BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Gierańczyk Wiesława (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
Tytuł
Badanie struktur przemysłowych w Polsce w dobie globalizacji ze szczególnym uwzględnieniem struktury przestrzennej
Research into Polish Industrial Structures in the Globalization Era : the Industrial Spatial Structure
Źródło
Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 2009, nr 11, s. 26-39, rys., tab., bibliogr. 37 poz.
Tytuł własny numeru
Problematyka badawcza geografii przemysłu
Słowa kluczowe
Globalizacja, Struktura przemysłu, Badania naukowe, Analiza eksperymentalna, Fragmentacja produkcji
Globalization, Industrial structure, Scientific research, Experimental analysis, Production fragmentation
Uwagi
summ.
Abstrakt
Autor podjął rozważania nad przydatnością analizy autokorelacji przestrzennej do identyfikacji wzorców zależności przestrzennej oraz przestrzennej heterogeniczności działalności przemysłowej na przykładzie woj. kujawsko-pomorskiego. Główne założenie analizy autokorelacyjnej opiera się na stwierdzeniu, że natężenie zjawisk w jednostce przestrzennej i zależy od poziomu tego zjawiska w jednostkach sąsiedzkich.[...] Przeprowadzona eksperymentalnie analiza zależności autokorelacyjnych pod względem rozwoju działalności przemysłowej i oddziaływań przestrzennych tej działalności wydaje się być bardzo pomocną metodą w identyfikowaniu przemysłowych struktur przestrzennych. Pozwala określić wzorce przestrzennej heterogeniczności oraz inne wzorce zależności przestrzennej. Za pomocą wspomnianej metody orzec można niski stopień zależności przestrzennych jednostek w zakresie rozwoju przemysłu oraz dostrzec tendencję do polaryzacji rozkładu działalności przemysłowej z wyraźnie dominującą pozycją m. Bydgoszcz pozytywnie oddziaływującego na jednostki sąsiedzkie oraz tendencję do alienacji miast Toruń i Włocławek. Miasta te osiągają wysoki poziom rozwoju działalności przemysłowej, przy czym ich potencjał nie jest wystarczający do pobudzenia działalności przemysłowej w jednostkach sąsiedzkich. Co ciekawe, tendencja ta widoczna jest niezależnie od przyjętych miar odległości między jednostkami. Problemem rzetelnej analizy pozostaje dobór właściwych miar diagnostycznych, których dostępność jest bardzo ograniczona zasadami zachowania tajemnicy statystycznej przez GUS oraz poziom agregacji jednostek przestrzennych.(fragment tekstu)

Globalization as the drive of socio-economic and political transformations shapes the new order of the modern world. The imperative of constant economic growth forces the search for new sources of optimization of industrial activity, e.g. through extensive division of labour, searching for cheap labour, specialization of activity, tightening the bonds between particular sectors of the national economy, using new technological achievements and new organizational solutions (production fragmentation), and political activity (systematic reduction of barriers in goods, services and capital global flow). Globalization also causes far-reaching changes in the functioning of industry. As a consequence, the object of research in industrial geography changes, as well as the theme- and research range of industrial structures (systems). Traditionally the analysis of structural systems was conducted on the planes of: divisions (branches), ownership, size, and space. In the globalization era, as a result of strong influence of science and technology on industry, especially in organizational, technological, but also logistic spheres, individuation of each of the above-mentioned structures becomes highly problematic.In the light of the above, the author of the present paper examines the applicability of the spatial auto-corellation analysis in identification of patterns of spatial dependencies and spatial heterogeneity of industrial activity, on the example of the Kujawsko-pomorskie voivodship. The main assumption of auto-corellation analysis is based on the claim that the intensity of phenomena in a spatial unit depends on their level in neighbouring units. Experimental analysis of auto-corellative dependencies with respect to the industrial activity development and spatial influence of this activity seems to be a helpful method in identifying industrial spatial structures. It enables determination of patterns of spatial heterogeneity and other patterns of spatial dependencies. Using this method enables to diagnose a low degree of spatial dependency of units with respect to industrial development, and to notice the tendency of polarization of the industrial activity distribution.(original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Anselin L. 1995, Lokal Indicators of Spatial Association - LISA, Geographical Analysis
  2. Anselin L., Bera A. 1998, Spatial Dependence in Linear Regression Models with an Introduction to Spatial Econometrics, [in:] Handbook of Applied Economic Statistics, eds. A. Ullah, D. Giles, New York
  3. Bivand R. 1980, Autokorelacja przestrzenna a metody analizy statystycznej w geografii, [w:] Analiza regresji w geografii, red. Z. Chojnicki, PWN, Poznań
  4. Bivand R. 1981, Modelowanie geograficznych układów czasoprzestrzennych, PWN, Warszawa-Poznań
  5. Chardonnet J. 1955, Podstawowe typy kompleksów przemysłowych, Przegląd Zagranicznej Literatury Geograficznej, z. 5, Warszawa
  6. Cliff A., Ord J.K. 1973, Spatial Autocorrelation, London
  7. Czyż T. 1978, Metody generalizacji układów przestrzennych, PWN, Poznań
  8. Delimitacja okręgów przemysłowych - zmiany terytorialne zaistniałe w latach 1978-1988, 1994, Studia i Analizy Statystyczne, GUS, Warszawa
  9. Delimitacja okręgów przemysłowych, 1982, GUS, Warszawa
  10. Domański R. 1982, Teoretyczne podstawy geografii ekonomicznej, PWE, Warszawa
  11. Fierla I. 1984, Geografia przemysłu Polski, PWE, Warszawa
  12. Fierla I. 1987, Lokalizacja przemysłu, PWE, Warszawa
  13. Flejterski S. 2001, E-finanse a makro-, mezzo i mikroekonomia. Wstęp do analizy kosztów i korzyści, [w:] "Nowa gospodarka" i jej implikacje dla długookresowego wzrostu w krajach posocjalistycznych, red. G. Kołodko, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego, Warszawa
  14. Gierańczyk W., Stańczyk A. 2000, Kształtowanie się przestrzeni przemysłowych w Polsce, [w:] Środowisko przyrodnicze i gospodarka Dolnego Śląska u progu trzeciego tysiąclecia, Materiały XLIX Zjazdu PTG, Instytut Geograficzny Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, s. 181-185
  15. Gierańczyk W., Stańczyk A. 2001, Okręgi przemysłowe w Polsce u progu XXI w., [w:] Problemy przemian struktur przemysłowych w procesie wdrażania reguł gospodarki rynkowej, pod red. Z. Zioło, Prace Komisji Geografii Przemysłu PTG nr 2, Warszawa-Kraków
  16. Haggett P., Cliff A.D., Frey A. 1977, Locational analysis in human geography, London
  17. Hirzel M. i in. 1997, Alternativen beim Outsourcing von Yerwaltungsdienst, "JO Management", nr 3
  18. Kawalec W. 1965, Okręgi przemysłowe i regiony ekonomiczne w Polsce, PWE, Warszawa
  19. Kawalec W. 1970, Wybrane problemy struktury przestrzennej przemysłu, Biuletyn KPZK, z. 56, Warszawa
  20. Kieżun W. 1997, Sprawne zarządzanie organizacją, SGH, Warszawa
  21. Kopczewska K. 2007, Ekonometria i statystyka przestrzenna, CeDeWU.pl Wydawnictwa Fachowe, Warszawa
  22. Kortus B. 1986, Wstęp do geografii przemysłu, PWN, Warszawa
  23. La Sage J. 1999, Spatial Econometrics, [in:] The Web Book of Regional Science, Regional Research Institute, Morgantown
  24. Leszczycki S., Lijewski T. 1974, Geografia przemysłu Polski, PWN, Warszawa
  25. Misztal S. 1970, Przemiany w strukturze przestrzennej przemysłu na ziemiach polskich w latach 1860-1965, Studia KPZK PAN, t. XXXI, Warszawa
  26. Pakuła L. 1978, Problemy teoretyczno-badawcze form koncentracji przestrzennej przemysłu, Folia Geographica, series Geogr-Oeconom., vol. VI
  27. Polityka wspierania klastrów: najlepsze praktyki: rekomendacje dla Polski, 2004, Rekomendacje nr 11, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk
  28. Porter M.E. 2001, Porter o konkurencji, PWE, Warszawa
  29. Problematyka ośrodka przemysłowego w akademickim kształceniu nauczycieli geografii, 1990, pod red. Z. Zioło, Materiały i Sprawozdania WSP w Krakowie, Wydawnictwo Naukowe WSP, Kraków
  30. Ratajczak W. 1980, Analiza i modele wpływu czynników społeczno-gospodarczych na kształtowanie się sieci transportowej, PWN, Poznań
  31. Secomski K. 1956, Wstęp do rozmieszczenia sił wytwórczych, Warszawa
  32. Skrzypczyński P. 2006, Analiza synchronizacji cykli koniunkturalnych w strefie euro, Materiały i Studia, nr 210, Warszawa
  33. Smirnov O., Anselin L. 2001, Fast Maximum Likelihood Estimation of Very Spatial Autoregressive Models: a Characteristic Polynominal Approach, Computational Statistic & Data Analysis
  34. Stryjakiewicz T., Wajda E., 2003, Organizacja przestrzenna grup kapitałowych jako problem badawczy geografii ekonomicznej, [w:] Przemysł w procesie globalizacji, red. Z. Zioło, Prace Komisji Geografii Przemysłu PTG nr 6, Warszawa-Kraków
  35. Wrzosek A. 1972, Główne okręgi przemysłowe Polski, PZWS, Warszawa
  36. Zioło Z. 1971, Stan badań nad problemem struktury przestrzennej przemysłu i jej form koncentracji, Materiały Informacyjne WKPG w Krakowie, z. 40, Prace Geograficzne V, Kraków
  37. Zioło Z. 2003, Kształtowanie się przedsiębiorstw przemysłowych w procesie globalizacji, [w:] Przemysł w procesie globalizacji, red. Z. Zioło, Prace Komisji Geografii Przemysłu PTG nr 6, Warszawa-Kraków
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2449-903X
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu