BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Kupisiński Zdzisław (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie, Polska)
Tytuł
W kręgu ogólnokulturowych treści Bożego Narodzenia
Within the general cultural content of Christmas
Źródło
Człowiek i Społeczeństwo / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wydział Nauk Społecznych, 2009, t. 29, s. 227-240
Tytuł własny numeru
O wielowymiarowości badań religioznawczych
Słowa kluczowe
Religia, Kultura narodowa, Społeczeństwo
Religion, National culture, Society
Uwagi
summ.
Abstrakt
W kręgu polskiej kultury, w powszechnej świadomości chrześcijan Boże Narodzenie jest najbardziej uroczyście obchodzonym świętem. Dokładna data narodzin Chrystusa nie jest znana, gdyż do VI wieku Kościół i ówczesna Europa liczyła lata od założenia Rzymu. Dopiero Dionizjusz Exiguus z polecenia papieża Jana I w 525 roku zaczął odliczać lata od narodzenia Chrystusa. W obliczeniach mnicha dostrzeżono pomyłkę o jakieś 7 lat, gdyż według obliczeń Dionizjusza Herod zmarł w kwietniu w 4 roku przed naszą erą, a z zapisków historycznych wiadomo, że Chrystus urodził się za życia Heroda. Błąd w obliczeniu spostrzeżono zbyt późno i nie skorygowano tych dat. Do 138 roku nie obchodzono świąt Bożego Narodzenia. Papież Telesfor ustanowił je jako święta ruchome i aż do wieku IV obchodzono je w terminach 25 grudnia, 6 stycznia lub 25 marca. Dopiero w IV wieku, chcąc wyjść naprzeciw pogańskim świętom zimowym, ustalono datę 25 grudnia. (fragment tekstu)

Christmas is in Christian culture the most celebrated holiday. This article tries to reconstruct the relation of Christmas customs and the customs of other holidays from the pre-Christian era, as well as the eventual assimilation or relicts of old customs in modern days. The author recalls some ancient Roman holidays, like the Saturnalias to show how deeply these ancient beliefs are rooted in Christian religious practice. He also tries to show how a need for celebrating holidays shaped the way we're thinking today of Christmas. The theses of Mircea Eliade are very useful in this kind of comparison. The struggle for sacrum in the profane world makes people tend to turn to some types of rites, which have their roots in ancient times. Certainly there are many differences, but the common in the general content of these Christian and ancient holidays forces us to look at them as an emanation of similar human needs, that is needs for spirituality. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Bibliografia
Pokaż
  1. Banek K., Historia religii, Religie niechrześcijańskie, Kraków 2007.
  2. Czarnowski S., Podział przestrzeni i jej rozgraniczenie w religii i magii, w: S. Czarnowski (red.), Dzieła, t.3, Studia dziejów kultury celtyckiej. Studia z dziejów religii, Warszawa 1956.
  3. Eliade M., Czas święty i mity, w: A. Mencwel (re.), Wiedza o kulturze, cz. 1, Antropologia kultury, Warszawa 1995.
  4. Eliade M., Sacrum, mit, historia, wyd.3, Warszawa 1993.
  5. Eliade M., Traktat o historii religii, wyd. 2, Łódź 1993.
  6. Ferenc E., Polsie tradycje świąteczne, Poznań 2000.
  7. Fischer A., Święto umarłych, Lwów 1922.
  8. Forstner D., Świat symboliki chrześcijańskiej, Warszawa 1990.
  9. Ginalska M., Polskie Boże Narodzenie, Londyn 1961.
  10. Gloger Z., Encyklopedia staropolska ilustrowana, wyd.2, Warszawa 1972.
  11. Gloger Z., Rok polski w życiu, tradycji i pieśni, Warszawa 1900.
  12. Górnicki Z., Święte przestrzenie, "Znak" 1980, z.8.
  13. Grześkowiak J., Szczaniecki P., Boże Narodzenie, II, W liturgii, w: Encyklopedia katolicka, F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, Z. Sułowski (red.), t.2, Lublin 1972.
  14. Horowski J., "Na święty Szczepan - każdy sobie pan", "Kurier Literackok-Naukowy", 1936, nr 52.
  15. Klinger W., Doroczne święta ludowe a tradycje grecko-rzymskie, Kraków 1931.
  16. Klinger W., Obrzędowość ludowa Bożego Narodzenia, jej początek i znaczenie pierwotne, Poznań 1926.
  17. Kowalski P., Leksykon. Znaki świata. Omen, przesąd, znaczenie, Warszawa - Wrocław 1998.
  18. Kupisiński Z., Adwent i Boże Narodzenie w regionie opoczyńskim. Studium religijności ludowej, Warszawa 1997.
  19. Kupisiński Z., Śmierć jako wydarzenie eschatyczne. Zwyczaje, obrzędy i wierzenia pogrzebowe oraz zaduszkowe mieszkańców regionu opoczyńskiego i radomskiego. Lublin 2007.
  20. Lirker M., Przesłanie symboli w mitach, kulturach i religiach, Kraków 1998.
  21. Mielicka H., Antropologia świąt i świętowania, Kielce 2006.
  22. Nowak J., Adwent i Boże Narodzenie w regionie tomaszowskim. Studium regionalności ludowej, Lublin 2003.
  23. Pośpiech J., Zwyczaje i obrzędy doroczne na Śląsku, Opole 1987.
  24. Salij J., Teologia ludowa Bożego Narodzenia, "Znak" 1972, z. 221.
  25. Stomma L., Słońce rodzi się 13 grudnia, Warszawa 1981.
  26. Wierusz-Kowalski J., Liturgika, Warszawa 1956.
  27. Zaleski W. , Rok kościelny. Święta Pańskie, Matki Bożej, Apostołów, Świętych i Błogosławionych Polskich oraz dni okolicznościowe, Warszawa 1989.
  28. Zawistowicz K., Momenty zaduszkowe w obrzędowości świąt Bożego Narodzenia, "Wiedza i Życie" 1931 nr 12.
  29. Zimoń H., Drzewo, w: Encyklopedia katolicka, F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, Z. Sułowski (red.), t.4, Lublin 1983.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0239-3271
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu