BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Skodlarski Janusz (Uniwersytet Łódzki)
Tytuł
Paweł Brzostowski (1739-1827) : twórca Rzeczpospolitej Pawłowskiej
Paweł Brzostowski (1739-1827). The Founder of 'Rzeczpospolita Pawłowska'
Źródło
Annales : etyka w życiu gospodarczym, 2009, vol. 12, nr 1, s. 69-78
Annales. Ethics in Economic Life
Słowa kluczowe
Historia gospodarcza, Reforma rolna, Poglądy filozoficzne
Economic history, Land reform, Philosophical thought
Uwagi
summ.
Brzostowski Paweł
Abstrakt
Pawła K. Brzostowskiego zalicza się do najwybitniejszych polskich reformatorów gospodarczych XVIII w. Jego osiągnięcia ekonomiczne w Pawłowie miały charakter pionierski. Złożyło się na to szereg czynników, a mianowicie:
- kupił, a nie odziedziczył majątek, który był bardzo zaniedbany;
- samodzielnie przygotował podstawy prawne i ustrojowe nabytej włości, które czyniły wyłom w ówczesnym ustroju feudalnym;
- opracował podstawy teoretyczne prowadzenia nowoczesnego gospodarstwa rolnego i przez ćwierć wieku wdrażał konsekwentnie reformę włościańską oraz nowe metody uprawy roli;
- uzyskał znaczące efekty ekonomiczne, pomnażając własne dochody, jak również dochody chłopów pawłowskich, podnosząc zarazem ich poziom cywilizacyjny;
- udowodnił praktyce wyższość czynszowej gospodarki chłopskiej nad gospodarką folwarczno-pańszczyźnianą. (fragment tekstu)

Those who have written on Paweł Brzostowski have lacked to pay much attention to his patriotism and his activities as a priest. Some have disapproved the fact that in hard times he left his peasants and sought peace abroad. It is obvious that he lacked the courage of priest Stanisław Brzóska or one of priest Ignacy Skorupka to take the leadership of his own army of peasants to defend Poland. Yet he showed through his life much commitment to strengthen Poland in order to avoid its defeat.He never stooped to the role of tsar's confidant like other magnates and priests. His peasant army participated in the Kościuszko Insurrection and the November Insurrection.In 1798, after Napoleon's army had entered Italy, he returned to Poland and gave away 3000 Zlotys aid to peas-ants. He also made sure that the fund for the teacher, the doctor and the chemist's always served the local community.J. Bartyś states that Paweł Brzostowski was a priest by choice: "he always strived to put into practice the Church's teaching on neighbour-love, honesty and equality of all people regardless their social status". (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. J. Bartyś, Rzeczpospolita Pawłowska na tle reform włościańskich w Polsce w XVIII wieku, Iskry, Warszawa 1982, s. 17.
  2. W. Stroynowski, O ugodach dziedziców z włościanami, Wilno 1808, s. 140 i nast.
  3. T. Turkowski, Brzostowski Paweł Ksawery, Polski Słownik Biograficzny, Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności, Kraków 1937, s. 55-56.
  4. E. Rostworowski, Reforma pawłowska Pawła Ksawerego Brzostowskiego (1767-1795), "Przegląd Historyczny" 1953, nr 1-2, s. 145-146.
  5. St. Kutrzeba i Al. Mańkowski, Polskie ustawy wiejskie XV-XVIII w., "Archiwum Komisji Prawniczej", t.XI, Kraków 1938, s. 411.
  6. Cz. Leśniewski, Stanisław Staszic. Jego życie i ideologia w dobie Polski niepodległej (1755-1795), Nakładem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego i Gebethnera i Wolfa, Warszawa 1926, s. 150.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1899-2226
Język
pol
URI / DOI
http://hdl.handle.net/11089/1622
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu