BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Roszkowska Ewa (Uniwersytet w Białymstoku), Wachowicz Tomasz (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach)
Tytuł
Metoda TOPSIS i jej rozszerzenia - studium metodologiczne
Źródło
Prace Naukowe / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. Analiza wielokryterialna : wybrane zagadnienia, 2013, s. 11-40, tab., bibliogr. 48 poz.
Słowa kluczowe
Metody klasyfikacyjne, Metody taksonomiczne, Ekonometria, Systemy wspomagania decyzji, Statystyka matematyczna, Analiza wielokryterialna
Classification methods, Taxonomic methods, Econometrics, Decision Support Systems (DSS), Mathematical statistics, Multicriteria analysis
Abstrakt
Metoda TOPSIS, jako narzędzie podejmowania decyzji pozwalające na uporządkowanie wielokryterialnych wariantów syntetycznego kryterium skalarnego, została formalnie opracowana i opublikowana prze Hwanga i Yoona w wydanej w 1981 r. pracy zwartej poświęconej wielokryterialnemu podejmowaniu decyzji. Autorzy opisują metodę TOPSIS w osobnym rozdziale nastepującym zaraz po opisie najpopularniejszego narzędzia wielokryterialnego, modelu scoringu addtywnego - SAW, charakteryzując ją jako pewne rozszerzenie SAW. W istocie bowiem TOPSIS bazuje na kluczowych założeniach, tj. addytywnej agregacji preferencji częściowych oraz idei kompensacji ocen (preferencji). Cechą odróżniającą TOPSIS od SAW jest jednak odmienna idea wyznaczania końcowego rankingu porównywalnych ofert, pozycjonująca oceniane warianty decyzyjne w układzie bipolarnym w stosunku do wariantu idealnego i antyidealnego. (fragment tekstu)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. Chang Y.H., Yeh C.H.: A new airline safety index. "Transportation Research. Part B", 2004, Vol. 38, p. 369-383.
  2. Chen C.T. : Extensions of the TOPSIS for group decision-making under fuzzy environment. "Fuzzy Sets and Systems", 2000, Vol. 114, p. 1-9.
  3. Chen S.J., Hwang C.L. : Fuzzy Multiple Attribute Decison Making : Methods and Applications. Springer Verlag, Berlin 1992.
  4. Dagdaviren M., Yavuz S., Kilinc N. : Weapon selection using the AHP and TOPSIS methods under fuzzy environment. "Expert Systems with Applications", 2009, Vol. 36, p. 8143-8151.
  5. Deng H., Yeh C.H., Willis R.J.: Inter-company comparison using modified TOPSIS with objective weights, "Computers & Operations Research" 2000, Vol. 27, p. 963-973.
  6. Gumus A.T.: Evaluation of hazardous waste transportation firms by using a two step fuzzy-AHP and TOPSIS methodology, "Expert Systems with Applications" 2009, Vol. 36, p. 4067-4074.
  7. Gower J.C.: A general coefficient of similarity and some of its properties, "Biometrics" 1971, Vol. 27, p. 857-874.
  8. Hellwig Z.: Zastosowania metody taksonomicznej do typologicznego podziału krajów ze względu na poziom rozwoju i strukturę wykwalifikowanych kadr, "Przegląd Statystyczny" 1968, nr 4, s. 307-327.
  9. Hung C.C., Chen L.H.: A Fuzzy TOPSIS Decision Making Model with Entropy Weight under Intuitionistic Fuzzy Environment, Proceedings of the International Multi-Conference of Engineers and Computer Scientists IMECS 2009, Hongkong.
  10. Hwang C.L., Yoon K.: Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications, Springer-Verlag, Berlin 1981.
  11. Jadidi 0., Hong T.S., Firouzi F., Yusuff R.M., Zulkifli N.: TOPSIS and Fuzzy Multi- -Objective Model Integration for Supplier Selection Problem, "Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering" 2008, Vol. 31(2), p. 762-769.
  12. Jahanshahloo G.R., Hosseinzadeh Lofti F., Izadikhah M.: An Algorithmic Method to Extend TOPSIS for Decision Making Problems with Interval Data, "Applied Mathematics and Computation" 2006, Vol. 175, p. 1375-1384.
  13. Jahanshahloo G.R., Hosseinzadeh Lofti F., Izadikhah M.: Extension of the TOPSIS Method for Decision-Making Problems with Fuzzy Data, "Applied Mathematics and Computation" 2006(b), Vol. 181, p. 1544-1551.
  14. Jones D.F., Mardle S.J.: A distance-metric methodology for the derivation of weights from a pairwise comparison matrix, "Journal of Operations Research Society" 2004, Vol. 55, p. 869-875.
  15. Kahneman D., Tversky A.: Prospect theory: An analysis of decision under risk, "Econometrica" 1979, Vol. 47(2), p. 263-291.
  16. Kahraman C.: Fuzzy Multi-Criteria Decision Making. Theory and Application with Recent Development, Series Springer, Optimization and its Applications, Vol. 16, Springer 2008.
  17. Kahraman C., Buyukozkan G., Ates N.Y.: A Two-Phase Multi-Attribute Decision Making Approach for New Products Introduction, "Information Sciences" 2007, Vol. 177, p. 1567-1582.
  18. Kaufman L., Rousseeuw P.J.: Finding groups in data: an introduction in cluster analysis, Wiley, New York 1990.
  19. Keeney R.L., Raiffa H.: Decisions with Multiple Objectives, Wiley, New York 1976.
  20. Liu S., Lin Y.: Grey Information. Theory and Practical Applications, Series Advanced Information and Knowledge Processing, Springer 2006.
  21. Łachwa A.: Rozmyty świat zbiorów, liczb, relacji, faktów, reguł i decyzji, Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT, Warszawa 2001.
  22. Łuczak A., Wysocki F.: Rozmyta wielokryterialna metoda porządkowania liniowego obiektów, Akademia Ekonomiczna, Wrocław, Taksonomia 2006, t. 13, s. 148-157.
  23. Łuczak A., Wysocki F.: Wykorzystanie rozmytej metody TOPSIS opartej na zbiorach a-poziomów do porządkowania liniowego obiektów, Akademia Ekonomiczna, Wrocław, Taksonomia 2008, nr 15, s. 337-345.
  24. Milani A.S., Shanian A., Madoliat R.: The effect of normalization norms in multiple attribute decision making models: A case study in gear material selection, "Structural Multidisciplinary Optimization" 2005, Vol. 29(4], p. 312-318.
  25. Olson O.L.: Comparison of Weights in TOPSIS Models, "Mathematical and Computer Modeling" 2004.
  26. Ou C.W., Chou S.Y.: International distribution center selection from a foreign market perspective using a weighted fuzzy factor rating system, "Expert System with Applications" 2009, Vol. 36, p. 1773-1782.
  27. Parkan C., Wu M.L.: Decision-making and performance measurement models with applications to robot selection, "Computers & Industrial Engineering" 1999, Vol. 36, p. 503-523.
  28. Pawełek B.: Badanie wrażliwości miar Jeffreysa-Matusita i Canberra na małe zmiany wartości zmiennych, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 2008, nr 797, s. 143-159.
  29. Perło D., Roszkowska E.: Zastosowanie wybranych metod klasyfikacji do analizy zrównoważonego rozwoju, Zeszyty Naukowe 176, Wzrost Gospodarczy. Teoria. Rzeczywistość, Uniwersytet Ekonomiczny, Poznań 2011, s. 372-399.
  30. Piotrowska E., Roszkowska E.: Analiza zróżnicowania województw Polski pod względem poziomu innowacyjności, Optimum - Studia Ekonomiczne 2011, nr 2(50), s. 65-85.
  31. Rigopoulos G., Psarras J., Askounis D.: Group Decision Methodology for Collaborative Multicriteria Assignment, "Word Applied Sciences Journal" 2008, Vol. 4(1), p. 155-163.
  32. Roszkowska E., Application the TOPSIS Methods for Ordering Offers in Buyer-Seller Transaction, Optimum - Studia Ekonomiczne 2009, Vol. 3(43), p. 117- -133.
  33. Roszkowska E., Wachowicz T.: Negotiation Support with Fuzzy TOPSIS, in: Teixeira de Almeida, eds. A. Costa Morais, D., de Franca Dantas Daher, S., Group Decision and Negotiations 2012. Proceedings, Editoria Universitaria, Federal University of Pernambuco, Recife, p. 161-174.
  34. Saaty T.L.: The Analytic Hierarchy Process, McGrawHill, New York 1980.
  35. Saghafian S., Hejazi S.R.: Multi-Criteria Group Decision Making Using a Modified Fuzzy TOPSIS Procedure, Proceedings of the 2005 International Conference on Computational Intelligence and Modeling. Control and Automation, and International Conference Intelligent Agents, Web Technologies and Internet Commerce, 2005.
  36. Shanian A., Savadogo 0.: TOPSIS multiple-criteria decision support analysis for material selection of metallic bipolar plates for polymer electrolyte fuel cell, "Journal of Power Sources" 2006, Vol. 159, p. 1095-1104.
  37. Shih H.S., Shyur H.J., Lee E.S.: An Extension of TOPSIS for Group Decision Making, "Mathematical and Computer Modelling" 2007, Vol. 45, p. 801-813.
  38. Tzeng G.H., Huang J.J.: Multiple Attribute Decision Making Methods and applications, CRC Press, Boca Raton 2011.
  39. Wachowicz T.: Analiza możliwości aplikacji metody TOPSIS do wspomagania negocjacji, w: M. Nowak (red.), Metody i zastosowania badań operacyjnych '10, Uniwersytet Ekonomiczny, Katowice 2010, s. 256-282.
  40. Wachowicz T.: Application of TOPSIS Methodology to the Scoring of Negotiation Issues Measured on the Ordinal Scale, in: Multiple Criteria Decision Making'10/11, eds. T. Trzaskalik, T. Wachowicz, Uniwersytet Ekonomiczny, Katowice 2011, p. 238-259.
  41. Wachowicz T., Błaszczyk P.: TOPSIS Based Approach to Scoring Negotiating Offers in Negotiation Support Systems. Group Decision and Negotiation, DOI 10.1007/si0726-012-9299-1, 2012.
  42. Walesiak M.: Propozycja uogólnionej miary odległości w statystycznej analizie wielowymiarowej, Internetowa Oficyna Wydawnicza, Centrum Statystyki Regionalnej, Akademia Ekonomiczna, Poznań 2002, s. 115-121.
  43. Wysocki F.: Zastosowanie metody TOPSIS do oceny regionalnego zróżnicowania poziomu rozwoju sektora mleczarskiego, "Wiadomości Statystyczne" 2010, nr 1, s. 38-48.
  44. Wang J.W., Cheng C.H., Kun-Cheng H.: Fuzzy hierarchical TOPSIS for supplier selection, "Applied Soft Computing" 2009, Vol. 9, p. 377-386.
  45. Yu X., Guo S., Guo J., Huang X.: Rank B2C e-commerce websites in e-alliance based on AFIP and fuzzy TOPSIS, "Expert Systems with Applications" 2011, Vol. 38, p. 3550-3557.
  46. Zadeh L.A.: Fuzzy sets, "Information and Control" 1965, Vol. 8, p. 338-353.
  47. Zadeh L.A.: The concept of a linguistic variable and its application to approximate reasoning: Part 1, "Information Sciences" 1975, Vol. 8, p. 199-249.
  48. Zavadskas E.K., Turskis Z., Tamosaitiene J., Construction Risk Assessment of Small Scale Objects by Applying the TOPSIS Method with Attributes Values Determined at Intervals, The 8th International Conference "Reliability and Statistic in Transportation and Communication", Latvia 2008.
Cytowane przez
Pokaż
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu