BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Filipek Michał, Jan
Tytuł
Międzynarodowoprawny status archipelagu Wysp Alandzkich : kwestia demilitaryzacji i neutralizacji Alandów
The Åland Islands in International Law : the Demilitarized and Neutralized Status of the Åland Islands
Źródło
Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego Studia i Prace / Szkoła Główna Handlowa, 2011, nr 1, s. 137-160, rys., bibliogr. 25 poz.
Słowa kluczowe
Prawo międzynarodowe, Konstytucja
International law, Constitution
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Wyspy Alandzkie
Aland Islands
Abstrakt
Zagadnienie neutralizacji oraz demilitaryzacji archipelagu Wysp Alandzkich nie doczekało się do tej pory wyczerpującego opracowania w polskim piśmiennictwie prawniczo-naukowym. Jednakże zagadnienie to może okazać się ze wszech miar interesujące ze względu na specyficzny charakter Alandów, jak również geograficzną bliskość archipelagu. Dodatkowo położenie Wyspy Alandzkich w basenie Morza Bałtyckiego i naturalnie wynikające z tego członkowstwo archipelagu w społeczności Regionu Bałtyckiego z pewnością znacząco zwiększa zainteresowanie autonomią alandzką wśród polskich czytelników. (fragment tekstu)

This article deals with the question of demilitarization and neutralization of the Åland Islands in respect to international law regulating this issue. In this paper it was not intented to go into details of all historical phases and changes of the Åland's status, but rather to concentrate on international treaties regulating this question, which are still in force. Åland is an autonomous, demilitarized and neutralized region of Finland with a largely Swedish-speaking population. The Åland Islands form an archipelago in the Baltic Sea. They are situated in the entrance to the Gulf of Bothnia. Its legislative autonomy and a strong protection for its population's Swedish language and culture are enshrined in the Finnish constitution. The Åland Islands are located in a very strategically important place. There are three problems under international law connected with the Åland Islands: that is to say, demilitarization, neutralization and autonomy of Åland. After the Crimean war it was decided that Russia should not fortify the Åland Islands. The strategic position was one of the factors that influenced the decision of the Paris Peace Conference in 1856 to demilitarize the Åland Islands. After the Crimean War (1854-56) an appendix to the 1856 Treaty of Paris forbade Russia from establishing fortifications, maintaining or building up a military presence and naval forces on the islands. In 1917 Finland gained independence from Russia and Åland became for a number of years a source of controversy or even conflict between Finland and Sweden as a result of the Ålanders' demand for Åland's reunification with Sweden. In 1921 the League of Nations resolved the Åland question. Åland remained a part of Finland but gained autonomy along with the historically rooted principles of neutrality and demilitarization. In October 1921 the Convention relating to the non-fortification and Neutralization of the Åland Islands was signed by Denmark, Estonia, Finland, France, Germany, Italy, Latvia, Poland, Sweden and the United Kingdom. The Western powers did not regard Bolshevik Russia as a sovereign state after the revolution of 1917 and Russia (the Soviet Union) was not a party to this convention. The treaties that regulatedthe demilitarization and neutralization were: 1) the 1856 Convention on the Demilitarisation of the Åland Islands (annexed to the 1856 Paris Peace Treaty), 2) the 1921 Convention on the Demilitarization and Neutralization of the Åland Islands, 3) bilateral treaty of 1940 between Finland and Russia (the Soviet Union) on the demilitarization of the Åland Islands and 4) the 1947 Paris Peace Treaty. There is no cause to doubt the continuance in force of the demilitarization and neutralization of Åland. The treaties and agreements of 1921,1940 and 1947 are still in force. Åland's demilitarization and neutralization remain beyond question, despite the changes in the political context. The Åland Islands are both demilitarized and neutralized, the main purpose is to keep it completely outside the armed actions of armed conflicts. Åland's status received renewed attention in the 1990s in view of the changes taking place in Europe. The 1994 treaty on Finland's accession to the EU recognizes in its Protocol No. 2, that the Åland Islands enjoy a special status under international law. Furthermore, another legal regulation dealing with this question is the Additional Protocol I to the 1949 Geneva Convention on the protection of war victims (Article 60) obligates States Parties to respect demilitarized zones during international armed conflicts. Åland's demilitarized and neutralized status has a strong foundation and position in the international law. Some experts and writers have described this status as a example of a "permanent settlement" or "objective regime" in international law. According to another experts (H. Rotkirch), the special status of the Åland Islands is of such long standing " that it has without doubt become part of customary international law and is thus binding on the international community as a whole". Since 1970, Åland has had its own representation in the Nordic Council and participates in the work of the Nordic Council of Ministers. Since 1989, Åland is a member of the Council of Europe. One might also mention the fact that, Åland stands outside the EU tax union and has retained the limitations on ownership of land and operation of business. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. Aland in figures 2010, Asub, Mariehamn 2010.
  2. Aland in the European Union, Europe Information, Ministry for Foreign A'airs of Finland, Helsinki 2005, s. 19.
  3. Białocerkiewicz J., Prawo międzynarodowe publiczne, Wyd. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2005, s. 227.
  4. Bonusiak G., Statut Wysp Alandzkich, Wyd. Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2009.
  5. Bugajski D. R., Prawa żeglugowe okrętu w świetle prawa międzynarodowego, Wyd. Nauk. Scholar, Warszawa 2009, s. 253.
  6. Castren B. E., Die Entmilitarisierung und Neutralisierung der Aland - Inseln, w: Volkerrecht und rechtliches Weltbild, Festschrift fur Alfred Verdross, Springer, Berlin 1960, s. 115-116.
  7. Chillaud M., Territorial Disarmament in Northern Europe The Epilogue of a Success Story?, Stockholm International Peace Research Institute Policy Paper No. 13, 2006, s. 8.
  8. Czapliński W., Wyrozumska A., Prawo międzynarodowe publiczne, zagadnienie systemowe, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 152.
  9. Doliwa-Klepacki Z. M., Integracja Europejska, Wyd. Temida 2, Białystok 2005, s. 423.
  10. Dośpiał-Borysiak K., Państwa nordyckie a Unia Europejska, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2007, s. 51.
  11. Hannikainen L., The continued validity of the demilitarised and neutralised status of the Aland Island, w: "Zeitschrift fur auslandisches o'entliches Recht und Volkerrecht" Vol. 54, 1994, s. 614-651.
  12. Internationella avtal och dokument rörande Aland 1856-1992, Alands kulturstiftelse, Mariehamn 1993.
  13. Johansson L. I., The Autonomy of Aland - Background and present situation, w: Islands of Peace. Aland's autonomy, demilitarization and neutralization, red. S. Eriksson, L. I. Johansson, B. Sundback, The Aland Islands Peace Institute, Mariehamn 2006, s. 29-57.
  14. Koskenniemi M., Lehto M., Finland and the Law of the Sea, w: The Law of the Sea: The European Union and its Member States, red. T. Treves, Kluwer Law International, The Hague 1997, s. 148.
  15. Kubiak K., Nordyckie terytoria autonomiczne, w: "Sprawy Międzynarodowe" 2002, nr 4. s. 88.
  16. Moćkun S., Perspektywy potencjalnego przystąpienia Szwecji i Finlandii do Nato, w: "Bezpieczeństwo Narodowe" nr 11, marzec 2009, s. 79-80.
  17. Modeen T., Völkerrechtliche Probleme der Aland - Inseln, w: "Zeitschrift fur auslandisches offentliches Recht und Volkerrecht" Vol. 37, 1977, s. 605.
  18. Modeen T., Völkerrechtliche Probleme der Aland - Inseln, w: "Zeitschrift fur auslandisches offentliches Recht und Volkerrecht" Vol. 37, 1977, s. 606-619.
  19. Osiński J., Konstytucja Finlandii z 1999 roku, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2003, s. 90.
  20. Ruiz E. J., Kallonen M., Territorial Autonomy and European National Minorities: South Tirol, the Basque Country and the Aland Islands, w: "European Yearbook of Minority Issues" Vol. 2, 2002-2003, s. 249.
  21. Salomon J.., Dictionnaire de droit international public, Bruylant, Bruxelles 2001.
  22. Scarpulla C., The Constitutional Framework for the Autonomy of Aland: A Survey of the Status of an Autonomous Region in the throes of European Integration, Meddelanden fran Alands hogskola nr 14, Mariehamn 2002, s. 22.
  23. Sobczyński M., Rola i miejsce Wysp Alandzkich w Unii Europejskiej, w: Małe państwa Europy Zachodniej i terytoria o statusie specjalnym. Ich rola i miejsce w Unii Europejskiej, red. R. Żelichowski, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2008, s. 121-145.
  24. Tiilikainen T., Aland in European security policy, w: The Nordic countries and the European Security and Defence Policy, red. J. K. Bailes, G. Herolf, B. Sundelius, Stockholm International Peace Research Institute, Sztokholm 2006, s. 349-355.
  25. Wulff T., Handbok i folkrätt under krig, neutralitet och ockupation, Liber Forlag, Stockholm 1980.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2082-0976
Język
pol
URI / DOI
https://doi.org/10.33119/KKESSiP.2011.1.6
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu