BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Osiński Joachim (Szkoła Główna Handlowa w Warszawie)
Tytuł
Przemiany polityczne na Islandii w warunkach kryzysu bankowego i gospodarczego
Political Changes in Iceland in Condtitions of an Economic and Banking Crisis
Źródło
Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego Studia i Prace / Szkoła Główna Handlowa, 2011, nr 1, s. 14-45, tab., bibliogr. 41 poz.
Słowa kluczowe
Kryzys bankowy, Sytuacja polityczna, System bankowy, Kryzys gospodarczy
Banking crisis, Political situation, Banking system, Economic crisis
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Islandia
Iceland
Abstrakt
Republika Islandii (Lýðveldið Íslands) jest państwem unitarnym położonym w północnej, subarktycznej części Oceanu Atlantyckiego. Terytorium państwa obejmuje 103 300 km², w tym 100 600 km² wyspa Islandia. Wprowadzenie w 1975 r. 200-milowej strefy wód terytorialnych w celu ochrony interesów ekonomicznych Islandii spowodowało objęcie we władanie obszaru morskiego liczącego 758 000 km², a więc ponad siedmiokrotnie przewyższającego powierzchnię lądową państwa. Liczba ludności Republiki Islandii na dzień 1 grudnia 2010 r. wynosiła 318 236 osób, co daje średnią gęstość zaludnienia 2,8 osoby na km², najmniejszą w Europie. Z tego w stolicy państwa Reykjaviku żyje 117 505 mieszkańców (stan na 16 marca 2010 r.), a jeśli policzyć także suburbia, to liczba zamieszkujących ten region wyspy wyniosła 178 301 osób, a więc ok. 63 % ogółu ludności. Inne duże, jak na warunki Islandii, miasta to: Akureyri (15 102 mieszkańców), Keflavik (7 574), Akranes (5 188), Vestmannaeyjar (4 594) i Selfoss (4 339). Zdecydowana większość mieszkańców kraju (w 2008 r. - 89 %) przynależy do Islandzkiego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, choć liczba wyznawców stopniowo maleje. Część ludności deklaruje się jako wyznawcy innych wyznań protestanckich (3,3 %) lub religii rzymskokatolickiej (1 %), część zaś określa się jako ateiści (4,2 %). (fragment tekstu)

The author begins with a brief description of the essential political institutions of Iceland, as a republic with a parliamentary cabinet form of government and the special role of the president, arguing with the point of views that Iceland should be seen as a state with a semi-presidential form of government. Describing the political situation before the banking crisis, the author underlines the strong position of the Independence Party, which according to the results of the parliamentary elections (elections in 2007), plays a leading role in the "political life" of the state. The author pays attention to the process of oligarchisation in that party and the informal systems of social-network-based links and pathological links between the worlds of politics and business. Growing since the 90s, the dominance of a few family clans, together with the deregulation and privatization of the economy, led to nepotism and lack of accountability on the part of politicians and business representatives. An expansion of the three largest Icelandic banks Landsbanki, Kaupthing and Glitnir, without any significant criticism and state control, has led to a situation where at the end of 2008 their assets were 10-fold greater than the GDP of Iceland. Loss of confidence in the interbank markets after the collapse of Lehman Brothers in the U.S., caused inhibition of liquidity and consequently the collapse of these banks, eventually acquired by the state. The most spectacular was the collapse of Icesave - the Internet branch of Landsbanki operating in the UK and the Netherlands. The disintegration of the banking system led to a disintegration of the coalition government. Early elections in April 2009, won by the Social Democratic Alliance and the Left-Green Movement, led to the formation of a center-left government of Prime Minister, Ms J. Sigurðardóttir. The first major action was the government's reorientation of foreign policy and submitting an application for EU membership, and the subsequent arrangement of the debts after the collapse of these banks, reform of the central bank and banking supervisors, the establishment of a parliamentary committee to investigate the banking crisis and identify those responsible, the appointment of a special Prosecutor investigating violations of law during privatization of the banking sector and the actions taken on the eve of the crisis. The article contains the constitutional and legal analysis of the first and second so-called referendum. on Icesave, conducted after the President vetoed a further act concerning Iceland's agreements with its creditors - the United Kingdom and the Netherlands. As a result, residents of Iceland have not agreed to repay debts incurred without any fault on their part and through arrogance, incompetence and greed of the financial elite and the political managers controlling the banking system. This puts into question the country's future membership in the EU. The government, despite the opposition to the proposal made by a vote of no confidence, which fell, still take the difficult decisions associated with the revitalization of the banking system and economy of Iceland and improve its international image. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. Act No 96/2009 regarding authorization for the Minister of Finance, on behalf of the State Treasury, to issue a state guarantee of the lons granted by the governments of the UK and the Netherlands to the Depositors' and Investors' Guarantee Fund of Iceland to enable it to cover payments to the depositors of Landsbanki Island hf., http://www.althingi.is, 14.04.2011.
  2. Baj L., Olszewska E., Islandia na progu piekła, "Gazeta Wyborcza" 08.10.2008.
  3. Benediktsson B., The Two Chambers of the Icelandic Althing, w: Legal Essays, red. F. Castberg, Universitetsforlaget, Oslo 1963, s. 394-410.
  4. Bernanke przegrywa z kryzysem, "The Wall Street Journal Polska" 21.10.2008, s. 6.
  5. Boyes R., Meltdown Iceland. How the Global Financial Crisis Bankrupted an Entire Country, Bloomsbury, London-Berlin-New York 2009, s. 7.
  6. Boyes R., Meltdown Island. How the Global Financial Crisis Bankrupted an Entire Country, Bloomsbury, London-Berlin-New York 2009, s. 33-36.
  7. Brogger T., Einarsdottir H. K., Iceland Reaches Deposit Accord With U. K., "Bloomberg" 11.10.2008.
  8. Duvergera M., A New Political System Model: Semi-Presidential Government, "European Journal of Political Research" 1980, Vol. 8, s. 165-187.
  9. Flannery M. J., Iceland's Failed Banks: A Post-Mortem, Special Investigation Commission, Reykjavik, 09.11.2009.
  10. Grzybowski M., Dwuizbowość w parlamentaryzmie państw nordyckich, w: Drugie izby parlamentu, Temida 2, red. E. Zwierzchowski, Białystok 1996, s. 213-240.
  11. http://icelandreview.com/icelandreview/daily_news, 06.03.2010.
  12. http://newsfrettir.com/banks/landsbanki/1050-a-mistake-in-the-icesave-agreement, 14.04.2011.
  13. http://www.althingi.is, 14.04.2011.
  14. http://www.icenews.is/index.php/2009/07/29, 14.04.2011.
  15. http://www.icenews.is/index.php/2011/04/14/, 21.04.2011.
  16. http://www.kosning.is/english/, 14.04.2011.
  17. http://www.vald.org/greinar/090728.html, 14.04.2011.
  18. Jones S., Landsbanki Gets L100m Loan to Pay UK Depositors, "The Guardian" 14.10.2008.
  19. Jonsson A., Why Iceland? How one of the World's Smallest Countries Become the Meltdown's Biggest Casualty, McGraw-Hill, New York-Chicago 2009, s. 27.
  20. Jordan A., Bryan-Low C., MacDonald A., Esterl M., Iceland Created Vast Bubble, Leaving Wreckage Everywhere When it Popped, "The Wall Street Journal" 29.12.2009.
  21. Kaarlo Jannari, Raport o regulacjach prawnych i nadzorze bankowym w Islandii, 30 marca 2009 r.
  22. Kamiński J., Islandia bliska bankructwa, "Dziennik Gazeta Prawna" 08.10.2008.
  23. Kaupthing Bank Company Profile, Reykjavik, September 2008.
  24. Kaupthing Edg is Being Wound Up, Sveriges Riksbank, 08.10.2008.
  25. Kaupthing Singer & Friedlander Limited Transfer of Certain Rights and Liabilities Order 2008, No. 2674, Office of Public Sector Information, London, 08.10.2008.
  26. Kreppanomics, komentarz "The Economist" 09.10.2008.
  27. Kristinsson G. H., Between Form and Content: Semi-presidentialism in Iceland, w: Semi-presidentialism in Europe, red. R. Elgie, Cambridge University Press, Cambridge 1999.
  28. Kurkliński L., Bankowość islandzka - bankructwo systemu?, w: Międzynarodowe bankructwa i afery bankowe, red. P. Masiukiewicz, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2010, s. 235.
  29. Log um kosningar til Altingis nr 24, 16 mai 2000, http://www.kosning.is/log_reglugerdir/althingi/, 14.04.2011.
  30. Nordisk statistisk arsbok 2002, Nordiska ministerradet, Copenhagen 2002, s. 76-91.
  31. Osiński J., Wstęp, w: Konstytucja Republiki Islandii, tłumaczenie J. Osiński, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2009, s. 3.
  32. Parliamentary versus Presidential Government, ed. By Lijphart A., New York 1992.
  33. Prezydent Republiki Islandii, w: Prezydent w państwach współczesnych, red. J. Osiński, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2009, s. 329-330.
  34. Samojlik B., Kryzys finansowy: źródła, skutki, kierunki naprawy, w: Nauki społeczne wobec kryzysu na rynkach finansowych, red. J. Osiński, S. Sztaba, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2009, s. 62-64.
  35. Statement from the Government of Iceland on the outcome of the referendum on the IceSave Agreements, http://www.icenews.is/index.php/2011/04/10/statement-from, 14.04.2011.
  36. Statistics Iceland 2009, http:www.statice.is, 14.04.2011.
  37. Teather D., Iceland Government Seizes Control of Landsbanki, "The Guardian" 07.10.2008.
  38. Tekst rekomendacji Komisji Budżetu Altingi z 15 sierpnia 2009 r., www.island.is, 14.04.2011.
  39. Teorell J., Demokrati eller fatalsvälde. Om besluttsfattande i partiorganisationer, Universitetsbiblioteket, Uppsala 1998, s. 25-37.
  40. UK Freezes L4bn of Icelandic Assets, "Daily Telegraph" 12.10.2008.
  41. www.statice.is, 14.04.2011.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2082-0976
Język
pol
URI / DOI
https://doi.org/10.33119/KKESSiP.2011.1.1
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu