BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Piętak Łukasz (Uniwersytet Łódzki)
Tytuł
Teoria biegunów wzrostu François Perroux i implementacja jej założeń w Hiszpanii w latach 1964-1975
The Growth Poles Theory by François Perroux and the Implementation of its Assumptions in Spain in the Years of 1964-1975
Źródło
Ekonomia XXI Wieku, 2014, nr 1 (1), s. 185-205, rys., tab., bibliogr. 38 poz.
Economics of the 21st Century
Słowa kluczowe
Wzrost gospodarczy, Bieguny wzrostu gospodarczego, Polityka regionalna
Economic growth, Economic growth poles, Regional policy
Uwagi
streszcz., summ.
Perroux François
Abstrakt
Praca stanowi analizę koncepcji biegunów wzrostu, opracowanej przez wybitnego francuskiego profesora François Perroux. W pierwszej części artykułu autor przedstawia filozoficzną i metodologiczną analizę koncepcji Perroux. Druga część poświęcona jest analizie implementacji biegunów wzrostu w Hiszpanii w latach 1964-1975. Oryginalność koncepcji Perroux polega na wprowadzeniu do rozważań pojęcia przestrzeni ekonomicznej oraz pominięciu znaczenia przestrzeni fizycznej. Z drugiej strony koncepcja Perroux jest uogólnieniem metod stosowanych już dużo wcześniej przez innych ekonomistów. Teoria bieguna wzrostu Perroux jest częścią teorii wzrostu zharmonizowanego, ale wzrost zharmonizowany nie jest tożsamy z koncepcją wzrostu harmonijnego, rozumianego jako istnienie naturalnych harmonii w życiu ekonomicznym. Perroux wskazuje na konieczność stałego harmonizowania istniejących sił ekonomicznych dla dobra ogólnego. Perroux jest przekonany o niezrównoważonym charakterze wzrostu gospodarczego, nie tylko przestrzennie, ale także sektorowo. Ta opinia nie jest czymś nowym. Po prostu wpisuje się on do grupy badaczy ekonomii przekonanych o niezrównoważonym wzroście gospodarczym. Jednak Perroux, w przeciwieństwie do innych, nie ogranicza się jedynie do stwierdzenia faktów. Stara się wytłumaczyć, dlaczego tak jest. W tym celu stworzył teorię, która tłumaczy fenomen niezrównoważonego wzrostu gospodarczego. Jest przekonany, że wzrost gospodarczy pojawia się w punktach z różną częstotliwością i w różnym czasie. Perroux wskazuje na kompleksy przemysłowe oraz całe gałęzie przemysłu mogące być źródłem wzrostu gospodarczego i nazywa je biegunami wzrostu. Polityka biegunów wzrostu była bardzo popularna w latach 60 i 70. Wiele krajów, jak Francja, Hiszpania, Grecja czy Włochy, wykorzystywało bieguny w planach gospodarczych. Ta tendencja została pohamowana na skutek kryzysu naftowego w 1973 r. Wówczas aktywna polityka państwa w planowaniu gospodarczym zaczęła ustępować miejsca liberalizmowi gospodarczemu. W przypadku Hiszpanii polityka biegunów wzrostu polegała na pobudzaniu tworzenia przemysłu w regionach dających nadzieję na przyspieszoną industrializację. Podczas kolejnych trzech okresów planistycznych stworzono bieguny umiejscowione w różnych regionach. W tamtym czasie w Hiszpanii istniał problem migracji w kierunku regionów bogatych, jak: Katalonia, Madryt czy Kraj Basków. Zatem implementacja biegunów miała nie tylko wpłynąć na rozwój przemysłu, ale także powstrzymać proces migracji. Jednym ze sposobów oceny funkcjonowania biegunów w hiszpańskiej gospodarce jest zbadanie liczby powstałych przedsiębiorstw, poziomu produkcji oraz stopy wzrostu gospodarczego uzyskanej w regionach z biegunami, salda wymiany handlowej pomiędzy regionem z biegunem i regionami go otaczającymi. Autor wykorzystał metodę polegającą na porównaniu dwóch okresów: pierwszego okresu bez funkcjonujących biegunów oraz drugiego z biegunami. Analiza także porównuje otrzymane rezultaty ze średnią krajową. Weryfikacja teorii bieguna wzrostu na przykładzie Hiszpanii pokazuje, że ten rodzaj prowadzonej polityki regionalnej przegrał rywalizację z procesem migracji ludności w kierunku regionów uprzemysłowionych kraju. Ponadto okres istnienia hiszpańskich biegunów był za krótki, aby uzyskać zaplanowane rezultaty. Badania wskazały na brak korelacji pomiędzy istnieniem biegunów i uzyskiwanymi rezultatami. Istniały regiony, gdzie bieguny wpływały na przyspieszony wzrost wskaźników, ale w tym samym czasie inne regiony z biegunami uzyskiwały wskaźniki malejące.(abstrakt oryginalny)

This paper is devoted to the analysis of the concept of growth poles theory elaborated by an outstanding French professor François Perroux. In the first part the author presents philosophical and methodological analysis of Perroux's concepts. The second part is devoted to the analysis of the implementation of the growth poles theory in Spain in the years 1964-1975. The originality of Perroux's concept lies in the introduction of economic space in a consideration and the omission of the role played by physical space. On the other hand, Perroux's concept is the generalization of the method applied much earlier by other economists. Perroux's growth poles theory is the part of theory of harmonized growth, but harmonized growth is not the concept of harmonious growth understood as the natural harmony existing in the economic life. Perroux indicates the need for permanent harmonizing of economic forces for social welfare. Perroux is convinced the economic growth is unsustainable, not only spatially but also by sector. That opinion was not something new. He simply belongs to a group of researchers of economics convinced of unsustainable growth. However, there is one difference. Perroux, not like the others, limits only to establish the fact. He tries to explain why that is. Therefore, he created the theory which explained the phenomenon of unsustainable economic growth. He believes the economic growth appears at the points with different frequencies and at different time. Perroux also points to the industrial complexes and entire industries that can be a source of economic growth which he calls "growth poles". Growth poles policy was very popular in the 60s and 70s. Many countries like France, Spain, Greece or Italian had poles in their economic plans. This tendency was halted as a result of the oil crisis in 1973. Then the active policy of the state in economic planning began to give the way to economic liberalism. In case of Spain, the growth poles policy consisted in the stimulation of industry formation in regions which give hope for accelerated industrial development. During three consecutive periods of planning in Spain a number of poles situated in different regions were created. At that time in Spain there was a problem of migration towards rich regions like Catalonia, Madrid or Basque Country. Therefore, the aim of the implementation of the poles was not only to develop the industry, but also to stop the migration process. One way to evaluate the functioning of the poles in the Spanish economy is examining the amount of established companies, the level of production and the rate of economic growth obtained in regions with poles, the balance of trade between a region with the pole and surrounding regions. The method used by the author consists in comparing two periods: the first period without the pole and the second period with the pole. The analysis also compares the results obtained with the national average. The verification of growth poles theory in Spanish case shows that regional planning policy lost the competition with the migration process towards the industrialized regions of the country and the period of existing Spanish poles was too short to obtain the planned results. There was no correlation between the existence of the pole and the achieved indicators. There were regions where the poles affected the growth of indicators, but at the same time other regions with the pole had descending indicators.(original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka SGH im. Profesora Andrzeja Grodka
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Alonso Santos J.L., Las políticas de industrialización y su impacto en el desarrollo de las regiones en España, ,,Boletín del Instituto de Geografía" 2000, no. 42.
  2. Bauchet P., Les tableau économiques. Analyse de la région Lorraine, Edition Génin, Librairie de Médicis, Paris 1955.
  3. Béguin H., Aspects géographiques de la polarisation, "Tiers Monde " 1963, t. 4, no. 16.
  4. Boudeville J.R. Contribution à l'étude des poles croissance brésiliens: Une industrie motrice - la sidérurgie du Minas Gerias, 'Cahiers de l'I.S.E.A.', Paris 1957, série F, no.10.
  5. Boudeville J.R. , Problems of Regional Economic Planning, Edinburgh University Press, Edinburgh 1966.
  6. Cassels G., Thoretiche Sozialöconomie, Leipzing 1927.
  7. Clark C., Localizzazione industrialne e popolazione, Mediolan 1964.
  8. Cuadrado Roura J.R. , El contenido de la teoría de los polos de crecimiento en su concepción original, ,,Cuadernos de Ciencias Económicas y Empresariales", Malaga, 1977, no.1.
  9. Czuma Ł., Francois Perroux teoria wzrostu zharmonizowanego a rozwój gospodarczy południowych Włoch, KUL, Lublin 1973.
  10. Davin L.E., Deeger L., Paelinck J., Dynamique économique de la région Liégeoise, Presses Universitaries de France, Paris 1959.
  11. Derwa L., Analyse input-output de la région Liégeoise, 'Revue du Conseil économique Wallon', september- november 1957.
  12. Friedmann J., La estrategia de los polos de crecimiento como instrumento de la política de desarrollo, [in:] F. Perroux, J. Friedmann y J. Tinbergen, Los polos de desarrollo y la planificación nacional, urbana y regional, Nueva Visión, Buenos Aires, Argentina 1973.
  13. Friedmann J., A General Theory of Polarized Development, [w:] N.M. Hansen (ed.), Growth Centers in Regional Economic Development, Free Press, New York 1972.
  14. Gannagé E., Économie du Développment, Presses Universitaries de France, Paris 1962.
  15. Development Pole Theory in a Regional Context, Kyklos, 20, 1967.
  16. Hansen N.M., French Regional Planning, Indiana University Press, Bloomington 1968.
  17. Hansen N.M.(ed.), Growth Centers in Regional Economic Development, Free Press, New York 1972.
  18. Hermansen T., Polos y centros de desarrollo en el desarrollo nacional y regional. Elementos de un marco teóretico, [in:] A.R. Kukliński (ed.), Polos y centros de crecimiento en la planificación regional, México 1977. Wersja angielskojęzyczna: Growth Poles and Growth Centres in Regional Planning, Holandia 1972.
  19. Isard W., Methods of Regional Analysis: an Introduction to Regional Science, M. I.T. Press, New York 1960.
  20. Lasuén J.R., Ensayos sobre economía regional y urbana, Ariel, Barcelona 1976.
  21. Lewis W.A., The Theory of Economics Growth, III: Irvin, Homewood 1955.
  22. Milhau J., La théorie de la croissance et l'expansion régionale, ,,Revue de L'Économie Appliquée ", Jullet-septembre, tome 9, 1956.
  23. Nicholls W.H., Industrialization factor markets and agricultural development, "Journal of Political Economy", Chicago 1961, no. 69(4).
  24. Nurkse R., Problems of Capital Formation in Underdeveloped Countries, Oxford University Press, New York 1953.
  25. Paelinck J., La teorie du developpement regional polarisé, 'Cahiers de l'I.S.E.A', Paris 1965, no.15, série L.
  26. Perroux F., Note sur la nation de pôle de criossance, "Ekonomie Appliquée " 1955a, no. 1 i 2.
  27. Perroux F., Materiaux pour une analyse de la croissancie economique, "Cahiers de l'I.S.E.A.", série D - Le Revenu national, fascicule I, 1955b, no. 8.
  28. Perroux F., La firme motrice dans la région et la région motrice. En Teorie et Politique de l'Expansión Regionale, Actes du colleque international de l'Institut de science économique de l'Université de Liége, Bruxelles 1961.
  29. Perroux F., L'Économie du XX e siècle, Paris 1964.
  30. Requeijo González J., La era del quantum: 1960-1974, 'ICE', 2005, no. 826.
  31. Richardson H.W., Economía regional y urbana, Alianza Editorial, Madryt, wersja oryginału: Regional and Urban Economics, 1986.
  32. Richardson H.W., Política y planificación del desarrollo regional en España, Alianza Editorial, Madrid 1976.
  33. Rodríguez Saiz L., Martín Pliego J., Parejo Gámir J., Almoguera Gómez A., Política económica regional, Alianza Editorial, Madryt 1986.
  34. Rosenfeld R., Structure et perspective économiques de la Province de Turin, "Metra 3 "1964, no. 4.
  35. Rosenstein-Rodan P., Problems of industrialization of Eastern and South-Eastern Europe, "Economic Journal" 1943, vol. 53, Issue 210/211.
  36. Snowdon B.H. Vane, Dynarczyk P., Współczesne nurty teorii makroekonomii, PWN, Warszawa 1998.
  37. Solow R.M., A contribution to the theory of economic growth, "The Quarterly Journal of Economics", 1956, no. 70.
  38. Tamames R., Rueda A., Estructura económica de España, 25 edición, Alianza Editorial, Madryt 2008.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2353-8929
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.15611/e21.2014.1.11
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu