BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Zybertowicz Andrzej (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Pilitowski Bartosz (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
Tytuł
Polityczna pogoń za rentą: peryferyjna czy strukturalna patologia polskiej transformacji?
Political Rent-Seeking: Peripheral or Structural Pathology of Polish Transformation?
Źródło
Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2009, z. nr 14, s. 110-132, bibliogr. 73 poz.
Słowa kluczowe
Teoria wyboru publicznego, Grupa interesu, Sądownictwo, Teoria grup, Teoria pogoni za rentą, Służby specjalne
Public choice theory, Interest group, Judicature, Groups theory, Rent-seeking theory, Secret service
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Analiza prowadzona jest za pomocą narzędzi używanych w ramach dwóch obszarów teorii wyboru publicznego: teorii pogoni za rentą oraz ekonomicznej teorii grup interesów. Celem tekstu jest uzasadnienie następującej hipotezy: Państwo polskie nie jest w stanie prowadzić konsekwentnie pro wzrostowej, służącej rozwojowi zrównoważonemu polityki gospodarczej, bez podjęcia otwartej konfrontacji z grupami interesów, które polityczną pogoń za rentą realizują korzystając m.in. z zasobów specyficznych dla dwóch ważnych instytucji państwa: służb specjalnych oraz sądownictwa. Przezwyciężenie istotnych ograniczeń polskiego potencjału rozwojowego nie jest możliwe zatem bez działań stricte politycznych polegających na odsłonięciu i przezwyciężeniu konfliktu w obrębie szeroko rozumianej maszynerii państwa. Ponieważ konflikt ten dotyczy rdzeniowych instytucji państwa, można mówić, że wchodzące w grę patologie mają charakter strukturalny, a nie jedynie peryferyjny dla dynamiki systemu. (abstrakt oryginalny)

Analysis is conducted with tools used in two spheres of public choice theory: theory of rent-seeking and economic models of interest groups. The aim of this paper is to justify the following hypothesis: the Polish state is unable to enforce a consistent growth inducing, serving a balanced development economic policy without undertaking an outright confrontation with interest groups, which carry out their political rent-seeking activities through resources specific for two crucial state institutions: the intelligence services and the judiciary. Substantial reduction of political rent-seeking is impossible without strictly political actions aiming at uncovering and overcoming a conflict inside the broadly understood machinery of the state. Since this conflict involves the core institutions of the state, the pathologically high scope of political rent-seeking we observe in post-Communist Poland is rather of a structural than peripheral import for the dynamics of the state. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka SGH im. Profesora Andrzeja Grodka
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. Bliss C., Di Telia R., 1997, Does Competition Kill Corruption?, "The Journal of Political Economy", t. 105, nr 5, s. 1001-1023.
  2. Buchanan J.M., 2003, Public Choice: The Origins and Development of a Research Program, Fairfax, Va.: Center for Study of Public Choice, George Mason University, www.gmu.edu/centers/publicchoice/pdf%201inks/Booklet.pdf (stan na dzień: 10.08.2008).
  3. Butkiewicz T., Zalewska L., współpraca Zieliński R., 2008, Zagadkowa kariera szefa tajnych służb, "Dziennik", wydanie z dn. 24.03.2008, http://www.dziennik.pl/polityka/article178650/Zagadkowa_kariera_szefa_tajnych_sluzb.html (stan na dzień: 20.09.2008).
  4. Evetts J., 2002, New directions in state and international Professional occupations: disreditionary decision-making and acquired regulation, "Work, employment, society", tom 16, ss. 341-353.
  5. Fisher A., 2002a, Pacuk Baranowi wilkiem, "Nie", nr 40, s. 6.
  6. Fisher A., 2002b, Upadłościan, "Nie", nr 41, s. 5.
  7. Fisher A., 2003, Prezes wszystkich prawników, "Nie", nr 11, s. 4.
  8. Freidson E., 2001, Professionalism. The Third Logic, Chicago: Chicago University Press.
  9. Fukuyama F., 1997, Zaufanie. Kapitał społeczny a droga do dobrobytu, PWN, Warszawa.
  10. Hausner J., Marody M. (red.), 2000, Jakość rządzenia: Polska bliżej Unii Europejskiej? EU-monitoring IV, Kraków: Małopolska Szkoła Administracji Publicznej, AE.
  11. Hellman J.S., Jones G., Kaufmann D., 2000, Seize the State, Seize the Day: State Capture, Corruption and Influence in Transition, "World Bank Policy Research Working Paper", nr 2444, http://www.worldbank.org/wbi/governance/pdf/seize.pdf [stan na dzień: 28.08.2008].
  12. Hockuba Z., 1995, Droga do spontanicznego porządku: Transformacja ekonomiczna w świetle problemu regulacji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  13. Jacyszyn J., 2004, Wykonywanie wolnych zawodów w Polsce, Lexis Nexis, Warszawa.
  14. Jałoszewski M., 2004, Żądają bardziej surowej kary dla sędziego Dariusza Czajki, "Gazeta Wyborcza", wyd. z dn. 2004.11.19.
  15. Jarosz M., 2004, Władza, przywileje, korupcja, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  16. Jarosz, M. (red.), 2004, Pułapki prywatyzacji, ISP PAN, Warszawa.
  17. Jasiecki K., 2003, Korupcja w procesie transformacji [w:] Pułapki prywatyzacji, red. M. Jarosz, ISP PAN, Warszawa, s. 51-77.
  18. Kaufmann D., Hellman J.S., Jones G., Schankerman M.A., 2000, Measuring Governance, Corruption, and State Capture: How Firms and Bureaucrats Shape the Business Environment in Transition Economies, "World Bank Policy Research Working Paper", nr 2312, http://www.worldbank.org/wbi/governance/pdf/measure.pdf [stan na dzień: 28.08.2008].
  19. Kosiec K., Raczyński M., 1998, Rynki polityczne. Strategie firm państwowych w rywalizacji rynkowej, Kraków: Universitas.
  20. Kowalewski O., Kwaśnicki R. L., 2008, Tysiące ustawowych bankrutów, "Rzeczpospolita", wydanie z dn. 10.07.2008.
  21. Kozarzewski P., 2006, Prywatyzacja w krajach postkomunistycznych, ISP PAN, Warszawa.
  22. Lambsdorff J.G., 2002, Corruption and rent-seeking, "Public Choice", nr 113, s. 97-125.
  23. Larson M.S., 1977, The Rise of Professionalism: A Sociological Analysis, Berkeley: University of California Press.
  24. Lipko T., 2003, Dariusz Czajka od upadłości, "Gazeta Wyborcza", wyd. z dn. 4.07.2003.
  25. Lissowska M., 2004, Interest groups and institutional change in transition countries: the case of Poland, tekst wystąpienia wygłoszonego na corocznej konferencji ISNIE: "Institutions and Economic and Political Behavior", Tuscon, Arizona, 30 września -3 października, 2004, www.isnie.org/ISNIE04/Papers/lissowska.pdf (stan na dzień 20.08.2008).
  26. Łoś M., Zybertowicz A., 1997, Covert Action: The Missing Link in Explanations of the Rise and Demise of the Soviet Bloc, "Periphery", t. 3, nr 1/2, s. 16-20.
  27. Łoś M., Zybertowicz A., 2000, Privatizing the Police-State: The Case of Poland, London: Macmillan / New York: St, Martin's Press.
  28. Metelska-Szaniawska K., 2005, Ekonomiczna teoria władzy ustawodawczej i sądowniczej [w:] Wilkin J. (red.), Teoria wyboru publicznego: Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 111-142.
  29. Metelska-Szaniawska K., 2006, Niezależność sądownictwa a wzrost gospodarczy, "Ekonomista", nr 1, ss. 89-104.
  30. Mitchell W.C., Munger M.C., 1991, Economie Models of Interest Groups: An Introductory Survey, "American Journal of Political Science", t. 35, nr 2, s. 512-546.
  31. NIK, 2000, Zagrożenie korupcją w świetle badań kontrolnych Najwyższej Izby Kontroli, Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa, http://bip.nik.gov.pl/pl/bip/wyniki_kontroli_wstep/inform2000/2000502/px_2000502.pdf [stan na dzień: 25.08.2008].
  32. NIK, 2007, Informacja o wynikach kontroli gospodarowania majątkiem przedsiębiorstw państwowych oraz spółek z udziałem Skarbu Państwa w toku postępowań upadłościowych, Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa, http://bip.nik.gov.pl/pl/bip/wyniki_kontroli_wstep/inform2007/2007132/px_2007132.pdf [stan na dzień: 14.08.2008].
  33. Olson M., 1965, The logic of collective action: Public goods and the theory of groups, Cambridge: Harvard University Press.
  34. Omachel R., 2002a, Ogłosił upadłość CLiF i trafił pod lupę sądu, "Puls Biznesu", nr 1204, s. 10.
  35. Omachel R., 2002b, Upadłości CLiF i Kasprzaka mogły mieć takie same źródła, "Puls Biznesu", nr 1212, s. 8.
  36. Omachel R., 2002c, Szef Eko-Mysiadła oskarża D, Czajkę, "Puls Biznesu", nr 1227, s. 7.
  37. Omachel R., 2003, "Wątpliwości w upadłości, "Puls Biznesu", nr 1292, s. 12-14.
  38. Omachel R., 2004, Sędzia pod dyscypliną, "Puls Biznesu", nr 1517, s. 22.
  39. Pilitowski В., 2005, A co na to profesjonaliści?, "Przegląd Socjologiczny", t. LIV/1-2, s. 312 i nast.
  40. Pilitowski В., 2008, Szara strefa przemocy w polskim biznesie na przykładzie historii grupy DGG [w:] Transformacja podszyta przemocą: O nieformalnych mechanizmach przemian instytucjonalnych, red. R. Sojak, A. Zybertowicz, Toruń: UMK, s. 267-312.
  41. Posner R.A., 1974, Theories of Economic Regulation, "The Bell Journal of Economics and Management Science", t. 5, nr 2, s. 335-358.
  42. Posner R.A., 1975, The Social Costs of Monopoly and Regulation, "The Journal of Political Economy", t. 83, nr 4, s. 807-828.
  43. Raczyński M., 1998, Pogoń za rentą a transformacja systemowa w Polsce, "Ekonomista", nr 2-3, s. 211-226.
  44. Raczyński M., Sztaba S., Walczykowska A., 1998, W pogoni za rentą, READ ME, Warszawa.
  45. Raport o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego, 2007, dostępny na stronie internetowej Kancelarii Prezydenta RP: www.prezydent.pl-/x,node?id=1011848&eventld=8027838 (stan na dzień: 20.03.2007).
  46. Rozenek A., 2004, Syndykat sępów, "Nie", nr 37, s. 1.
  47. Sadowski H.A., 2004a, Upadek Mysiadła, "Życie Warszawy", wyd. z dn. 24.07.2004.
  48. Sadowski H.A., 2004b, Upadłość bez końca, "Życie Warszawy", wyd. z dn. 03.07.2004.
  49. Sojak R., Wincenty D., 2005, Zagubiona rzeczywistość. O społecznym konstruowaniu niewiedzy, Oficyna Naukowa, Warszawa.
  50. Staniszkis J., 2001, Postkomunizm, Gdańsk: słowo/obraz/terytoria.
  51. Staniszkis J., 2008, Rozmowa Bartłomieja Radziejewskiego, "Rzeczpospolita", wyd. z dn. 7.08.2008, s. A2.
  52. Stark D., Bruszt L., 1998, Postsocialist Pathways. Transforming Politics and Property in East Central Europe, Cambridge: Cambridge University Press.
  53. Sztaba S., 1998a, Wstęp [w:] M. Raczyński, S. Sztaba, A. Walczykowska, W pogoni za rentą, READ ME, Warszawa, s. 3-6.
  54. Sztaba S., 1998b, Ograniczona skuteczność przeciwdziałania pogoni za rentą [w:] M. Raczyński, S. Sztaba, A. Walczykowska, W pogoni za rentą, READ ME, Warszawa, s. 47-60.
  55. Sztaba S., 2002, Aktywne poszukiwanie renty. Teoria, Przykłady historyczne, Przejawy w polskiej gospodarce lat dziewięćdziesiątych, SGH, Warszawa.
  56. Tanzi V., 1998, Corruption Around the World. Causes, Consequences, Scope, and Cures, "International Monetary Fund Staff Papers", t. 45, nr 4, s. 559-594, http://imf.org/exteraal/Pubs/FT/staffp/1998/12-98/pdf/tanzi.pdf [stan na dzień: 27.08.2008].
  57. Tłaczka P., 2005, Podstawy ekonomicznej teorii biurokracji [w:] Teoria wyboru publicznego: Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej, red. J. Wilkin, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 143-158.
  58. Tokarz D., 2005, Dariusz Czajka odchodzi w niesławie, "Puls Biznesu", nr 1789, s. 8.
  59. Tollison R.D., 1982, Rent seeking: a survey, "Kyklos", t. 35, s. 575-602.
  60. Tollison R.D., 1998, The Interest-Group Theory of Government, "The Locke Luminary", tom 1, nr 1, www.thelockeinstimte.org/joumals/luminary_vl_nl_p4.html (stan na dzień: 10.08.2008).
  61. Tusk D., 2008, Rozmowa Janiny Paradowskiej i Jerzego Baczyńskiego, "Polityka", wyd. z dn. 9.02.2008, ss. 14-17.
  62. Van Winden F., 1999, On the economic theory of interest groups: Toward a group frame of reference in political economics, "Public Choice", t. 100, s. 1-29.
  63. Wicenty D., 2006, Symboliczna moc wykluczania: dyskurs prasowy wokół prywatyzacji w Polsce w latach 1992-2003, rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem A. Zybertowicza na Wydziale Humanistycznym UMK.
  64. Wilkin J. (red.), 2005, Teoria wyboru publicznego: Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
  65. Wilkin J., 2005, Pogoń za rentą przy pomocy mechanizmów politycznych [w:] tenże (red.), Teoria wyboru publicznego : Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 204-219.
  66. Wojdyga Ł., 2007, Immunitet ma chronić niezawisłość sędziowską, nie zaś zabezpieczać - czasami - bezkarność, "Rzeczpospolita", wyd. z dn. 5.07.2007.
  67. Zielińska D., 2003, Różany zapach trupa, "Nie", nr 4, s. 10.
  68. Zimmerman P., 2007, Rola sędziego komisarza w postępowaniu upadłościowym, "Gazeta Prawna", wydanie z dn. 4.03.2007.
  69. Zybertowicz A., 1993, W uścisku tajnych służb: upadek komunizmu i układ postnomenklaturowy, Antyk, Komorów.
  70. Zybertowicz A., 1997, Niewidoczna władza: komunistyczne państwo policyjne w Polsce lat osiemdziesiątych [w:] Skryte oblicze systemu komunistycznego, red. R. Backer, P. Hübner, Wydawnictwo DiG, Warszawa, s. 153-192, 244-247.
  71. Zybertowicz A., 2002, "Nomenklatura", hasło w: Europe Since 1945: An Encyclopedia, New York & London: Garland Publishing Inc., t. Il, s. 920-921.
  72. Zybertowicz A., 2003, W centrum czy na obrzeżach? Przemoc w III RP, "Przegląd Socjologiczny", t. LII/1, s. 35-64.
  73. Zybertowicz A., 2005, AntyRozwojowe Grupy Interesów [w:] Kręgi integracji i rodzaje tożsamości, red. W. Wesołowski, J. Włodarek, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 299-324.
  74. Zybertowicz A., 2008, Przemoc 'układu': O peerelowskich korzeniach sieci biznesowej Zygmunta Solorza [w:] Transformacja podszyta przemocą: O nieformalnych mechanizmach przemian instytucjonalnych, red. R. Sojak, A. Zybertowicz, UMK, Toruń, s. 187-266.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1898-5084
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu