BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Bilewicz Michał (Uniwersytet Warszawski)
Tytuł
Autostereotyp narodowy i jego konsekwencje : perspektywa psychologii stosunków międzygrupowych
National Self-Stereotype and its Consequences : Viewpoint of Psychology of Intergroup Relations
Źródło
Człowiek i Społeczeństwo / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wydział Nauk Społecznych, 2007, t. 27, s. 31-45, ryc., bibliogr. 37 poz.
Tytuł własny numeru
Stereotypy i stereotypizacja
Słowa kluczowe
Stereotypy narodowe, Psychologia społeczna, Psychologia grupy
National stereotypes, Social psychology, Group psychology
Uwagi
summ.
Abstrakt
Temat stereotypów narodowych jest niezwykle często podejmowany we współczesnej psychologii społecznej, a szczególnie w tym jej nurcie, który nazywany jest psychologią społeczno-poznawczą, czyli social cognition. W latach 80. i 90. w psychologicznych badaniach nad stereotypami dominowało przekonanie, że stereotypy są w pewnym sensie neutralne - traktowano je jako schematy poznawcze, uproszczenia bądź iluzoryczne korelacje. Myślenie stereotypowe miało być naturalnym sposobem poznawczego funkcjonowania człowieka, konsekwencją ograniczonych zasobów poznawczych jednostki ludzkiej. (...) Psychologia w ciągu ostatnich dziesięciu lat odkryła na nowo wartościowanie zawarte w procesie stereotypizacji - a psychologowie zrozumieli, że treść stereotypów pełni określone funkcje w życiu jednostek i grup społecznych. (fragment tekstu)

This paper presents the problem of self-stereotype, focusing on relevant psychological theories of intergroup relations. Recently there has been a growing interest among social psychologists in the previously neglected area of stereotype content. According to social identity theory, stereotypes are linked with the need for positive social identity. This theory predicts that all people who identify highly with their group should be motivated to possess a positive self-stereotype. Here a different model is presented. Recent findings in Polish social psychology prove that whole societies may possess and promote negative self-stereotypes and, at the same time, positive identification. The collective self-verification model, presented in the paper, stresses the role of self-stereotype valence in the intergroup attitudes and behaviors. According to this model, negative self-stereotype allows peaceful relations to a threatening information, while positive self-stereotype leads to outgroup derogation after receiving such information. The role of self-stereotype in social cognition is discussed within the framework of social and cross-cultural psychology. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Bibliografia
Pokaż
  1. Bilewicz M. (2004), Zagrożenie tożsamości czy pozytywnego wizerunku? Poznawcze i afektywne reakcje na zagrożenie statusu grupy własnej. W: M. Kofta (red.), Myślenie stereotypowe i uprzedzenia: Mechanizmy poznawcze i afektywne, Warszawa: Wydawnictwo IP PAN.
  2. Bilewicz M. (2006), Być gorszym. O konsekwencjach zagrożenia pozytywnej tożsamości. W: H. Mamzer (red.), W poszukiwaniu tożsamości. Humanistyczne rozważania interdyscyplinarne, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
  3. Bilewicz M., Kofta M. (2006), Favoring outgroup under threat? The reactions to positive -identity threat among groups with negative self-stereotype, praca zgłoszona do druku.
  4. Branscombe N. R., Ellemers N., Spears R., Doosje B. (1999), The context and content of social identity threat. W: N. Ellemers, R. Spears, B. Doosje (red.), Social Identity: Con-text, comtnitment, content (s. 35-58), Oxford: Blackwell.
  5. Brigham J. C. (1971), Ethnic Stereotypes, Psychological Bulletin, 76,15-38.
  6. Brown R. (1965), Social psychology, New York: Free Press.
  7. Cichomski B., Siemieńska R. (2006), National identity. Its components and determinanta in cross-cultural perspective. Wykład wygłoszony na konferencji "Facing the Challenge of Understanding Societies in Early 21st Century. Interdisciplinary Perspective", Instytut Studiów Społecznych, Uniwersytet Warszawski.
  8. Donakowski D.W., Esses V.M. (1996), Native Canadians, first nations or aboriginals: the effect of labels on attitudes toward native people, Canadian Journal of Behavioral Science, 28, 86-91.
  9. Dovidio J.F., Gaertner S.L., Kawakami K. (2003), Intergroup contact: the past, present, and the fu turę, Group Processes & Intergroup Relations, 6, 5-21.
  10. Fiske S.T., Cuddy A.J.C., Glick P., Xu J. (2002), A model of stereotype content is often mixed: Separate dimensions of competence and warmth respectively follow from status and competition, Journal of Personality and Social Psychology, 82, 878-902.
  11. Haines, E.L., & Jost, J.T. (2000), Placating the powerless: Effects of legitimate and illegitimate explanation on affect, memory, and stereotyping, Social Justice Research, 13, 219-236.
  12. Jost J., Kivetz Y., Rubini M., Guermandi G., Mosso C. (2005), System-justifying functions of complementary regional and ethnic stereotypes: Cross-national evidence, Social Justice Research, 18, 3, 305-333.
  13. Jost J.T., Hunyady O. (2002), The psychology of system justification and the palliative function of ideology, European Review of Social Psychology, 13,111-153.
  14. Jost, J.T., Pelham, B.W., Sheldon, O., & Sullivan, B.N. (2003), Social inequality and the reduction of ideological dissonance on behalf of the system: Evidence of enhanced system justification among the disadvantaged, European Journal of Social Psychology, 33,13-36.
  15. Judd C. M., Park B. (1988), Out-group homogeneity: Judgments of variability at the individual and group levels, Journal of Personality and Social Psychology, 54, 778-788.
  16. Katz D., Braly K. W. (1933), Racial stereotypes of one hundred college students, Journal of Abnormal and Social Psychology, 28, 280-290.
  17. Kitayama S., Markus H.R., Matsumoto H., Norasakkunkit V. (1997), Individual and collective processes in the construction of the Self: Self-enhancement in the United States and self-criticism in Japan, Journal of Personality and Social Psychology, 72,1245- 1267.
  18. Kofta M. (2004), Myślenie stereotypowe i uprzedzenia: Mechanizmy poznawcze i afektywne, Warszawa: Wydawnictwo IP PAN.
  19. Kofta M., Sedek G. (2005), Conspiracy stereotypes of Jews during systemic transformation in Poland, International Journal of Sociology, 35, 40-64.
  20. Kwiatkowska A. (1999), Tożsamość a społeczne kategoryzacje, Warszawa: Wydawnictwo IP PAN.
  21. Lachowicz-Tabaczek K. (2000), Wpływ tożsamości narodowej na ocenę reprezentantów obcych narodowości: o dwóch konsekwencjach narodowej identyfikacji, Przegląd Psychologiczny, 43,373-194.
  22. Macrae C. N., Stangor C., Hewstone M. (1999), Stereotypy i uprzedzenia. Najnowsze ujęcie, tłum. M. Majchrzak, A. i M. Kacmajor, A. Nowak, Gdańsk: GWP.
  23. Major B., O'Brien L.T. (2005), The social psychology of stigma, Annual Review of Psychology, 56, 393-421.
  24. Matsumoto D., (2006), Culture and cultural worldviews: Do verbal descriptions about culture reflect anything other than verbal descriptions of culture? , Culture & Psychology, 12, 33-62.
  25. Mendoza-Denton R., Downey G., Purdie V., Davis A., Pietrzak J. (2002), Sensitivity to race-based rejection: Implications for African-American students' college experience, Journal of Personality and Social Psychology, 83, 896-918.
  26. Mlicki P., Ellemers N. (19%), Being different or being better? National stereotypes and identifications of Polish and Dutch students, European Journal of Social Psychology, 26, 97-114.
  27. Sedikides C., Gaertner L, Toguchi Y. (2003), Pancultural self-enhancement, Journal of Personality and Social Psychology, 84, 60-79.
  28. Startgor C., Schaller M. (1999), Stereotypy jako reprezentacje indywidualne i zbiorowe. W: C.N. Macrae, C. Stangor, M. Hewstone (red.), Stereotypy i uprzedzenia. Najnowsze ujęcie, Gdańsk GWP.
  29. Steele, C. M., & Aronson, J. (1995), Stereotype threat and the intellectual test performance of African-Americans, Journal of Personality and Social Psychology, 69, 797-811.
  30. Stephan W.G., Stephan C.W. (2000), Wywieranie wpływu przez grupy. Psychologia relacji, tłum. M. Kacmajor, Gdańsk: GWP.
  31. Swann W.B., Jr., Rentfrow P.J., Guinn J.S. (2002), Self-verification: The search for coherence. W: M. Leary & J. Tagney (red.), Handbook ofselfand identity (s. 367-383), New York Guilford Press.
  32. Tajfel H., Turner J.C. (1986), The social identity theory of intergroup behavior. W: S. Worchel i W.G. Austin (red.), Psychology of intergroup relations (s. 7-24). Chicago: Nelson-Hall.
  33. Wetherell M. (1982), Cross-cultural studies of minimal groups: Implications for the social identity theory of intergroup relations. W: H. Tajfel (red.), Social identity and intergroup relations (s. 207-240), Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  34. Wojciszke B., (2004), The Negative Social World: The Polish Culture of Complaining, International Journal of Sociology, 34, 38-59.
  35. Wolak K. (1994), O spostrzeganiu i ocenianiu Onych z perspektywy Ja/My. W: M. Jarymowicz (red.), Poza egocentryczną perspektywą widzenia siebie i świata (s. 173-188), Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN.
  36. Yuki M., Maddux W. W., Brewer M.B., Takemura K. (2005), Cross-cultural differences in relationship- and group-based trust, Personality and Social Psychology Bulletin, 31, 48- 62.
  37. Yuki M. (2003), Intergroup comparison versus intragroup relationships: A cross-cultural examination of social identity theory in North American and East Asian cultural contexts, Social Psychology Quarterly, 66,166-183.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0239-3271
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu