BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Walawender Jakub (Ośrodek Teledetekcji Satelitarnej; Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
Tytuł
Wykorzystanie danych satelitarnych LANDSAT i technik GIS w badaniach warunków termicznych miasta (na przykładzie aglomeracji krakowskiej)
Application of LANDSAT Satellite Data and GIS Techniques for Estimation of Thermal Conditions in Urban Area (Using an Example of Kraków Agglomeration)
Źródło
Prace Geograficzne / Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, z. 122, s. 81-98, ryc., tab., bibliogr. 29 poz.
Słowa kluczowe
Warunki meteorologiczne, Aglomeracje miejskie, Meteorologia
Meteorological conditions, Urban agglomerations, Meteorology
Uwagi
summ., streszcz.
Abstrakt
W artykule przedstawione zostały wybrane aspekty metodyczne związane z estymacją wartości temperatury radiacyjnej i temperatury powierzchniowej (kinetycznej) na podstawie danych satelitarnych. Do utworzenia mapy temperatury radiacyjnej i powierzchniowej wykorzystano obrazy satelitarne LANDSAT TM i ETM+ zarejestrowane w dniu 21.07.1995 r. i 7.05.2000 r. Na podstawie utworzonych map temperatury radiacyjnej przeprowadzono analizę przestrzenną warunków termicznych na obszarze aglomeracji krakowskiej z uwzględnieniem zróżnicowania rodzaju powierzchni i warunków meteorologicznych panujących w momencie zarejestrowania obrazów satelitarnych. Wszystkie etapy przetwarzania danych oraz tworzenia map zrealizowano z zastosowaniem narzędzi GIS. W wyniku przeprowadzonej analizy rozpoznano wyraźna zależność pomiędzy temperaturą a rodzajem użytkowania powierzchni, wynikającą ze zróżnicowania właściwości emisyjnych różnych rodzajów powierzchni. Zaobserwowano ponadto znaczące kontrasty termiczne w obrębie obszaru badań, których główną przyczyną jest mozaikowość typów użytkowania terenu, bardzo charakterystyczna dla obszarów zurbanizowanych. (abstrakt oryginalny)

The paper presents some methodological aspects of radiant and surface (kinetic) temperature extraction with the use of satellite data. Two satellite images: LANDSAT TM registered on 21.07.1995 and LANDSAT ETM+ registered on 7.05.2000 were used to create radiant and surface temperature maps. As opposed to traditional 'in situ' measurements and observations, remotely sensed data provide records which are continuous in space what is of a great importance for temperature distribution analysis. Relatively high spatial resolution of LANDSAT imagery made it possible to examine relationship between radiant temperature and complex land use structure of the urban environment. Analysis of thermal conditions depending on different land-use types was performed on the basis of created radiant temperature maps and Corine Land Cover 2000 dataset. Temperature profile along Vistula river valley was created so that it crossed characteristic places located within the study area. Meteorological conditions during satellite images registration were taken into account. All of the processing steps and spatial analysis were performed with the use of geographical information systems (GIS). (short original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Bibliografia
Pokaż
  1. Bank Danych Regionalnych GUS (http://www.stat.gov.pl/bdr_n/app/strona.indeks).
  2. Chander G., Markham B., 2003, Revised Landsat-5 TM Radiometrie Calibration Procedures and Postcalibration Dynamie Ranges, IEEE Transactions and Geoscience and Remote Sensing, 41, 11,2674-2677.
  3. Ciołkosz A., Kęsik A., 1989, Teledetekcja satelitarna, PWN, Warszawa.
  4. Drużkowski M., 1992, Wpływ ukształtowania terenu i miejskiej wyspy ciepła na stosunki termiczne Krakowa i okolic, Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., XXIII, 55-63.
  5. ESRI Support Centre (http://arcscripts.esri.com).
  6. Galio K.P., Terpley J.D., McNab A.L., Karl T.R., 1995, Assessment of urban heat island: a satellite perspective, Atmos. Res., 37, 37-43.
  7. GLCF server, University of Maryland (http://glcfapp.umiacs.umd.edu:8080/esdi/index.jsp).
  8. Griend van de A.A., Owe M., 1993, On the relationship between thermal emissivity and the normalized difference vegetation index for natural surfaces, Int. J. of Remote Sensing, 14, 6, 1119-1131.
  9. Kożuchowski K., 1995, The development of an urban effect in the long-term changes in temperature in Cracow, [w:] K. Kłysik (red.), Klimat i bioklimat miast, Wyd. Uniw. Łódzkiego, Łódź, 153-162.
  10. Lewińska J., 1991, Klimat miasta - vademecum urbanisty, IGPiK, Kraków.
  11. Lewińska J., 1996, Geneza i rozwój miejskiej wyspy ciepła w Krakowie oraz możliwości jej minimalizacji, Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., XXIII, 26-27.
  12. Lewińska J., 2000, Klimat miasta - zasoby, zagrożenia, kształtowanie, IGPiK, Kraków.
  13. Lewińska J., Zgud K., Baścik J., Bartosik J., Czerwiec M., 1982, Wpływ miasta na klimat lokalny (na przykładzie aglomeracji krakowskiej), IKS, Warszawa.
  14. Lillesand T.M., Kiefer T.W., 2004, Remote Sensing and Image Interpretation, Wiley&Sons, New York.
  15. Matuszko D. (red.), 2007, Klimat Krakowa w XX wieku, IGiGP UJ, Kraków. Morawska-Horawska M., 1991, Wpływ rozwoju miasta i globalnego ocieplenia na wzrost temperatury powietrza w 100-leciu 1881-1980, Przegl. Geof, 36, 4, 321-328.
  16. Morawska-Horawska M., 1992, Niektóre właściwości w przebiegu temperatury powietrza w Krakowie w latach 1881-1980, Wiad. IMGW, 15 (36), 1-2, 5-12.
  17. Mydeł R., 1994, Rozwój urbanistyczny miasta Krakowa po drugiej wojnie światowej, Wyd. Secesja, Kraków.
  18. NASA Landsat Data Users Handbook (http://landsathandbook.gsfc.nasa.gov/handbook.html).
  19. Obrębska-Starklowa B., Olecki Z., Trepińska J., 1997, Uwarunkowania klimatyczne w aspekcie rozwoju terytorialnego i przemysłowego Krakowa, [w:] A. Jackowski (red.), Geografia, Człowiek, Gospodarka, IG UJ, Kraków, 233-243.
  20. Oke T.R., Voogt J.A., 2002, Thermal Remote Sensing of Urban Climates, Remote Sensing of the Envir., 86, 370-384.
  21. Osińska-Skotak K., 1997, Badanie miejskiej wyspy ciepła przy zastosowaniu obrazów satelitarnych, Mat. Konf. III Ogólnopol. Konf. "Klimat i bioklimat miast", 22-24.10.1997, Wyd. Uniw. Łódzkiego, Łódź.
  22. Osińska-Skotak K., Madany A, 1998, Wykorzystanie danych satelitarnych LANDSAT TM do określenia warszawskiej wyspy ciepła, Zesz. Nauk. Polit. Warsz., Inżynieria Środowiska, 26, 6-33.
  23. SobrinoJ.A., Raissouni N., 2000, Toward remote sensing methods for land cover dynamic monitoring. Application to Morocco, Int. J. of Remote Sensing, 21, 353-366.
  24. Sobrino J.A., Jimenez-Muoz J.C., Soria G., Romaguera M., Guanter L., Moreno J., Plaża A., Martinez P., 2008, Land Surface Emissivity Retrieval Erom Different VNIR and TIR Sensors, Geoscience and Remote Sensing, 46, 2, 316-327.
  25. Trepińska J., 1994/1995, Naturalne fluktuacje termiczne a wpływ klimatu miejskiego na przykładzie krakowskiej serii pomiarów temperatury. Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., XXVI-XXVII, 107-112.
  26. Valor E., Caselles V., 1996, Mapping land surface emissivity from NDVI: Application to European, African and South American Areas, Remote Sensing of Envir., 57, 167-184.
  27. Walawender J., 2006, Zastosowanie danych satelitarnych serii Landsat i technik GIS w badaniach krakowskiej wyspy ciepła, Ann. UMCS, sec. B, LXI, 446-457.
  28. Yuan E, Bauer M.E., 2007, Comparison of impervious surface area and normalized difference vegetation index as indicators of surface urban heat island effects on Landsatimagery, Remote Sensing of Envir., 106, 3, 375-386.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1644-3586
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu