BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Gawarkiewicz Roman
Tytuł
Komunikacja międzykulturowa a stereotypy Polacy - Niemcy - Rosjanie
Intercultural Communication and Stereotypes Involving Poles, Germans and Russians
Źródło
Rozprawy i Studia / Uniwersytet Szczeciński, 2011, nr 808, 384 s., rys., tab., aneks, bibliogr. s. 357-381
Słowa kluczowe
Komunikowanie, Badania międzykulturowe, Stereotypy narodowe, Historia społeczno-gospodarcza, Komunikowanie międzykulturowe
Communication, Intercultural research, National stereotypes, Socio-economic history, Intercultural communication
Uwagi
summ.
Kraj/Region
Polska, Niemcy, Rosja
Poland, Germany, Russia
Abstrakt
Omawiane przez wyżej wskazanych autorów zagadnienia stały się bezpośrednią inspiracją do wyboru obszaru badawczego niniejszego opracowania. Jego jądro stanowią wyniki przeprowadzonych w Polsce, Niemczech i Rosji badań empirycznych, których celem było określenie i porównanie funkcjonujących w świadomości młodego pokolenia Polaków, Niemców i Rosjan auto- i heterostereotypowych obrazów oraz kryjących się za nimi postaw w stosunku do samych siebie i do siebie nawzajem. Jak pokazuje praktyka, często obserwujemy rozbieżności między teoretycznymi założeniami i choćby najbardziej słusznymi postulatami formułowanymi przez elity intelektualne na temat konieczności wyzbycia się ksenofobii i uprzedzeń w stosunku do innych nacji a rzeczywistym sposobem odbierania i wartościowania etnicznie "obcych" przez członków danej społeczności językowo-kulturowej. Zazwyczaj w ich obrazie górę biorą społecznie utrwalone stereotypy, nierzadko wzmacniane przez lokalne media. Problematyka stereotypu etnicznego (stereotypu Niemca i Rosjanina w Polsce, Polaka i Rosjanina w Niemczech oraz Polaka i Niemca w Rosji) jest obszernie komentowana, poczynając od najbardziej ogólnych jego charakterystyk na podstawie danych uzyskanych w toku badania opinii publicznej, a na obszernych naukowych analizach kończąc. W niniejszej pracy proponuje się nieco szerszą w stosunku do znanych z literatury przedmiotu perspektywę oglądu stereotypów funkcjonujących wśród Polaków, Niemców i Rosjan. Chodzi mianowicie o jednoczesne zdiagnozowanie i porównanie auto- i hetero-stereotypowych obrazów utrwalonych w świadomości reprezentantów polskiej, niemieckiej i rosyjskiej młodzieży akademickiej, wybranych dla badań konstruktów polskiej, niemieckiej i rosyjskiej realności (ich szczegółowa charakterystyka znajduje się w rozdziale trzecim). Zebrane dane empiryczne prezentowane są z perspektywy podobieństw i różnic w sposobie odbierania i wartościowania przez trzy wskazane grupy rówieśnicze własnej i cudzej rzeczywistości (patrz rozdział czwarty). Ich usytuowanie w kontekście szczególnej dyspozycji jednostki, jaką jest kompetencja do komunikacji międzykulturowej, pozwoli wnioskować na temat predyspozycji każdej z badanych grup do podejmowania działań, mających na celu nawiązanie bądź aktywizację społecznych kontaktów między nimi dla ich lepszego wzajemnego poznania i bliższej współpracy. Analiza wskazanego obszaru, oprócz walorów poznawczych, ma istotne znaczenie z perspektywy nadchodzących zmian pokoleniowych. Od tego, jak się nawzajem postrzega i ocenia oraz jakie postawy wobec siebie nawzajem przyjmuje pokolenie współczesnych polskich, niemieckich i rosyjskich dwudziestolatków, zależy bowiem poziom optymizmu zarówno tych, którzy ustąpią im wkrótce miejsca na drodze poszukiwań nowych możliwości w rozwoju i zacieśnianiu polsko-niemiecko-rosyjskich kontaktów, jak i tych, którzy za jakiś czas przygotowywać się będą do ich zastąpienia. (fragment tekstu)

The monograph is concerned with intercultural communication in Polish-German-Russian relations. The author quotes numerous opinions expressed by theoreticians in the area of specific communication and presents the results of research into the auto- and heterostereotypical images functioning in communities of young Poles, Germans and Russians. Awareness of this type consists of characteristic features, instilled by other members of their social, speech and cultural community, that manifest themselves in the form of a specific ideological and political attitude towards self and others. The first chapter of the monograph presents an outline of the major problems of intercultural communication with special emphasis placed on the advisibility of establishing its universal elements. Particular attention is paid to the efficiency of interpersonal communication determined by the perceptual abilities of the individual, e.g. their language and communicative competence or the ability to take part in social interaction, which facilitate the creation of an image of the culture of a given community. This chapter also includes constatations concerning culture and its internalisation as well as sociological concepts of the ties between language and culture. Other concepts of culture that exert an influence on interpersonal communication are also discussed. Chapter Two is devoted to interdisciplinary research into stereotypes, especially as far as their place and role in intercultural communication is concerned. The author discusses the major features of stereotypes such as overgeneralisation, resistance to change as well as their dual nature, i.e. the fact that they exist in the awareness of the individual on the one hand, and they constitute and element of the collective consciousness of a given community on the other. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Szczecińskiego
Bibliografia
Pokaż
  1. Adorno T.W., Frankel-Brunswik E., Levinson D.J., Sanford R.N., Authoritarian Personality, New York 1950.
  2. Animal Communication, pod red. E. Sebeok, Bloomington 1968.
  3. Anusiewicz J., Lingwistyka kulturowa. Zarys problematyki, Wrocław 1995.
  4. Antypatie Polaków. Co trzeci nie znosi Rosjan, "Rzeczpospolita", 17.01.2011.
  5. Aronson E., Wilson T.D., Akert R.M., Psychologia społeczna. Serce i umysł, Zysk i S-ka Wydawnictwo s.c, Poznań 1997.
  6. Balton R., Bariery na drodze komunikacji, [w:] Mosty zamiast murów. O komunikowaniu się między ludźmi, pod red. J. Stewarta, PWN, Warszawa 2002, s. 174-186.
  7. Bariery i pomosty w komunikacji językowej Polaków, pod red. J. Bartmińskiego, U. Majer-Baranowskiej, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2005.
  8. Bartmiński J., Jak zmienia się stereotyp Niemca w Polsce? Profile i ich historyczno-kulturowe uwarunkowania, [w:] J. Bartmiński, Stereotypy mieszkają w języku, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007, s. 242-261.
  9. Bartmiński J., Językowe podstawy obrazu świata, wyd. drugie uzupełnione, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007.
  10. Bartmiński J., Konotacja, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1988.
  11. Bartmiński J., Kryteria ilościowe w badaniu stereotypów językowych, "Biuletyn PTJ", XLI, 1988b, s. 91-104.
  12. Bartmiński J., Nasi sąsiedzi w oczach studentów. (Z badań nad stereotypami narodowymi), [w:] Narody i stereotypy, pod red. T. Walas, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 1995, s. 258-268.
  13. Bartmiński J., Niemiec, [w:] Język - Wartości - Polityka. Zmiany w rozumieniu nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2006, s. 386-391.
  14. Bartmiński J., O profilach i profilowaniu raz jeszcze, [w:] O definicjach i definiowaniu, pod red. J. Bartmińskiego, R. Tokarskiego, Lublin 1993, s. 269-275.
  15. Bartmiński J., Opozycja swój/obcy a problem językowego obrazu świata, [w:] Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, t. 19, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007, s. 37-53.
  16. Bartmiński J., Podstawy lingwistycznych badań nad stereotypem - na przykładzie stereotypu matki, [w:] Język a kultura, t. 12, Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 63-83.
  17. Bartmiński J., Polak, [w:] Język - Wartości - Polityka. Zmiany w rozumieniu nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2006, s. 360-367.
  18. Bartmiński J., Polski stereotyp matki, [w:] J. Batmiński, Językowe podstawy obrazu świata, wyd. drugie uzupełnione, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007, s. 151-166.
  19. Bartmiński J., Stereotypy mieszkają w języku. Studia etnolingwistyczne, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007.
  20. Bartmiński J., Zmiany stereotypu Niemca w Polsce. Profile i ich historyczno--kulturowe uwarunkowania, [w:] Profilowanie w języku i w tekście, pod red. J. Bartmińskiego, R. Tokarskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1998, s. 225-235.
  21. Bartmiński J., Chlebda W., Jak badać językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów?, [w:] Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, t. 20, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2008, s. 11-28.
  22. Bartmiński J., Lappo I., Majer-Baranowska U., Stereotyp Rosjanina i jego profilowanie we współczesnej polszczyźnie, [w:] J. Bartmiński, Stereotypy mieszkają w języku. Studia etnolingwistyczne, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007, s. 262-298.
  23. Bartmiński J., Panasiuk J., Stereotypy językowe, [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX wieku. Współczesny język polski. Wiedza o kulturze, pod red. J. Barmińskiego, Wrocław 1993, s. 363-387.
  24. Bauman Z., Tożsamość. Rozmowy z Benedetto Vecchim, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne sp. z o.o., Gdańsk 2007.
  25. Benedict R., Wzory kultury, Muza, Warszawa 1999.
  26. Benedyktowicz Z., Portrety "obcego". Od stereotypu do symbolu, Wydawnictwo UJ, Kraków 2000.
  27. Benedyktowicz Z., Stereotyp - obraz - symbol. O możliwościach nowego spojrzenia na stereotyp, Zeszyty Naukowe UJ, Prace Etnograficzne, 1988, z. 24, s. 7-35.
  28. Berger P.L., Luckmann T., Społeczne tworzenie rzeczywistości, przeł. J. Niżnik, PWN, Warszawa 1983.
  29. Bernstein B., Odtwarzanie kultury, PIW, Warszawa 1990.
  30. Berting J., Villain-Gandossi Ch., Rola i znaczenie stereotypów narodowych w stosunkach międzynarodowych: podejście interdyscyplinarne, [w:] Narody i stereotypy, pod red. T. Walas, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 1995, s. 13-27.
  31. Białe plamy - czarne plamy. Sprawy trudne w relacjach polsko-rosyjskich (1918-2008), pod red. A.D. Rotfelda, A.W. Torkunowa, Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 2010.
  32. Błuszkowski J., Stereotypy a tożsamość narodowa, Dom Wydawniczy "Elipsa", Warszawa 2005.
  33. Błuszkowski J., Stereotypy narodowe w świadomości Polaków. Studium socjologiczno-politologiczne, Dom Wydawniczy "Elipsa", Warszawa 2003.
  34. Bocheńska D., Autostereotyp Polaka i heterostereotypy dotyczące narodów Europy Środkowej wśród polskich studentów, Zeszyty Naukowe WSP w Opolu, Psychologia, Opole 1992.
  35. Bocheńska D., Wzajemne spostrzeganie grup narodowych jako przesłanka ich komunikacji, [w:] Kształcenie porozumiewania się, pod red. S. Gajdy, J. Nocoń, Opole 1994, s. 101-108.
  36. Bocheńska D., Zwierciadła etniczne. Z badań nad rolą metastereotypów w spostrzeganiu grup narodowych, [w:] Demokracja w Polsce - do Czykwin E., Misiejuk D., Dwujęzyczność i dwukulturowość w perspektywie psychopedagogicznej, Trans Humana, Białystok 2002.
  37. Bokszański Z., Stereotypy a kultura, Wydawnictwo FUNNA, Wrocław 2001.
  38. Bokszański Z., Stereotypy a potoczne wyobrażenia narodów i grup etnicznych, "Kultura i Społeczeństwo" 1994, nr 2.
  39. Bokszański Z., Tożsamości zbiorowe, PWN, Warszawa 2007.
  40. Boski P., Jarymowicz M., Malewska-Peyre H., Tożsamość a odmienność kulturowa, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Warszawa 1992.
  41. Brzozowska D., Polski dowcip etniczny. Stereotyp a tożsamość, Opole 2008.
  42. Burszta W.J., Antropologia kultury, Zysk i S-ka Wydawnictwo s.c, Poznań 1998.
  43. Casmir F.L., Budowanie trzeciej kultury: zmiana paradygmatu komunikacji międzynarodowej i międzykulturowej, [w:] Komunikacja międzykulturowa: zderzenia i spotkania, pod red. A. Kapciak, L. Koprowicza, A. Tyszki, Instytut Kultury, Warszawa 1996.
  44. Charbonnier G., Rozmowy z Claude Levi-Straussem, przeł. J. Trznadel, Czytelnik, Warszawa 1968.
  45. Chlebda W., Stereotyp jako jedność języka, myślenia i działania, [w:] Język a kultura, t. 12, Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 31-41.
  46. Chlebda W., Szkice o skrzydlatych słowach. Interpretacje lingwistyczne, Opole 2005.
  47. Chlewiński Z., Tożsamość a tolerancja, [w:] Tożsamość, odmienność, tolerancja a kultura pokoju, pod red. J. Kłoczowskiego, S. Łukasiewicza, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 1998, s. 61-75.
  48. Ciechanowicz A., Swobodne skojarzenia słowne. Przegląd literatury, "Psychologia Wychowawcza" 1975, nr 4, s. 520-533.
  49. Condor S., Antaki Ch., Dyskurs a psychologia postrzegania społecznego, [w:] Dyskurs jako struktura i proces, pod red. T.A. van Dijka, przeł. G. Grochowski, PWN, Warszawa 2001, s. 242-273.
  50. Czaplicki A., Ehmig S.C, Kiewitz Ch., "Bilder in unseren Köpfen". Die Vorstellungen der Deutschen von Polen, Convivium 1995, s. 279-293.
  51. Czykwin E., Misiejuk D., Dwujęzyczność i dwukulturowość w perspektywie psychopedagogicznej, Trans Humana, Białystok 2002.
  52. Dialog oder mehr? Deutsch-Polnische Gespräche über die gemeinsame Geschichte, pod red. R. Traba, "Borussia" nr 27, Olsztyn 2002.
  53. Dijk T.A. van, Kintsch W., Strategies of Discourse Comprehension, Academic Press, New York 1983.
  54. Dolińska X., Fałkowski M., Polska, Niemcy. Wzajemny wizerunek w okresie rozszerzenia Unii Europejskiej, ISP, Warszawa 2001.
  55. Doliński D., Tożsamość społeczna jako generator stereotypowych sądów o innych, [w:] Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i kulturowe, pod red. M. Kofty, A. Jasińskiej-Kani, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2001, s. 130-147.
  56. Doroszewski W., Elementy leksykologii i semiotyki, Warszawa 1970.
  57. Dusza polska i rosyjska, pod red. A. de Lazari, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Wydział Wydawnictw MSZ, Warszawa 2004.
  58. Duszak A., Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa, PWN, Warszawa 1998. Dyczewski L., Wartości w kulturze polskiej, Lublin 1993.
  59. Dyskurs jako struktura i proces, pod red. T.A. van Dijka, przeł. G. Grochowski, PWN, Warszawa 2001.
  60. Edukacja międzykulturowa w Polsce i na świecie, pod red. T. Lewowickiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Cieszyn 2000.
  61. Encyklopedia socjologii, pod red. A. Kojdera, Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1998.
  62. Encyklopedia socjologii, t. 4, pod red. K.W. Frieske, Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2002.
  63. Erikson E.H., Identity. Youth and Crisis, London 1974. Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, t. 19, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007.
  64. Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, t. 20, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2008.
  65. Europa a Rosja. Opinie, konflikty, współpraca, pod red. Z. Anculewicz, J. Sobczak, Olsztyn 2003.
  66. Fałkowski M., Polska jako Wschód i jako Zachód. Wzajemne postrzeganie Polaków i Niemców, Magazyn polsko-niemiecki "Dialog" 2002, nr 60.
  67. Fałkowski M., Popko A., Polacy i Niemcy. Wzajemny wizerunek po rozszerzeniu Unii Europejskiej, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2006.
  68. Filipiak M., Homo communicans. Wprowadzenie do teorii masowego komunikowania, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2003.
  69. Filipiak M., Socjologia kultury. Zarys zagadnień, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2003.
  70. Fiske J., Wprowadzenie do badań nad komunikowaniem, przeł. A. Gierczak, Wydawnictwo "Astrum", Wrocław 1999.
  71. Fiske S.T., Linville P.W., What does the schema concept buy us?, "Personalny and Social Psychology Bulletnin" 1980, 6, s. 543-557.
  72. Fiske S.T., Taylor S.E., Social Cognition, McGraw-Hill, New York 1991.
  73. Fleischer M., Europa, Niemcy, USA i Rosja w polskim systemie kultury, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2004.
  74. Fleischer M., Konstrukcja rzeczywistości, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2002.
  75. Fleischer M., Polska symbolika kolektywna, Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, Wrocław 2003.
  76. Fleischer M., Teoria kultury i komunikacji. Systemowe i ewolucyjne podstawy, Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, Wrocław 2002.
  77. Friedman J., Cultural Identity and Global Process, Sage, London 1994.
  78. Gawarkiewicz R., Oblicza polskich i rosyjskich działań polityczno-gospodarczych w świadomości młodego pokolenia Niemców, [w:] Język. Człowiek. Dyskurs, pod red. M. Hordy, W. Mokijenko, H. Waltera, Szczecin 2007, s. 358-366.
  79. Gawarkiewicz R., Obraz Polski w "Независимой газете", [w:] Wschód-Zachód. Dialog języków i kultur w kontekście globalizacji, pod red. Z. Nowożenowej, G. Lisowskiej, Wydawnictwo Naukowe PAP w Słupsku, Słupsk 2004, s. 44-48.
  80. Gawarkiewicz R., Polska w SPIEGELu niemieckiej publicystyki, [w:] Грани слова. Сборник научных статей к 65-летию проф. В.М. Мокиенко, Издательство "Элпис", Москва 2005, 8. 387-393.
  81. Gawarkiewicz R., Образ России и Польши в языковом сознании немецких студентов, [w:] Слово в словаре и дискурсе, pod. red. А. ЬИРИХА, Т.В. ВОЛОДИНОЙ, МОСКВА 2006, s. 65-70.
  82. Gawarkiewicz R., Wizerunek Rosji w polskiej publicystyce (na materiałach tygodnika " Wprost"), [w:] Dialog kultur w nowej Europie. Historia. Literatura. Język, pod red. K. Iwan, E. Komorowskiej, A. Relli, J. Żywczaka, Szczecin 2003, s. 405-412.
  83. Gawarkiewicz R., Wizje przyszłości w świadomości językowej młodego pokolenia Polaków, Niemców i Rosjan, [w:] Wybrane problemy współczesnej humanistyki, pod red. K. Iwan, E. Jackowskiej, I. Korpaczewskiej, Szczecin 2010, s. 258-274.
  84. Gawarkiewicz R., Pietrzyk I., Rodziewicz B., Polski słownik asocjacyjny z suplementem, Szczecin 2008.
  85. Giedrojć M., Kształtowanie tożsamości kulturowej mieszkańców Pomorza Zachodniego w drugiej połowie XX wieku, Szczecin 2005.
  86. Gołębiowski B., Autostereotypy polskie, [w:] Polacy o sobie. Współczesna autorefleksja: jednostka, społeczeństwo, historia, pod red. P. Kowalskiego, Oficyna Wydawnicza "Stopka", Łomża 2005.
  87. Grabias S., Interakcja językowa i jej uwarunkowania. Perspektywa lingwistyczna, [w:] Bariery i pomosty w komunikacji językowej Polaków, pod red. J. Bartmińskiego, U. Majer-Baranowskiej, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2005, s. 19-44.
  88. Grabias S., Język w zachowaniach społecznych, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1994.
  89. Greń Z., Stereotypy jako fenomeny językowe, [w:] Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i kulturowe, pod red. M. Kofty, A. Jasińskiej-Kani, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2001, s. 67-80.
  90. Grucza F., O przeciwstawności ludzkich interesów i dążeń komunikacyjnych, interkulturowym porozumiewaniu się oraz naukach humanistyczno-społecznych, [w:] Problemy komunikacji interkulturowej: jedna Europa - wiele języków i kultur, Materiały z XIX Sympozjum ILS UW oraz PTLS (Warszawa-Bemowo, 14-16 lutego 1994), pod red. F. Gruczy, F. Chomicz-Jung, Warszawa 1996, s. 11-32.
  91. Grzegorczykowa R., Filozoficzne aspekty kategoryzacji, [w:] Językowa kategoryzacja świata, pod red. R. Grzegorczykowej, A. Pajdzińskiej, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1996, s. 11-26.
  92. Grzegorczykowa R., O rozumieniu prototypu i stereotypu we współczesnych teoriach semantycznych, [w:] Język a kultura, t. 12, Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 109-115.
  93. Grzegorczykowa R., Profilowanie a inne pojęcia opisujące hierarchiczną strukturę znaczenia, [w:] Profilowanie w języku i w tekście, pod red. J. Bartmińskiego, R. Tokarskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1998, s. 9-17.
  94. Grzesiak-Feldman M., Tożsamościowe uwarunkowania posługiwania się stereotypami, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2006.
  95. Gudykunst W.B., Kim Y.Y., Komunikowanie się z obcymi: spojrzenie na komunikację międzykulturowa, [w:] Mosty zamiast murów. O komunikowaniu się między ludźmi, pod red. J. Stewarta, PWN, Warszawa 2002, s. 524-539.
  96. Habrajska G., Metody ankietowe i analiza tekstów w badaniach językowego obrazu świata, [w:] Język a kultura, t. 13, Językowy obraz świata i kultura, pod red. A. Dąbrowskiej, J. Anusiewicza, Wrocław 2000, s. 73-84.
  97. Habrajska G., Prototyp - stereotyp - metafora, [w:] Język a kultura, t. 12, Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 116-123.
  98. Hall E.T., Bezgłośny język, PIW, Warszawa 1987.
  99. Hall E.T., Poza kulturą, PWN, Warszawa 1984.
  100. Hall E.T., Ukryty wymiar, Warszawa 1978.
  101. Hill R., My Europejczycy, Warszawa 2004.
  102. Hockett Ch., Altman S., A note on design features, [w:] Animal Communication, pod red. E. Sebeok, Bloomington 1968, s. 5-62.
  103. Hofstede G., Kultury i organizacje: zaprogramowanie umysłu, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2000.
  104. Hollender B., Co bawi Europę, "Rzeczpospolita", 15.12.2008.
  105. Huntington S.P., The clash of civilizations, "Foreign Affairs" 72/1993, nr 3, s. 22-49.
  106. Huntington S.P., Zderzenie cywilizacji i nowy kształt ładu światowego, Muza, Warszawa 1997.
  107. Hurford J.R., Heasley B., Semantics: A Coursebook, Cambridge University Press, Cambridge 1983.
  108. Ivy D.K., Backlund P., Język kobiet i język mężczyzn, [w:] Mosty zamiast murów. O komunikowaniu się między ludźmi, pod red. J. Stewarta, PWN, Warszawa 2002, s. 289-306.
  109. Jäger-Dabek B., Polen eine Nachbarschaftskunde für Deutsche, Links Verlag Berlin, Berlin 2003.
  110. Janiszewski L., Niemcy w świadomości Polaków. Rys socjologiczny, Wydawnictwo US, Szczecin 1995.
  111. Jarymowicz M., W poszukiwaniu przesłanek sztywności stereotypów, [w:] Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i kulturowe, pod red. M. Kofty, A. Jasińskiej-Kani, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2001, s. 26-43.
  112. Jarymowicz M., Szustrowa T., Poczucie własnej tożsamości - źródła, funkcje regulacyjne, [w:] Osobowość a społeczne zachowanie się ludzi, pod red. J. Reykowskiego, Warszawa 1980, s. 439-473.
  113. Jasińska-Kania A., Postawy Polaków wobec różnych narodów: sympatie i niechęci, "Kultura i Społeczeństwo" 1988, nr 4.
  114. Jasińska-Kania A., Transformacja ustrojowa a zmiany postawy Polaków wobec różnych narodów i państw, "Kultura i Społeczeństwo" 1992, nr 25(4), s. 153-166.
  115. Jasińska-Kania A., Skarżyńska K., Stereotypy narodowe i nacjonalizm w perspektywie międzynarodowych badań porównawczych, [w:] Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i kulturowe, pod red. M. Kofty, A. Jasińskiej-Kani, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2001, s. 108-129.
  116. Jawłowska A., Tożsamość na sprzedaż, [w:] Wokół problemów tożsamości, pod red. A. Jawłowskiej, Warszawa 2001, s. 28-39.
  117. Jestal J., Tożsamość narodowa Polaków, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2001.
  118. Język a kultura, t. 12, Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998.
  119. Język a kultura, t. 13, Językowy obraz świata i kultura, pod red. A. Dąbrowskiej, J. Anusiewicza, Wrocław 2000.
  120. Język - Wartości - Polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2006.
  121. Język, znaczenie, rozumienie, relatywizm, pod red. Z. Muszyńskiego, Biblioteka Myśli Semiotycznej, Wydawnictwo UMCS, Warszawa 1991.
  122. Językowa kategoryzacja świata, pod red. R. Grzegorczykowej, R. Pajdziń-skiej, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1996.
  123. Językowy obraz świata, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1999.
  124. Józefczuk G., Nowe "Obyczaje", "Gazeta Wyborcza" Lublin, nr 90, 17.04.2001.
  125. Judd CM., Park B., Out-group homogeneity: Judgments of variability at the individual and group levels, "Journal of Personality and Social Psychology" 1988, Vol. 54(5).
  126. Katalog wzajemnych uprzedzeń Polaków i Rosjan, pod red. A. de Lazari, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Wydział Wydawnictw MSZ, Warszawa 2006.
  127. Kerski B., Eberwein-Wolf D., Stosunki polsko-niemieckie 1949-2005, Wydawnictwo Borussia, Olsztyn 2006.
  128. Kępiński A., Lach i Moskal. Z dziejów stereotypu, Warszawa-Kraków 1990.
  129. Kiklewicz A., Język. Komunikacja. Wiedza, BTAA "Права 1 эканомка", MiHCK 2006.
  130. Kleiber G., Semantyka prototypu kategorie i znaczenia leksykalne, Universi-tas, Kraków 2003.
  131. Kłoczowski J.A., Tożsamość, tolerancja, konflikt (próba analizy pojęć), [w:] Tożsamość, odmienność, tolerancja a kultura pokoju, pod red. J. Kłoczowskiego, S. Łukasiewicza, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 1998, s. 91-96.
  132. Kłoskowska A., Kultura masowa, PWN, Warszawa 1983.
  133. Kłoskowska A., Kultury narodowe u korzeni, PWN, Warszawa 1996.
  134. Kłoskowska A., Stereotypy a rzeczywistość narodowej identyfikacji i przyswajania kultury, [w:] Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i kulturowe, pod red. M. Kofty, A. Jasińskiej-Kani, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2001, s. 83-107.
  135. Kofta M., Wprowadzenie do psychologii stereotypów i uprzedzeń, [w:] Podstawy życia społecznego w Polsce, pod red. M. Marody, E. Gucwy-Leśnej, Instytut Studiów Społecznych UW, Warszawa 1996, s. 198- 217.
  136. Kofta M., Jasińska-Kania A., Czy możliwy jest dialog między społeczno-kulturowym a psychologicznym podejściem do stereotypów?, [w:] Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i kulturowe, pod red. M. Kofty, A. Jasińskiej-Kani, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2001, s. IX-XXIX.
  137. Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, pod red. E. Tabakowskiej, Universitas, Kraków 2001.
  138. Kołakowski L., Mini-wyklady o maxi-sprawach, Seria trzecia i ostatnia - O stereotypach narodowych, Znak, Kraków 2001.
  139. Kommunikation für Europa. Interkulturelle Kommunikation als Schlüsselqualifikation, pod red. J. Schiewe, R. Lipczuka, W. Westphala, Peter Lang GMBH, Frankfurt am Main 2006.
  140. Komunikacja międzykulturowa. Zbliżenia i impresje, pod red. A. Kapciak, L. Korporowicza, A. Tyszki, Instytut Kultury, Warszawa 1995.
  141. Kręgi integracji i rodzaje tożsamości. Polska, Europa, świat, pod red. W. Wesołowskiego, J. Włodarka, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2005.
  142. Kryzys tożsamości politycznej a proces integracji europejskiej, pod red. B. Markiewicz, R. Wonickiego, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2006.
  143. Kuczyńska-Koszany K., Między lustrami: Polacy o Niemcach - Polacy o Polakach, "Polonistyka" 1999, nr 3, s. 174-180.
  144. Kurcz I., Język a psychologia, WSiP, Warszawa 1992.
  145. Kurcz I., Język - poznanie - myślenie, [w:] Skuteczność słowa w działaniach politycznych i społecznych, pod red. E. Laskowskiej, Bydgoszcz 1999, s. 21-34.
  146. Kurcz I., Język stereotypów na tle ich zmiany, [w:] "Słowa, słowa, słowa"... w komunikacji językowej, pod red. M. Grabskiej, Gdańsk 2000, s. 16-30.
  147. Kurcz L, Psycholingwistyka, Warszawa 1976.
  148. Kurcz I., Psychologia języka i komunikacji, Warszawa 2000.
  149. Kurcz I., Stereotypy, prototypy i procesy kategoryzacji, [w:] Stereotypy i uprzedzenia, pod red. Z. Chlewińskiego, I. Kurcz, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Warszawa 1992, s. 29-44.
  150. Kurcz I., Zmienność i nieuchronność stereotypów. Studium na temat roli stereotypów w reprezentacji umysłowej świata społecznego, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Warszawa 1994.
  151. Lazari A. de, Riabow O., Polacy i Rosjanie we wzajemnej karykaturze, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Wydział Wydawnictw MSZ, Warszawa 2008.
  152. Lewicki A.M., Wprowadzenie do frazeologii syntaktycznej. Teoria zwrotu frazeologicznego, Katowice 1976.
  153. Lewicki P., Nonconscious biasing effects of single instances on subsequent judgments, "Journal of Personality and Social Psychology" 1985, 48, s. 563-574.
  154. Lévi-Strauss C, Antropologia strukturalna, przeł. K. Pomian, PIW, Warszawa 1970.
  155. Linton R., Kulturowe podstawy osobowości, Warszawa 1975. Lippman W., Public Opinion, New York 1922.
  156. Ludat H., Słowianie - Niemcy - Europa. Wybór prac, przeł. J.M. Piskorski, Marburg-Poznań 2000.
  157. Maciątek J., Kurcz I., Stereotypy różnych narodowości występujące u dorosłych Polaków. Doniesienie z badań pilotażowych, "Kolokwia Psychologiczne", t. 1, Warszawa 1992, s. 199-215.
  158. Mackiewicz J., Kategoryzacja a językowy obraz świata, [w:] Językowy obraz świata, pod red. J. Bartmińskiego, Lublin 1999, s. 47-55.
  159. Maison D., Jak powstają stereotypy narodowe, Wydział Psychologii UW, Warszawa 1997.
  160. Majer-Baranowska U., Lappo I., Rosjanin, [w:] Język - Wartości - Polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2006, s. 380-385.
  161. Malewska-Peyre H., Poczucie tożsamości i konflikt kulturowy. Zarys problematyki badawczej, "Studia Socjologiczne" 1981, nr 2, s. 23-36.
  162. Mamzer H., Tożsamość jednostki w obliczu wielokulturowości, [w:] Edukacja międzykulturowa w Polsce i na świecie, pod red. T. Lewowickiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Cieszyn 2000, s. 67-77.
  163. Mamzer H., Tożsamość w podróży. Wielokulturowość a kształtowanie tożsamości jednostki, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2002.
  164. Marody M., Technologia intelektu. Językowe determinanty wiedzy potocznej i ludzkiego działania, Warszawa 1987.
  165. Masłowska E., Swoi i obcy przy wspólnym stole, [w:] Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, pod red. J. Bartmińskiego, t. 19, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007, s. 109-118.
  166. Mattelart A., Mattelart M., Teorie komunikacji. Krótkie wprowadzenie, przeł. J. Mikułowski Pomorski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2001.
  167. Mądrzycki T., Deformacje w spostrzeganiu ludzi, Warszawa 1986.
  168. Mead M., Płeć i charakter, [w:] Nikt nie rodzi się kobietą, pod red. T. Hołówki, A. Jasińskiej-Kani, Czytelnik, Warszawa 1982, s. 5-27.
  169. Melchior M., Społeczna tożsamość jednostki, ISNS UW, Warszawa 1990.
  170. Mikułowski Pomorski J., Jak narody porozumiewają się ze sobą w komunikacji międzykulturowej i komunikowaniu medialnym, Universitas, Kraków 2006.
  171. Mikułowski Pomorski J., Komunikacja międzykulturowa. Wprowadzenie, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków 2003.
  172. Mikułowski Pomorski J., Kultura wobec społecznej transformacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków 2005.
  173. Mikułowski Pomorski J., Negocjowanie tożsamości zbiorowej w Europie, [w:] Narody wobec Europy. Negocjowanie tożsamości, pod red. J. Mikułowskiego Pomorskiego, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2004, s. 11-30.
  174. Mirga A., Stereotyp jako model "prawdziwego" i "obcego". Próba konstrukcji teoretycznej stereotypu, Zeszyty Naukowe UJ 1984, DCCXXII, Prace Etnograficzne, z. 19, s. 114-128.
  175. Morreale S.P., Spitzberg B.H., Barge J.K., Komunikacja między ludźmi. Motywacja, wiedza i umiejętności, przeł. P. Izdebski, A. Jaworska, D. Kobylińska, PWN, Warszawa 2007.
  176. Mosty zamiast murów. O komunikowaniu się między ludźmi, pod red. J. Stewarta, PWN, Warszawa 2002.
  177. Muszyński Z., Semantyczne koncepcje Hilarego Putnama, [w:] Język, znaczenie, rozumienie, relatywizm, pod red. Z. Muszyńskiego, Biblioteka Myśli Semiotycznej, Wydawnictwo UMCS, Warszawa 1991, s. 31-46.
  178. Muszyński Z., Światy za słowami. Ich natura i porządek, [w:] Językowa kategoryzacja świata, pod red. R. Grzegorczykuwej, A. Pajdzińskiej, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1996, s. 27-45.
  179. Narody i stereotypy, pod red. T. Walas, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 1995.
  180. Narody wobec Europy. Negocjowanie tożsamości, pod red. J. Mikułowskiego Pomorskiego, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2004.
  181. Neue Bewegung in die deutsch-russischen Beziehungen!, pod red. E.G. Fritza, Athena Verlag, Oberhausen 2001.
  182. Nieeuropejscy, "Gazeta Wyborcza", dodatek do Supermarket nr 124, 29.05.2001.
  183. Niewiara A., Kształty polskiej tożsamości. Potoczny dyskurs narodowy w perspektywie etnolingwistycznej (XVI-XXw.), Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009.
  184. Niewiara A., Moskwicin - Moskal - Rosjanin w dokumentach prywatnych. Portret, Wydawnictwo "Ibidem", Łódź 2006.
  185. Niewiara A., Stereotype Assoziationen im Hinblick auf Bezeichnungen von Nationalitäten (Ergebnisse einer Umfrage), "Znakolog. An International Yearbook of Slavic Semiotics" 1992, vol. 3, s. 201-208.
  186. Nikitina S.J., Stereotypy jako bariery kulturowe, [w:] Język a kultura, t. 12, Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 155-159.
  187. Nikitorowicz J., Pogranicze. Tożsamość. Edukacja międzykulturowa, Białystok 2001.
  188. Nikitorowicz J., Spotkanie i dialog kultur - wymiar edukacji międzykulturowej, [w:] O potrzebie dialogu kultur, pod red. T. Pilcha, Wydawnictwo Akademickie "Żak", Warszawa 2000, s. 85-104.
  189. Nikitorowicz J., Halicki J., Muszyńska J., Między generacyjna transmisja dziedzictwa kulturowego. Społeczno-kulturowe wymiary przekazu, Trans Humana, Białystok 2003.
  190. Nowak P., Opozycja swój/obcy a skuteczność komunikacji - wybrane zagadnienia, [w:] Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, t. 19, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007, s. 99-108.
  191. Nowicka E., Świat człowieka - świat kultury, Warszawa 1991.
  192. O definicjach i definiowaniu, pod red. J. Bartmińskiego, R. Tokarskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1993.
  193. O potrzebie dialogu kultur i ludzi, pod red. T. Pilcha, Wydawnictwo Akademickie "Żak", Warszawa 2000.
  194. Obraz Polski i Polaków w Europie, pod. red. L. Kolarskiej-Bobińskiej, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2003.
  195. Paluch A.K., Mistrzowie antropologii społecznej, PWN, Warszawa 1990.
  196. Panasiuk J., O zmienności stereotypów, [w:] Język a kultura, t. 12, Stereotypy jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 84-98.
  197. Peisert M., Nazwy narodowości i ras we współczesnej polszczyźnie potocznej, [w:] Język a kultura, t. 5, Potoczność w języku i kulturze. Wiedza o kulturze, pod red. A. Anusewicza, F. Nieckuli, Wrocław 1992, s. 209-223.
  198. Pisarek W., Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność, Universitas, Kraków 2002.
  199. Pisarkowa K., Konotacja semantyczna nazw narodowości, "Zeszyty Prasoznawcze" 1976, z. 1, s. 5-26.
  200. Pojęcie ojczyzny we współczesnych językach europejskich, pod red. J. Bartmińskiego, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 1993.
  201. Polacy - Rosjanie: wzajemne relacje. Materiały z debaty 18 października 2006, pod red. A. Kminikowskiej, E. Pękały, Nadbałtyckie Centrum Kultury, Gdańsk 2007.
  202. Polacy i Rosjanie. 100 kluczowych pojęć, pod red. A. Magdziak-Maliszewskiej, M. Zuchniak, Wydawnictwo Biblioteka "Więzi", Warszawa 2002.
  203. Polska i jej sąsiedzi w latach dziewięćdziesiątych. Polityczne i ekonomiczne aspekty współpracy, pod red. B. Łomińskiego, M. Stolarczyka, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1998.
  204. Popowska-Taborska H., Językowe wykładniki tworzenia opozycji swoi-obcy w procesie tworzenia etnicznej tożsamości, [w:] Językowy obraz świata, pod red. J. Bartmińskiego, Lublin 1999, s. 57-63.
  205. Problemy komunikacji interkulturowej: Jedna Europa - wiele języków i kultur, Materiały z XIX Sympozjum ILS UW oraz PTLS (Warszawa--Bemowo, 14-16 lutego 1994), pod red. F. Gruczy, K. Chomicz-Jung, Warszawa 1996.
  206. Prochorowa S.M., Stereotyp językowy Europejczyka w kontekście opozycji "swój-obcy", [w:] Język a kultura, t. 12, Stereotypy jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 238-244.
  207. Profilowanie w języku i w tekście, pod red. J. Bartmińskiego, R. Tokarskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1998.
  208. Puzynina J., Język wartości, PWN, Warszawa 1992.
  209. Puzynina J., Słowo - Wartość - Kultura, TN KUL, Lublin 1997.
  210. Puzynina J., Struktura semantyczna "narodu" a profilowanie, [w:] Profilowanie w języku i w tekście, pod red. J. Bartmińskiego, R. Tokarskiego, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 259-276.
  211. Quasthoff U., Etnozentrische Verarbeitung von Informationen. Zur Ambivalenz der Funktionen von Stereotypen in der Interkulturellen Kommunikation, [w:] Wie verstehen wir Fremdes? Aspekte zur Klärung von Verstehenprozessen. Dokumentation eines Werkstattgesprächs des Goethe-Instituts München vom 24-26 November 1988, pod red. P. Maut-sche, München 1989, s. 37-62.
  212. Quasthoff U.M., Etnocentryczne przetwarzanie informacji. Ambiwalencja funkcji stereotypów w komunikacji międzykulturowej, [w:] Język a kul- tura, t. 12, Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 11-30.
  213. Quasthoff U., Soziales Vorurteil und Kommunikation. Eine sprachwissenschaftliche Analyse des Stereotyps. Ein interdisziplinärer Versuch im Bereich von Linguistik, Sozialwissenschaft und Psychologie, Frankfurt/M. 1973.
  214. Radłowski Z., Wojtczak J., Jak narody widzą siebie nawzajem. W Europie o Polakach, Semper, Warszawa 1994.
  215. Rexheuser J., Stereotyp Polaka w oczach Niemców, "Dzieje Najnowsze" 1995, nr 2, s. 27-35.
  216. Reykowski J., Osobowość a społeczne zachowanie się ludzi, Warszawa 1980.
  217. Reynolds S., Valentine D., Komunikacja międzykulturowa. Przewodnik, Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2009.
  218. Rosch E., Principles of categorization, [w:] Cognition and Categorization, pod red. E. Rosch, B.B. Lloyda, Hillsdale Nj: Erlbaum, 1978.
  219. Sakson A., Polacy i Niemcy. Stereotypy i wzajemne postrzeganie, Poznań 2001.
  220. Salazar J.M., Martin G., National stereotypes as a function of conflict and territorial proximity: A test of the mirror image hypothesis, "Journal of Social Psychology" 1977, nr 101, s. 13-19.
  221. Sapir E., Kultura, język, osobowość, przeł. B. Stanosz, R. Zimand, PIW, Warszawa 1978.
  222. Sawicka G., Funkcje stereotypów w nominacji językowej, [w:] Język a kultura, t. 12, Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 146-154.
  223. Sawicka G., Nominacja rzeczownika (na przykładzie mowy dzieci przedszkolnych), Szczecin 1994.
  224. Schaff A., Stereotypy a działanie ludzkie, KiW, Warszawa 1981.
  225. Schmidt S., Rozwój stereotypów oraz wzajemnych ocen Niemców i Polaków, "Język Polski" LXXVIII, 1998, nr 1-2, s. 70-81.
  226. Schwarze C, Lexique et comprehension textuelle, "Sonderforschungsbereich" 99, Universität Konstanz 1985, no 112.
  227. Schwierige Nachbarn? 300 Jahre deutsch-polnische Nachbarschaft. Groß Neuendorfer Grenzgespräche 2006, Vorträge und Diskussionen, pod red. W. Michałka, R. Schmooka, Verlag für Berlin-Brandenburg 2007.
  228. Sekulski B., Biernation oder Schnapstrinker? (1) Einige Bemerkungen zu einem deutschen Stereotyp, "Studia Niemcoznawcze", t. XXVII, Warszawa 2004, s. 645-652.
  229. Sekulski B., Biernation oder Schnapstrinker (2), "Studia Niemcoznawcze", t. XXVIII, Warszawa 2004, s. 843-856.
  230. Skuteczność słowa w działaniach politycznych i społecznych, pod red. E. Laskowskiej, Bydgoszcz 1999.
  231. Stephan W.G., Stephan C.W., Wywieranie wpływu przez grupy. Psychologia relacji, Gdańsk 2000.
  232. Stereotypy i uprzedzenia, pod red. Z. Chlewińskiego, I. Kurcz, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Warszawa 1992.
  233. Stereotypy i uprzedzenia. Najnowsze ujecie, pod red. C.N. Macrae, Ch. Stangora, M. Hewstone, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 1999.
  234. Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i kulturowe, pod red. M. Kofty, A. Jasińskiej-Kani, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2001.
  235. Straczuk J., Język a tożsamość człowieka w warunkach społecznej wielojęzyczności. Pogranicze polsko-litewsko-białoruskie, Wydawnictwo UW, Warszawa 1999.
  236. Studia z teorii komunikowania masowego, pod red. B. Dobek-Ostrowskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1999.
  237. Szadura J., Z badań nad autostereotypem Polaka. Kryteria polskości, [w:] Nazwy wartości. Studia leksykalno-semantyczne I, pod red. J. Bartmińskiego, M. Mazurkiewicz-Brzozowskiej, Lublin 1993, s. 239-256.
  238. Szarota T., Niemiecki Michel. Dzieje narodowego stereotypu i autostereotypu, Warszawa 1988.
  239. Szczepański J., Elementarne pojęcia socjologii, PWN, Warszawa 1970.
  240. Szczodrowski M., Komunikacja obcojęzyczna w układzie sprzężenia prostego i zwrotnego, "Przegląd Glottodydaktyczny", t. 24, Warszawa 2008, s. 97-105.
  241. Szopski M., Komunikowanie międzykulturowe, WSiP, Warszawa 2005.
  242. Sztompka P., Socjologia, PWN, Warszawa 2002.
  243. Sztompka P., Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2002.
  244. Szymański M.S., Nahe Fremden. Über das Bild von den Deutschen bei polnischer Schüler, der Vortrag am 8. Dezember 1993 an der Ruhr-Universität Bochum, 1993, mps.
  245. Tajfel H., Differentiation between Social Groups, London 1978.
  246. Tannen D., Co to ma znaczyć? Jak style konwersacyjne kobiet i mężczyzn wpływają na to, kto jest wysłuchany, kto zbiera laury i co jest zrobione w pracy?, Poznań 1997.
  247. Tatarkiewicz W., Paregra, PWN, Warszawa 1978.
  248. Taylor J.R., Kategoryzacja w języku, Universitas, Kraków 2001.
  249. Tazbir J., Polska a Europa, [w:] Kręgi integracji i rodzaje tożsamości. Polska, Europa, świat, pod red. W. Wesołowskiego, J. Włodarka, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2005, s. 34-47.
  250. Therborn G., Drogi do nowoczesnej Europy, PWN, Warszawa-Kraków 1998.
  251. Topics in Cognitive Linguistics, pod red. B. Rudzkiej-Ostyn, Amsterdam 1988.
  252. Tożsamość europejska, pod red. F. Gołembskiego, Instytut Nauk Politycznych UW, Warszawa 2005.
  253. Tożsamość, odmienność, tolerancja a kultura pokoju, pod red. J. Kłoczowskiego, S. Łukasiewicza, Instytut Europy Środkowo Wschodniej, Lublin 1998.
  254. Tyszka A., Rozmowa kultur, [w:] Komunikacja międzykulturowa. Zbliżenia i impresje, pod red. A. Kapciak, L. Koprowicza, A. Tyszki, Instytut Kultury, Warszawa 1995, s. 5-30.
  255. Whorf B.L., Język, myśl i rzeczywistość, przeł. T. Hołówka, Wydawnictwo KR, Warszawa 2002.
  256. Wielecki K., Kompetencje do komunikacji międzykulturowej: problemy polityczne i edukacyjne, [w:] Komunikacja międzykulturowa. Zbliżenia i impresje, pod red. A. Kapciak, L. Koprowicza, A. Tyszki, Instytut Kultury, Warszawa 1995, s. 115-121.
  257. Wierzbicka A., Język - umysł - kultura. Wybór prac, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999.
  258. Wilska-Duszyńska B., Rozważania o naturze stereotypów etnicznych, "Studia Socjologiczne" 1971, nr 3, s. 97-116.
  259. Wilska-Duszyńska B., "Swoi" i "inni" - postawy studentów wobec etnicznie innych, "Kultura i Społeczeństwo" 1992, nr 3, s. 99-106.
  260. Wojciszke B., Teoria schematów społecznych, Ossolineum, Wrocław 1986.
  261. Wokół problemów tożsamości, pod red. A. Jawłowskiej, Warszawa 2001.
  262. Woźniak R.B., Obraz Niemiec i Niemców w świadomości polskiej młodzieży pogranicza. Poszukiwanie drogi ku integracji, Wydawnictwo US, Szczecin 1997.
  263. Zabrocki L., Kybernetische Modelle der Sprachlichen Kommunikation, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1975.
  264. Zaporowski A., Czy komunikacja międzykulturowa jest możliwa? Strategia kulturoznawcza, Poznań 2006.
  265. Ziemer K., Niemiecki obraz Polaków w ostatnich 200 latach, "Polonistyka" 1999, nr 3, s. 137-143.
  266. Zuber M., Komunikowanie międzykulturowe, [w:] Studia z teorii komunikowania masowego, pod red. B. Dobek-Ostrowskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1999, s. 24-41.
  267. Żegleń U.M., Wprowadzenie do semiotyki teoretycznej i semiotyki kultury, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2000.
  268. Алефиренко Н.Ф., Проблемы вербализации концепта, Перемена, Волгоград 2003.
  269. Васильева Т.Е., Стереотипы в общественном сознании (социально-философские аспекты). Научно-аналитический обзор, Москва 1988.
  270. Вежбицкая А., Понимание культур через посредство ключевых слов, Москва 2001.
  271. Верещагин Е.М., Костомаров В.Н., Язык и культура, Москва 1990.
  272. Воробьев В.В., Лингвокултурология. Теория и методы, Москва 1997.
  273. Горелов И.Н., Седов К.Ф., Основы психолингвистики, Лабиринт, Москва 2004.
  274. Горошко Е.И., Интегративная модель свободного ассоциативного эксперимента, Ра-Каравелла, Москва-Харьков 2001.
  275. Готтсданкер Р., Основы психологического эксперимента. Учебное пособие, МГУ, Москва 1982.
  276. Гудков Д.Б., Теория и практика межкультурной коммуникации, Гнозис, Москва 2003.
  277. Доценко Т.И., Влияние экспериментальной ситуации на процесс и характер ассоциирования, Материалы XXVII межвузовской научно-методической конференции преподавателей и аспирантов, СПб 1998, s. 57-62.
  278. Ершова Т. А., Русско-немецкие ассоциативные портреты (опыт интерпретации), Москва 1998.
  279. Залевская А. А., Вопросы теории и практики межкультурных исследований. Этнокультурная специфика языкового сознания, Москва 1996.
  280. Залевская А. А., Концепт как достояние индывида. Психолингвистические исследования слова и текста, Сб. научных трудов, Тверь 2002.
  281. Караулов Ю.Н., Русский ассоциативный словарь как новый лингвистический источник и инструмент анализа языковой способности, [w:] Русский ассоциативный словарь, книга 1, под ред. Ю.Н. Караулова, Ю.А. Сорокина, Е.Ф. Тарасова, Н.В. Уфимцевой, Г.А. Черкасовой, Помовский и партнеры, Москва 1994.
  282. Караулов Ю.Н., Типы коммуникативного поведения носителя языка в ситуации лингвистического эксперимента, [w:] Этнокультурная специфика языкового сознания, Институт языкознания РАН, Москва 1996.
  283. Касьянова К., О русском национальном характере, Москва 2003.
  284. Красных В.В., Основы психолингвистики и теории коммуникации, Гнозис, Москва 2001.
  285. Красных В.В., "Свой" среди "чужих" миф или реальность?, Москва 2003.
  286. Красных В.В., Этнопсихолингвистика и лингвокультурология, Гнозис, Москва 2002.
  287. Кубрякова Е.С., Демянков В.З., Панкрац Ю.Г., Лузина Л.Г., Краткий словарь когнитивных терминов, Москва 1996.
  288. Леонтьев А.А., Основы психолингвистики, Москва 1999.
  289. Леонтьев Д.А., Психология смысла, Москва 1999.
  290. Лотман Ю.М., Беседы о русской культуре, СПб 1994.
  291. Лотман Ю.М., Внутри мыслящих миров, Москва 1996.
  292. Миронов Ю.М., Философия и метаморфозы культуры, Москва 2005.
  293. Образ России извне и изнутри, под ред. Е.Ф. Тарасова, Москва 2008.
  294. Общение. Языковое сознание. Межкультурная коммуникация, под ред. В.А. Виноградова, Ю.А. Сорокина, Н.В. Уфимцевой, Г.А. Черкасовой, О.В. Балясниковой, Калуга 2005.
  295. Павловская А.В., Этнические стереотипы в свете межкультурной коммуникации, Вестник МГУ, сер. 19, Лингвистика и межкультурная коммуникация 1998, пг 1, s. 94-104.
  296. Петров М.К., Язык, знак, культура, Москва 1991.
  297. Поляки и русские: взаимопонимание и вэаимонепопимание, под ред. В.А. Липатова, И.О. Шайтанова, Российский государственный гуманитарный университет, Российская академия наук Институт славяноведения, Польский институт при посольстве РП в Москве, Издательство "Индрик", Москва 2000.
  298. Российско-польские научные связи в Х1Х-ХХ вв, под ред. А.К. Волкова, РАН, Институт славяноведения, Комиссия историков России и Польши, Издательство "Индрик", Москва 2003.
  299. Россия и Польша. Историко-культурные контакты (сибирский феномен), Материалы Международной научной конференции 24-25 июня 1999 г., под ред. В.Н. Иванова, П.Л. Казаряна, Н.И. Поповой, Издательство Наука, Новосибирск 2001.
  300. Попова З.Д., Стернин И.А., Концептосфера и картина мира. Язык и национальное сознание, Воронеж 2002.
  301. Попова З.Д., Стернин И.А., Семантико-когнитивный анализ языка, Воронеж 2006. Прохоров Ю.Е., В поисках концепта, Москва 2004.
  302. Российско-германские отношения в контексте европейской безопасности, под ред. В.И. Дашичевой, РАН, Москва 2009.
  303. Тарасов Е.Ф., Актуальные проблемы анализа языкового сознания, [ш:] Языковое сознание и образ мира, под ред. Н.В. Уфимцевой, Москва 2000, s. 24-32.
  304. Тарасов Е.Ф., Язык и культура. Язык. Культура. Этнос, Москва 1994.
  305. Тер-Минасова С.Г., Война и мир языков и культур, АСТ - Астрель -Хранитель, Москва 2007.
  306. Тер-Минасова С.Г., Язык и межкультурная коммуникация, Издательство Московского университета, Москва 2008.
  307. Тхорик В.И., Фанян Н.Ю., Лингвокулътурология и межкультурная коммуникация, ГИС, Москва 2006.
  308. Уайтхед А.Н., Избранные работы по философии, Москва 1990.
  309. Уфимцева А.А., Лексическое значение, Москва 1986.
  310. Уфимцева Н.В., Ассоциативные словари славянских языков, [w:] R. Gawarkiewicz, I. Pietrzyk, B. Rodziewicz, Polski słownik asocjacyjny z suplementem, Szczecin 2008, s. 15-31.
  311. Уфимцева Н.В., Ассоциативный тезаурус русского языка как модель сознания русских, Языковое сознание: теоретические и прикладные аспекты. Сборник научных статей, РАН, Издательство Алтайского государственного университета, Москва-Барнаул 2004, s. 188-202.
  312. Уфимцева Н.В., Русские глазами русских. Язык - система. Язык -текст. Язык - способность, Москва 1995.
  313. Фумкина Р.М., Психолингвистика. Учебник для студентов высших учебных заведений, Издательский центр "Академия", Москва 2001.
  314. Широканов Д.И., Алексеева Е.А., Стереотипы и динамика мышления, Минск 1993.
  315. Языковое сознание и образ мира, под ред. Н.В. Уфимцевой, Москва 2000.
  316. Язык. Сознание. Культура, под ред. Н.В. Уфимцевой, Т.Н. Ушаковой, Москва-Калуга 2005.
  317. Źródła internetowe
  318. CBOS - Centrum Badania Opinii Społecznej: Czy Polacy lubią inne narody? Komunikat z badań nr BS/1/2003, Warszawa, styczeń 2003, opracowanie: Michał Strzeszewski, www.cbos.pl.
  319. CBOS - Centrum Badania Opinii Społecznej: Sympatia i niechęć do innych narodów. Komunikat z badań nr BS/184/2003, Warszawa, grudzień 2003, opracowanie: Michał Strzeszewski, www.cbos.pl.
  320. Die Werte der Deutschen. Die " Generation V" ist da, http://www. sueddeutsche.de/leben/die-werte-der-deutschen-die-generation-v-ist-da-1.376015.
  321. Fałkowski M., Popko A., Wizerunek Polski w prasie niemieckiej (oraz austriackiej) w latach 2000-2001 w kontekście rozszerzenia UE, raporty kwartalne oraz roczne podsumowania na stronie ISP, www.isp.org.pl.
  322. Forsa-Untersuchung zum Russlandbild der Deutschen, http://www.wintershall.com/pi-forsa-071207. html?&L=l.
  323. Humboldt W. von, Über die Verschiedenheit des menschlichen Sprachbaues und ihren Einfluß auf die geistiege Entwicklung des Menschengeschlechtes, www.germanistik.uni-wuerzburg.de/fileadmin/05010400/ Studium/Leseliste/Humboldt.pdf.
  324. Jäger-Dabek B., Unbekannter Nachbar Polen. Stereotype und Vorurteile prägen das Bild vom Nachbarn, 28.12.2007, http://www.suitel01. de/content/unbekannter-nachbar-polen-a39274.
  325. Jaki charakter taki naród, "Charaktery", www.charaktery.eu/zdjecia/files/ jaki_charakter_taki_narod.doc.
  326. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, http://eur-lex.europa.eu/pl/treaties/ dat/32007Xl214/htm/C2007303PL. 01000101 .htm.
  327. Narodowa Strategia Rozwoju Kultury na lata 2004-2013, http://www.mrr. gov.pl/rozwoj_regionalny/poziom_krajowy/polska_polityka_przestrzen na/zespol_realizacyjny_KPZK/Documents/4fac4108437d4939b6940d8 f79df2122NarodowaStrategiaRozwojuKultury.pdf.
  328. Polenbilder in Deutschland, http://www.bpb.de/popup/popup_druckversion. html?guid=8D8FDB.
  329. Riegger K., Russland-Bild der Deutschen. "Trinkfest, melancholisch, tapfer ",10.12.2007, http://www.spiegel.de/politik/auslanoVO, 1518,522074, 00. html.
  330. Немцы о русских, русские о немцах, http://www.liveinternet.ru/users/larisa_from_spb/postl 19737910/.
  331. Пассов Е.И., Диалог культур: социальный и образовательный аспекты, www.Gramota.ru/mirrs.html7method08.htm.
  332. Что такое Польша? - Стереотипы о поляках, "Голос России", http://blogs.ruvr.ru/users/interlokutor/post87556875/.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0860-2751
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu