
  2. Ashofteh, P-S., Kalhori, M., Singh, V.P. (2024). Water resources management considering groundwater instability affected by climate change scenarios. Physics and Chemistry of the Earth Parts A/B/C, 135, 103606-103606. https://doi.org/10.1016/j.pce.2024.103606
  3. Bahramifard, A., Zibaei, M. (2024). Integrated assessment of water security in D-8 countries. Heliyon, 10(21), e39781. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e39781
  4. Beisheim, M., Asseburg, M., Ballbach, E.J., Eickhoff, K., i in. (2025). Politics matters! Political will as a critical condition for implementing the sustainable development goals. Earth System Governance, 24, 100244. https://doi.org/10.1016/j.esg.2025.100244
  5. Bełdowicz, A. (2023). Coraz większe problemy z wodą na świecie. Niepokojące dane. Pobrane z: www.klimat.rp.pl (data dostępu: 14.02.2025).
  6. Borek, P. (2018). Woda jako przyczyna konfliktów zbrojnych w XXI wieku. Rozprawy Społeczne, 12(2), s. 32-37. https://doi.org/10.29316/rs.2018.11
  7. Döring, S., Kim, K., Swain, A. (2024). Integrating socio-hydrology and peace and conflict research. Journal of Hydrology, 131000-131000. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2024.131000
  8. From Scarcity to Security: Averting a Water Crisis in the Middle East and North Africa. (1995). Washington DC: World Bank.
  9. Gelaw, A., Debele, M. (2024). International Water Conventions, the Exploitation of Trans-boundary Rivers and the Nile Water Dispute among Ethiopia, Sudan and Egypt. Heliyon, e38671-e38671. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e38671
  10. Goleński, W. (2024). Bezpieczeństwo zasobów wodnych, Państwo i Społeczeństwo, 2, s. 99-113.
  11. Gustafsson, M.-T., Schilling-Vacaflor, A., Pahl-Wostl, C. (2024). Governing transnational water and climate risks in global supply chains. Earth System Governance, 21, 100217-100217. https://doi.org/10.1016/j.esg.2024.100217
  12. Hołdys, A. (2024). Gdy pięć krajów walczy o dwie rzeki. Czy czekają nas wojny o wodę? Gdzie podzieją się ludzie? Pobrane z: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/nauka/2264101,1,gdy-piec-krajow-walczy-o-dwie-rzeki-czy-czekaja-nas-wojny-o-wode-gdzie-podzieja-sie-ludzie.read (data dostępu: 11.02.2025).
  13. Izz. (2024). W Nowy Rok liczba ludności na świecie wyniesie 8,09 miliarda. Pobrane z: https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/w-nowy-rok-liczba-ludnosci-na-swiecie-wyniesie-809-miliarda/2n5cyz8 (data dostępu: 12.02.2025).
  14. Raport Europejskiej Agencji Środowiskowej (EEA). (2021). Water resources across Europe - confronting water stress: an updated assessment. Pobrane z: https://imgw.pl/wydarzenia/raport-europejskiej-agencji-srodowiskowej-eea-water-resources-across-europe-confronting (data dostępu: 14.05.2024).
  15. ONZ. (2024). Światowa populacja wzrośnie do szczytowej wartości 10,3 mld w latach 80. XXI wieku. Pobrane z: https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news,103659,onz-swiatowa-populacja-wzrosnie-do-szczytowej-wartosci-103-mld-w-latach-80 (data dostępu: 12.02.2025).
  16. LCBC - Lake Chad Basin Commission. (n.d.). Pobrane z: https://www.cdlt.org (data dostępu: 14.02.2025).
  17. Ministerstwo Infrastuktury. (n.d.). Ramowa Dyrektywa Wodna. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/infrastruktura/ramowa-dyrektywa-wodna (data dostępu: 15.05.2024).
  18. International Shared Aquifer Resources Management. (n.d.). Pobrane z: https://www.isarm.org (data dostępu: 14.02.2025).
  19. Water, Peace and Security. (n.d.). Pobrane z: https://www.waterpeacesecurity.org (data dostępu: 14.02.2025).
  20. Pacific Institute. (2025). Water Conflict Chronology. Pobrane z: https://www.worldwater.org/conflict/list (data dostępu: 11.03.2025).
  21. Maddocks, A. (n.d.). Ranking the world's most Water-Stressed Countries in 2040. Pobrane z: https://www.wri.org/insights/ranking-worlds-most-water-stressed-countries-2040 (data dostępu: 13.02.2025).
  22. Ide, T. (2025). Rethinking climate conflicts: The role of climate action and inaction. World Development, 186, 106845. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2024.106845
  23. Jakubczak, D. (2024). Wody gruntowe nikną w szokującym tempie. Pobrane z: https://www.dw.com/pl/wody-gruntowe-nikną-w-szokującym-tempie/a-68101909 (data dostępu: 11.03.2025).
  24. Kapiszka, A. (2023). Konflikty wodne - Rosja i Izrael przodują w globalnej fali ataków na cywilne ujęcia wody. Pobrane z: https://wodnesprawy.pl/konflikty-wodne-rosja-i-izrael-przoduja-w-globalnej/ (data dostępu: 12.02.2025).
  25. Kasprolewicz, A. (2021). Dostęp do wody - pilne wyzwanie państw rozwijających się. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/polskapomoc/dostep-do-wody-w-krajach-rozwijajacych-sie (data dostępu: 12.02.2025 r.).
  26. Kozieł, H. (2024). Czy świat będzie lepszy w 2054? Pobrane z: https://www.parkiet.com/gospodarka-swiatowa/art39841351-czy-swiat-bedzie-lepszy-w-2054 (data dostępu: 12.02.2025)
  27. Kulas, B. (2023). Człowiek a hydrosfera. Pobrane z: https://geografia24.pl/czlowiek-a-hydrosfera/ (data dostępu: 11.03.2025)
  28. David, L.O., Nnamdi, N. Aigbavboa, C., Adepoju, O. (2023). Towards global water security: The role of cleaner production. Cleaner Engineering and Technology, 17, 100695-100695. https://doi.org/10.1016/j.clet.2023.100695
  29. Maziarz, B. (2022). Konflikty o wodę, W: A. Drosik i in. (red.), Wprowadzenie do zrównoważonego rozwoju. Podręcznik akademicki (s. 82-90), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  30. Pogońska-Pol, M. (2020). Wojna o wodę - wyzwanie dla bliskowschodnich armii w XX i XXI w. W: W. Jarno, J. Kita, Oblicza wojny. Armia kontra natura, T. 1(s. 289-302), Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  31. Popławski, B. (2015). Boko Haram - ideologia i działalność, Infos. Zagadnienia społeczno-gospodarcze, 3(186).
  32. Rogozińska, A. (2021). Zagrożenia jako główna determinanta bezpieczeństwa międzynarodowego. Roczniki Nauk Społecznych, 13(49)(2), s. 55-70. https://doi.org/10.18290/rns21492-7
  33. Stępień, M.S. (2016). Fenomen Boko Haram. Afrykański kalifat zagrożeniem dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Athenaeum Polskie Studia Politologiczne, 50, s. 123-133. http://dx.doi.org/10.15804/athena.2016.50.07
  34. Swain, A. (2001). Water wars: fact or fiction? Futures, 33(8-9), 769-781. https://doi.org/10.1016/s0016-3287(01)00018-0
  35. Szczepański, A. (2023). Pojęcie bezpieczeństwa i jego typologia - próba systematyzacji. Zeszyty Naukowe Collegium Witelona, 3(48), 27-44. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.4380.
  36. UNCCD. (2024). Nasza planeta wysycha. Niepokojący raport ONZ. Pobrane z: https://dzienniknaukowy.pl/nasza-planeta-wysycha-niepokojacy-raport-onz (data dostępu: 11.03.2025)
  37. UNESCO. (2023). The United Nations World Water Development Report 2023. Partnerships and co-operation for water. Pobrane z: https://klimatycznabazawiedzy.org/raport/the-united-nations-world-water-development-report-2023-partnerships-and-cooperation-for-water/ (data dostępu: 11.03.2025).
  38. UNIC. (2006). Pustynnienie na świecie. Pobrane z: https://www.unic.un.org.pl/iydd/p_na_swiecie.php (data dostępu: 11.03.2025).
  39. UNICEF. (2025). Woda i globalny kryzys klimatyczny: 10 rzeczy, o których musisz wiedzieć. Pobrane z: https://unicef.pl/co-robimy/aktualnosci/news/woda-i-globalny-kryzys-klimatyczny-10-rzeczy-o-ktorych-musisz-wiedziec (data dostępu: 07.03.2025).
Cited by
Show
ISSN
2081-6081
Language
pol
URI / DOI
https://doi.org/10.29316/rs/203148
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu