BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Szocki Józef (Wyższa Szkoła Zarządzania Edukacja we Wrocławiu)
Tytuł
Wątek historyczny literatury popularnej dla ludu publikowanej przez Lwowski Komitet Wydawnictwa Dziełek Ludowych (1881-1920)
The Historical Motif of the Popular Literature for People Published by the Lvov Committee of Popular Composition Publishing Office (1881-1920)
Źródło
Gospodarka, Rynek, Edukacja, 2012, vol. 13, nr 3, s. 5-17, przypisy
Słowa kluczowe
Przegląd literatury, Oświata, Kultura
Literature review, Education, Culture
Uwagi
summ., streszcz.
Abstrakt
W artykule poświęcono uwagę Komitetowi Wydawnictwa Dziełek Ludowych, który działał we Lwowie w latach 1881-1920 i opublikował w tym czasie 336 tomów w języku polskim i mniej więcej tyle samo w języku ukraińskim. Była to literatura popularna dla ludu, podporządkowana idei szerzenia wśród chłopów i plebsu miejskiego określonych wzorców kultury i oświaty, realizująca zadania wychowawcze, narodowo-patriotyczne, religijne i społeczne. Interesująca jest zawartość historiograficzna tej literatury, mająca w intencji wydawcy zadanie kształtowania świadomości patriotycznej głównie chłopów. Szczegółowe tematy, jakim jest poświęcona, to chłopi jako obrońcy i zasłużeni mieszkańcy kraju, potępienie sprawców rzezi galicyjskiej, ważniejsze wydarzenia i postacie ogólnej historii Polski, stereotypy Rosjanina i Niemca. (abstrakt oryginalny)

The article presents the Committee of Popular Composition Publishing Office [Wydawnictwo Dziełek Ludowych] which functioned in Lvov from 1881 to 1920 and published 336 volumes in Polish and more or less the same number of volumes in Ukrainian. This was popular literature for people and its main aim was to spread - among peasants and city commoners - the specific patterns of culture and education. This literature had educational, national and patriotic as well as religious and social tasks. The historiographical content of this literature is interesting. According to the publisher's intention, it was to shape the patriotic awareness mainly among peasants. The specific topics which this literature is devoted to are peasants as country defenders and merited inhabitants, condemnation of Galicia massacre perpetrators, some more important Polish history events and figures as well as the stereotypes of a Russian and German person. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. R. Górski, Literatura popularna "dla ludu", [w:] Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1984, t. 1, s. 601-602.
  2. S. Towarzystwo "Proswita" w Galicji, "Przewodnik Oświaty" 1907, R. 7, s. 126.
  3. Spis najtańszych książek na premia i do czytelń ludowych znajdujących się na składzie w biurze Komitetu Wydawnictwa we Lwowie. "Na okaz z prośbą o przeczytanie i wczesne zamówienie", Lwów 1898, s. 4.
  4. "Miesięcznik Towarzystwa Szkoły Ludowej" 1901, nr 6, s. 98., 1904, nr 3, s. 45.
  5. Związek Nauczycielstwa Polskiego. Zarys dziejów 1905-1985, red. B. Grześ, Warszawa 1986, s. 39.
  6. Z. Białorzelski, Czego nas uczą nasze dzieje? Część pierwsza: Polska a Niemcy, Lwów 1906, s. 3-4.
  7. S. Miłkowski, Zawisza Czarny. Opowiadanie historyczne, Lwów 1887, s. 24.
  8. A.F. Grabski, Badanie dziejów społeczeństwa a problematyka świadomości historycznej, "Dzieje Najnowsze" 1976, nr 1, s. 3-13.
  9. S. Kieniewicz, Rozwój polskiej świadomości narodowej w XIX wieku, [w:] Pamiętnik X Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie 17-21 września 1968, Warszawa 1968, t. 1, s. 259-270.
  10. H. Wereszycki, Wpływ zaboru austriackiego na świadomość społeczeństwa polskiego, "Dzieje Najnowsze" 1977, nr 1, s. 87-101.
  11. J.R. Szaflik, Tradycja historyczna w publicystyce i działalności galicyjskiego ruchu ludowego, [w:] Edukacja historyczna społeczeństwa polskiego w XIX wieku, red. J. Maternicki, Warszawa 1981, s. 273-316.
  12. H. Brodowska, Koło Oświaty Ludowej. Przyczynek do badań nad rozwojem świadomości chłopów, [w:] Stowarzyszenia społeczne jako środowisko wychowawcze, red. I. Lepalczyk, Warszawa 1974, s. 113-146.
  13. H. Brodowska, Świadomość społeczna i narodowa chłopów na progu niepodległości Polski w 1918 roku, "Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego" 1975, t. 17, s. 59-82.
  14. T. Krawczak, Kształtowanie świadomości narodowej chłopów polskich w Galicji w latach 1864-1914, "Przegląd Humanistyczny" 1978, nr 11, s. 135-150.
  15. W. Łoziński: Ludzie spod słomianej strzechy. Spisał na przykład prostemu ludowi Walenty ze Smolnicy, [pseud. autora], Lwów 1897, s. 3.
  16. Dzieło literackie jako źródło historyczne, red. Z. Stefanowska, J. Sławiński, Warszawa 1978.
  17. F. Ziejka, Złota legenda chłopów polskich, Warszawa 1984, s. 15.
  18. Historia chłopów polskich, red. S. Inglot, Warszawa 1970-1980, t. 1-3.
  19. F. Bujak, Udział chłopów w zjednoczeniu Polski za Władysława Łokietka, "Wieś i Państwo" 1938, nr 6, s. 401-406.
  20. J. Dąbrowski, Udział chłopa w przeszłości Polski,Kraków1946 [odbitka z "Kroniki Uniwersytetu Jagiellońskiego za rok akademicki 1945"].
  21. A. Świętochowski, Historia chłopów polskich w zarysie, Warszawa 1947.
  22. S. Śreniowski, Dzieje chłopów w Polsce. Szkic o ustroju społecznym, Warszawa 1947.
  23. A. Więzikowa, Historiografia ruchu ludowego w PRL dotycząca jego dziejów do 1944 roku, "Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego" 1975, nr 17, s. 200-232.
  24. K.J. Nittman, Tadeusz Kościuszko i jego sławna bitwa pod Racławicami, Lwów 1909, s. 44-49.
  25. K.J. Nittman, Grześ w Legionach Polskich. Opowiadanie historyczne z 1797 roku, Lwów 1896.
  26. A. Bogusz, Wieś Siedliska-Bogusz. Monografia zebrana z dokumentów i wspomnień rodzinnych ze szczególnym uwzględnieniem wypadków roku 1846 i życiorysu Jakuba Szeli, Kraków 1903.
  27. Jakub Szela. Pięć prac o Jakubie Szeli, przygot. do druku i wstęp C. Wycecha, Warszawa 1956.
  28. Ks. W. Michna z Chłopic, Pamiętniki naocznego świadka z roku 1846, [w:] Kalendarz ilustrowany "Wieńca" i "Pszczółki" na rok 1880, Lwów 1879, s. 65.
  29. Opowiadanie Jana Bani, [w:] Rok 1846 w Galicji. Materiały źródłowe, oprac. J. Sieradzki, C. Wycech, Warszawa 1958, s. 367.
  30. K. Ujejski, Chorał (z roku 1846), Kraków 1848, b.n.k. nlb I.
  31. Z. Krasiński, Psalm żalu, [w:] Psalmy przyszłości, Lipsk 1874, s. 37-70.
  32. M. Konopnicka, Śpiewnik historyczny, Warszawa 1919, s. 111.
  33. A. Niemojewski [podpisujący się jako Lambro], Proroctwo rzezi galicyjskiej wobec historii, Kraków 1902, s. 24.
  34. "Przyjaciel Ludu" 1912, nr 5.
  35. L. Stasiak, Z dymem pożarów. Wspomnienie rzezi galicyjskiej, Warszawa 1914, s. 48-51.
  36. J. Nowakowski, Miłosierdzie nagrodzone. Powiastka ze zdarzeń prawdziwych, Lwów 1895, wyd. 2: 1904.
  37. F. Marzec, Obrazki historyczne, Lwów 1900.
  38. W. Ziółkowska, Szlak Batu-chana. Powiastka historyczna z czasów Bolesława Wstydliwego, Lwów 1892.
  39. S. Miłkowski, O królu chłopków, Kazimierzu Wielkim, Lwów 1891.
  40. B. Sokalski, Jak powstała Unia Lubelska? Wspomnienie w 350 rocznicę, Lwów 1919.
  41. K. Zimowski, O królowej polskiej Jadwidze, żonie Władysława Jagiełły, Lwów 1900, wyd. 2: 1907, wyd. 3: 1917.
  42. M. Piątkowski, Pogrom Krzyżaków pod Grunwaldem. W pięćsetną rocznicę, Lwów 1910.
  43. S. Parasiewicz, Powiastki i opowiadania historyczne, Lwów 1891.
  44. K.J. Nittman, O hetmanie Zamoyskim i o tym, co się za jego czasów w Polsce działo, Lwów 1893.
  45. J. Nowakowski, Opowiadanie Bartosza Grzymały, Lwów1903.
  46. E. Zorjan, Wojna ze Szwedami. Opowiadanie historyczne z 1605 roku, Lwów 1886.
  47. Ł. Tatomir, Wspomnienie o Janie III Sobieskim. W dwóchsetną rocznicę śmierci króla-bohatera, Lwów 1896, wyd. 2: 1902.
  48. K.J. Nittman: O konfederacji barskiej i jej bohaterach, Lwów 1895.
  49. J. Kopeć, Niewola i ciekawe przygody jenerała polskiego... podług jego własnych pamiętników ułożone, Lwów 1883,wyd. 2: 1893, wyd. 3: 1899, wyd. 4: 1906.
  50. K.J. Nittman, Za świętą sprawę. Opowiadanie na tle powstania z 1831 roku, Lwów 1901, cz. 1-2.
  51. Opowiadanie Starego Mikuły, [w:] Powiastki dla ludu, Lwów 1883.
  52. W. Pol, Losy poczciwej rodziny. Zdarzenie prawdziwe, Lwów 1907.
  53. B. Rakowiecki, Mogiła Bazylowego syna, Lwów 1884, s. 9.
  54. B. Sokalski, Jak żyć po wojnie, Lwów 1916, s. 4.
  55. T. Merunowicz, Katechizm obywatelski dla Polaków i Rusinów w Galicji i w Krakowskiem, Lwów 1884, s. 3.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1509-5576
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu