BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Kuszewski Tomasz (Szkoła Główna Handlowa w Warszawie), Sielska Agata (Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB, Warszawa)
Tytuł
Efektywność sektora rolnego w województwach przed i po akcesji Polski do Unii Europejskiej
Polish Agriculture Sector Performance by Province Before and After the Country's Accession to the European Union
Źródło
Gospodarka Narodowa, 2012, nr 3, s. 19-42, rys., tabl., bibliogr. 32 poz.
The National Economy
Słowa kluczowe
Metoda DEA (analiza obwiedni danych), Ranking, Środki unijne, Efektywność rolnictwa, Analiza regionalna
Data Envelopment Analysis (DEA), Ranking, EU funds union, Efficiency in agriculture, Regional analysis
Uwagi
streszcz., summ.
Firma/Organizacja
Unia Europejska (UE)
European Union (EU)
Kraj/Region
Polska
Poland
Abstrakt
Celem artykułu jest porównanie efektywności sektora rolniczego w województwach przed wstąpieniem do Unii Europejskiej i w pięć lat po akcesji, a tym samym próba określenia zmian efektywności sektora rolniczego, które dokonały się w badanym okresie, kiedy dopływ środków finansowych z Unii Europejskiej był jednym z głównych czynników oddziałujących na ten sektor. W początkowym etapie analizy określono wielkość dopływu środków unijnych w latach 2004-2008 do sektora rolnego w poszczególnych województwach w przeliczeniu na powierzchnię użytków rolnych, liczbę ludności wiejskiej, liczbę pracujących w rolnictwie oraz zmianę wartości produktu krajowego brutto. Dalszą analizę przeprowadzono przy wykorzystaniu metod rangowania obiektów. Wykorzystano trzy metody rangowania według różnych syntetycznych wskaźników efektywności: wartości produkcji dodanej w rolnictwie w przeliczeniu na 1 pracującego, miar wyznaczonych za pomocą metody Data Envelopment Analysis (DEA) oraz miary będącej sumą porównań pozycji województw dla każdej ze wszystkich zmiennych diagnostycznych charakteryzujących efekty i nakłady w sektorze rolnym. Porównania ocen poszczególnych województw odbywają się pod kątem badania zmian uporządkowania, podobieństwa rankingów efektywności wykonanych różnymi metodami i rankingów obrazujących dopływ środków finansowych z budżetu Unii Europejskiej oraz badania zmian oceny relatywnej poszczególnych województw w stosunku do liderów odpowiednich rankingów. Z analizy wynika, że podział środków unijnych dla sektora rolnego nie jest równomierny w poszczególnych województwach. Stopień nierównomierności podziału jest różny, w zależności od przyjętej miary. Mimo nierównomiernego podziału środków unijnych dla sektora rolnego uporządkowanie województw według każdej z trzech miar efektywności jest stabilne. Uzyskane wyniki nie wskazują więc na zauważalny pozytywny efekt zróżnicowanego regionalnie dopływu środków z Unii Europejskiej w latach 2004-2008 na zmianę uszeregowania województw ze względu na wartości różnych wskaźników efektywności. (abstrakt oryginalny)

The article aims to compare the performance of Poland's agriculture sector in individual provinces before the country's entry to the European Union in 2004 and five years after accession. The authors attempt to determine the effectiveness of changes in the agriculture sector in the analyzed period as a result of an inflow of funds from the European Union, which was a major factor influencing the sector. In the initial stage of the analysis, the authors determined the inflow of EU funds to Poland's agricultural sector in each province from 2004 to 2008 depending on farmland area, the number of people living in the countryside, the number of those working in agriculture, and changes in the value of gross domestic product. Further analysis was conducted using object ranking methods. Three ranking methods were used with different composite performance indicators: a method based on value added produced in agriculture per employee; the Data Envelopment Analysis (DEA) method; and a method comparing the ranks of individual provinces for each diagnostic variable characterizing outputs and inputs in the agriculture sector. Individual provinces are compared in terms of how their position changed as well as in terms of the similarity of performance ratings compiled with different methods and according to the inflow of funds from the European Union budget. The authors also examined changes in the position of individual provinces in relation to those at the top of each ranking list. The analysis shows that the distribution of EU funds for the agriculture sector by province is uneven. The inequality of distribution varies, depending on the adopted measure. Despite the uneven distribution of EU funds for the agriculture sector, the ranks of the provinces according to each of the three performance measures are stable. The results obtained by the authors reveal no discernible positive effect of the regionally differentiated inflow of EU funds in the 2004-2008 period on changes in the position of the provinces in terms of various performance indicators. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Binderman A., [2010], Porównanie poziomu rozwoju rolnictwa województw w Polsce, Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, tom XII, 2, 29-34.
  2. Brans J.P., Vincke P., [1985], A preference ranking organization method, Management Science, 31, 647-656.
  3. Brans J.P., Mareschal B., Vincke P., [1986], How to select and how to rank projects: The PROMETHEE method for MCDM, "European Journal of Operational Research", 24, 228-238.
  4. Cook W.D., Seiford L.M., [2009], Data envelopment analysis (DEA) - Thirty years on, European Journal of Operational Research, 192, 1-17.
  5. Cooper W.W., Seiford L.M., Tone K., [2006], Introduction to Data Envelopment Analysis and Its Uses, New York, NY: Springer Science+Business Media, Inc.
  6. Czyżewski A., Stępień S., [2009], Zmiany mechanizmów Wspólnej Polityki Rolnej UE a oczekiwania Polski, "Ekonomista", 4, 431-454.
  7. Dogramaci A., Färe R. (red.), [1988], Applications of Modern Production Theory. Efficiency and Productivity, Kluwer Academic Publishers, Boston.
  8. Drożdziel L., [2007], ARiMR - trzy lata po akcesji, Warszawa, ARiMR.
  9. Figueira J., Greco S., Ehrgott M. (red.), [2005], Multiple Criteria decision analysis. State of the art surveys, Springer.
  10. Feruś A., [2010], The Application of DEA Method in Evaluating Credit Risk of Companies, "Współczesna Ekonomia", 4(16), 107-114.
  11. Guzik B., [2008a], Ranking obiektów za pomocą metody Andersena-Petersena, "Wiadomości Statystyczne", 2, 32-39.
  12. Guzik B., [2008b], Zastosowanie modelu SE-CCR do ustalania struktury i siły konkurencji technologicznej, "Wiadomości Statystyczne", 10, 15-29.
  13. Guzik B., [2009a], Podstawowe modele DEA w badaniu efektywności gospodarczej i społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.
  14. Guzik B., [2009b], Struktura własnościowa a efektywność technologiczna największych banków w Polsce, "Gospodarka Narodowa", 1-2(209-210), 49-68.
  15. Hackman S.T., [2008], Production Economics. Integrating the Microeconomic and Engineering Perspectives, Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg.
  16. Jacquet-Legreze E., Siskos J., [1982], Assessing a set of additive utility functions for multicriteria decision-making, the UTA method, "European Journal of Operational Research", 10, 151-164.
  17. Kolenda M., [2006], Taksonomia numeryczna: klasyfikacja, porządkowanie i analiza obiektów wielocechowych, AE Wrocław, 133.
  18. Kowalski A., [2011], Dochody na wsi są bardzo zróżnicowane, Wywiad dla Polskiej Agencji Prasowej, czytany 26.07.2011 r. z http://finanse.wp.pl.
  19. Kowalczyk S., [2007], Fundusze Unii Europejskiej w rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich, Zagadnienia Ekonomiki Rolnej, 3(312), 3-23.
  20. Kuszewski T., Sielska A., [2010], Użyteczna sztuka rankingów ekonomiczno-społecznych, Współczesna Ekonomia, 1(13), 143-162.
  21. Kuszewski T., Sielska A., [2011], On the Methods of Ranking Countries by Their Level of Development, [w:] J. Pociecha (ed.), Data Analysis Methods for Modelling and Forecasting Economic Processes (pp. 76-85), Cracow University of Economics Press, Kraków.
  22. Nargiełło J., [2007], Ewaluacja programów operacyjnych wspierających inwestycje w rolnictwie - praktyka polska a doświadczenia krajów UE-15, "Zagadnienia Ekonomiki Rolnej", 2, 69-84.
  23. Pastijn H., Leysen J., [1989], Constructing an outranking relation with Oreste, Mathematical and Computer Modelling, 54, 1255-1268.
  24. Roy B., [1991], The outranking approach and the foundations of ELECTRE methods, Theory and Decision, 31, 49-73.
  25. Saaty T., [1980], The Analytic Hierarchy Proces, McGraw-Hill, New York.
  26. Sengupta J., Sahoo B., [2006], Efficiency Models in Data Envelopment Analysis. Techniques of Evaluation of Productivity of Firms in a Growing Economy, Palgrave Macmillan, New York.
  27. Słomińska B., [2007], Rozwój gmin a wsparcie unijnych funduszy pomocowych, "Wspólnoty Europejskie", 2(183), 25-31.
  28. Sprawozdanie z działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2006 roku. Czytane w czerwcu 2011 r. z http://www.arimr.gov.pl.
  29. Sprawozdanie z działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2008 roku. Czytane w czerwcu 2011 r. z http://www.arimr.gov.pl.
  30. Sprawozdanie z działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2009 roku. Czytane w czerwcu 2011 r. z http://www.arimr.gov.pl.
  31. Stec M., [2008], Ranking poziomu rozwoju krajów Unii Europejskiej, "Gospodarka Narodowa", 7-8(203-204), 99-118.
  32. Tokarski T., Stępień W., Wojnarowski J., [2006], Zróżnicowanie poziomu rozwoju społeczno-ekonomicznego województw, "Wiadomości Statystyczne", 7/8, 87-105.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0867-0005
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu