BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Wójcik Marcin (Uniwersytet Łódzki)
Tytuł
Geografia wsi w Polsce : ewolucja koncepcji i problemów badawczych
Rural Geography : the Evolution of Concepts and Research Problems
Źródło
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica, 2013, nr 13, s. 3-17, tab., bibliogr. 49 poz.
Tytuł własny numeru
Koncepcje i problemy badawcze w geografii wsi
Słowa kluczowe
Wieś, Geografia, Badania naukowe, Osadnictwo, Obszary wiejskie
Village, Geography, Scientific research, Colonization, Rural areas
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Współczesne badania wsi w geografii są bardzo zróżnicowane pod względem przedmiotowym, a w większości przypadków dominuje model studiów empirycznych. Charakter tych prac wynika głównie z nakładania na siebie kolejnych rozwiązań teoretyczno-metodologicznych, choć w dużej mierze postęp związany jest z podejmowaniem nowych tematów i ewentualnie przyjęcia nowych rozwiązań metodologicznych, niż z rzeczywistego namysłu nad ujęciem teoretycznym. Wspólną cechą nowych ujęć problemów badań wsi w polskiej geografii jest zwrócenie uwagi na podmiotowość człowieka i społeczeństwa. Dominującą podstawą teoretyczno-metodologiczną jest strukturalizm. Celem większości opracowań jest analiza empiryczna i prezentacja wyników badań formalnych. W małym stopniu rozwijany jest natomiast wątek teoretyczno-metodologiczny, który mógłby być podstawą do prezentacji faktów jednostkowych, czy to o charakterze mechanizmów przemian zbiorowości terytorialnych, czy w wymiarze egzystencjalnym. Perspektywa ta mogłaby stanowić doskonałe uzupełnienie wiedzy o przemianach społecznych widzianych w kategoriach makrostruktur i makroprocesów. (abstrakt oryginalny)

Modern researches in rural geography are very diverse in terms of the present the dominant model of empirical studies. The nature of these works is effect of overlap the theoretical and methodological approach. A common feature of the new intakes research problems in the Polish rural geography is to draw attention to the subjectivity of man and society. The dominant theoretical and methodological basis is structuralism. The purpose of most studies is the analysis of empirical and formal presentation of research results. In a small extent, is developed and the theoretical and methodological topic, which could be the basis for the presentation of the facts of individual, be it of a transition mechanisms territorial localities, or existential (humanistic). This perspective could be a perfect complement to the knowledge of social transformation seen in terms of macrostructures. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Bański J., 1999, Obszary problemowe w rolnictwie polskim, "Prace Geograficzne", 172, IGiPZ PAN, Warszawa.
  2. Bański J., 2002, Geografia wsi - nową dyscypliną badawczą polskiej geografii, "Przegląd Geograficzny", 74 (3), s. 367-379.
  3. Bański J., 2008, Wiejskie obszary sukcesu gospodarczego, Studia Obszarów Wiejskich, 14, Zespół Badań Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa.
  4. Bański J., Czapiewski K., 2003, Referendum na wsi a opinie na temat Unii Europejskiej - wybrane wyniki badań ankietowych [w:] Kowalski M. (red.), Przestrzeń wyborcza Polski, IGiPZ PAN, Warszawa, s. 73-85.
  5. Bański J., Czapiewski K., 2009, Obszary o znaczącym endogenicznym potencjale rozwojowym [w:] Bański J. (red.), Analiza zróżnicowania i perspektywy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce do 2015 roku, Studia Obszarów Wiejskich, 16, Zespół Badań Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 55-78.
  6. Bański J., Rydz E. (red.), 2002, Społeczne problemy wsi, Studia Obszarów Wiejskich, 2, Zespół Badań Transformacji Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa.
  7. Bednarek-Szczepańska M., 2010, Rola podmiotów lokalnych w rozwoju turystyki wiejskiej na wybranych obszarach Lubelszczyzny, Studia Obszarów Wiejskich, 23, Zespół Badań Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa.
  8. Bernat S., 2005, Ewolucja związków człowieka z krajobrazem na wschodnim pograniczu Polski - rola wielkiej własności ziemskiej [w:] Skowronek E. (red.), Wpływ działalności gospodarczej wielkich majątków ziemskich na stan współczesnego dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 131-146.
  9. Chojnicki Z., 1988, Koncepcja terytorialnego systemu społecznego, "Przegląd Geograficzny", 60 (4), s. 491-510.
  10. Cloke P., 1979, Key Settlements in Rural Areas, Methuen, London.
  11. Clout H.D., 1972, Rural Geography, An Introduction Survey, Pergamon Press, Oxford.
  12. Czapiewska G., 2010, Rola lokalnych społeczności i organizacji w procesie rozwoju obszarów wiejskich (na przykładzie Lokalnej Grupy Działania "Wrzeciono" [w:] Rudnicki R. (red.), Fundusze Unii Europejskiej jako czynnik modernizacji rolnictwa polskiego, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 201-210.
  13. Czapiewski K., 2010, Koncepcja wiejskich obszarów sukcesu społeczno-gospodarczego i ich rozpoznanie w województwie mazowieckim, Studia Obszarów Wiejskich, 22, Zespół Badań Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa.
  14. Czapiewski K., Janc K., 2009, Przestrzenne zróżnicowanie poziomu wykształcenia rolników. Europa - Polska - Mazowsze [w:] Rydz E., Rudnicki R. (red.), Procesy przekształceń przestrzeni wiejskiej, Studia Obszarów Wiejskich, 17, Zespół Badań Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 21-32.
  15. Duś E., Malinkiewicz D., 2004, Aktywność zawodowa mieszkańców górskiej gminy Mucharz [w:] Pałka E. (red.), Alternatywne źródła dochodów gospodarstw rolnych, Instytut Geografii Akademii Świętokrzyskiej, Kielce, s. 145-153.
  16. Dziewoński K., 1992, Pluralizm i eklektyzm w polskiej myśli geograficznej, "Biuletyn KPZK PAN", 159, s. 7-12.
  17. Falkowski J., Kluba M., 2004, Uwarunkowania aktywności pozarolniczej gospodarstw rolnych w świetle badań ankietowych [w:] Pałka E. (red.), Pozarolnicza działalność gospodarcza na obszarach wiejskich, Studia Obszarów Wiejskich, 5, Zespół Badań Transformacji Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 151-161.
  18. Gierańczyk W., 2008, Warunki życia ludności województwa kujawsko-pomorskiego w aspekcie kontinuum miejsko-wiejskiego [w:] Gierańczyk W., Kluba M. (red.), Problemy i metody oceny kontinuum miejsko-wiejskiego w Polsce, Studia Obszarów Wiejskich, 13, Zespół Badań Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 139-151.
  19. Ilbery B., 1998, The Geography of Rural Change, Pearson, Harlow.
  20. Jakóbczyk-Gryszkiewicz J., Marcińczak S., Siejkowska A., 2010, Dynamika i skutki procesów urbanizacji w regionach miejskich po 1990 roku na przykładzie regionu miejskiego Łodzi, Wydawnictwo UŁ, Łódź.
  21. Kałamucka W., 2001, Doświadczenie i ocena krajobrazu kulturowego mieszkańców Lubelszczyzny (na wybranych przykładach) [w:] Myga-Piątek U. (red.), Krajobraz kulturowy - idee, programy, wyzwania, Prace Wydziału Nauk o Ziemi, 12, Sosnowiec, s. 31-37.
  22. Kałamucka W., 2002, Styl życia społeczności wiejskich [w:] Orłowska E. (red.), Kulturowy aspekt badań geograficznych, PTG, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław.
  23. Kamińska W., Heffner K. (red.), 2010, Kapitał ludzki i społeczny w procesie rozwoju obszarów wiejskich, "Studia KPZK PAN", 76, Warszawa.
  24. Kołodziejczak A., 2011, Lokalne Grupy Działania jako czynnik rozwoju wiejskich obszarów peryferyjnych w województwach lubelskim i podlaskim [w:] Wesołowska M. (red.), Wiejskie obszary peryferyjne - uwarunkowania i czynniki aktywizacji, Studia Obszarów Wiejskich, 26, IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 203-216.
  25. Kotus J., 2001, Społeczności lokalne wybranych gmin Wielkopolski wobec zagadnień rozwoju społeczno-gospodarczego, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Prace Komisji Geograficzno-Geologicznej, 32, Poznań.
  26. Kowalczyk A., 1994, Geograficzno-społeczne problemy zjawiska "drugich domów", UW, Warszawa.
  27. Kowalski M., 2004, Zachowania wyborcze ludności wiejskiej a sytuacja społeczno- -ekonomiczna wsi - identyfikacja procesów [w:] Bański J. (red.), Polska przestrzeń wiejska: procesy i perspektywy, Studia Obszarów Wiejskich, 6, Zespół Badań Transformacji Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 131-144.
  28. Kozłowski L., 2006, Społeczne uwarunkowania sukcesu na obszarach wiejskich na przykładzie okolic Nowego Miasta Lubawskiego [w:] Głębocki B., Kacprzak E. (red.), Przemiany struktury przestrzennej rolnictwa - sukcesy i niepowodzenia, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 221-232.
  29. Kulikowski R., 1992, Obszary problemowe rolnictwa w Polsce, "Biuletyn Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN", 158, s. 23-40.
  30. Liszewski S., Maik W. (red.), 2005, Rola i miejsce geografii osadnictwa i ludności w systemie nauk geograficznych, Studia i Materiały Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy, 1, Bydgoszcz.
  31. Maik W., 1988, Rozwój teorii regionalnych i krajowych układów osadnictwa, "Seria Geografia", 37, Wydawnictwo UAM, Poznań.
  32. Maik W., 1992a, Problematyka rozwoju polskiej geografii społeczno-ekonomicznej w świetle paradygmatycznych modeli pojęciowych, "Przegląd Geograficzny", 44 (3-4), s. 231-246.
  33. Maik W., 1992b, Rola koncepcji lokalnych systemów osadniczych w badaniach organizacji przestrzenno-czasowej życia codziennego [w:] Chojnicki Z., Czyż T. (red.), Współczesne problemy geografii społeczno-ekonomicznej Polski, "Seria Geografia", 55, UAM, Poznań, s. 111-120.
  34. Maik W., 1993, Koncepcja lokalnych systemów osadniczych. Założenia i perspektywy badawcze [w:] Maik W. (red.), Problematyka lokalnych systemów osadniczych, UMK, Toruń.
  35. Mantey D., 2009, Wybrane społeczne aspekty żywiołowej suburbanizacji w południowo-zachodniej strefie podmiejskiej Warszawy [w:] Maik W. (red.), Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI w., Wydawnictwo Uczelniane WSG, Bydgoszcz, s. 363-377.
  36. Masik G., 2010, Wpływ polityki lokalnej na warunki i jakość życia. Przykład strefy suburbanizacji Trójmiasta, Scholar, Warszawa.
  37. Matykowski R., 2004, Świadomość regionalna mieszkańców w kontekście społeczno-geograficznym i kulturowym. Analiza wybranych obszarów Polski [w:] Orłowska E. (red.), Kulturowy aspekt badań geograficznych, Studia teoretyczne i regionalne, t. 4, s. 71-84.
  38. Rembowska K., 1990, Wsie depopulacji w oczach ich mieszkańców [w:] Michalski W. (red.), Wyludnianie się wsi w Polsce centralnej (na przykładzie województwa piotrkowskiego), IGiPZ PAN, Warszawa, s. 206-222.
  39. Rembowska K., 2002, Tożsamość regionalna mieszkańców województwa łódzkiego [w:] Jewtuchowicz A., Suliborski A. (red.), Struktury i procesy kształtujące łódzki region społeczno-gospodarczy, Zakład Ekonomiki Regionalnej i Ochrony Środowiska, Fundacja Inkubator, Łódź, s. 61-76.
  40. Rydz E., 2004, Współczesne przemiany na obszarach wiejskich w regionach nadmorskich [w:] Bański J. (red.), Polska przestrzeń wiejska: procesy i perspektywy, Studia Obszarów Wiejskich, 6, Zespół Badań Transformacji Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 219-248.
  41. Sagan I., 1992, Zmiany przestrzeni aktywności życiowej mieszkańców wsi Kartoszyno spowodowane przesiedleniem [w:] Chojnicki Z., Czyż T. (red.), Współczesne problemy geografii społeczno-ekonomicznej Polski, "Seria Geografia", 55, UAM, Poznań, s. 133-148.
  42. Suliborski A. (red.), 1999, Zasięg regionu łódzkiego w świetle badań społecznych preferencji przynależności administracyjnej i powiązań społeczno-gospodarczych, "Acta Universitatis Lodziensis", Folia Geographica Socio-Oeconomica, 1.
  43. Suliborski A., 2010, Funkcjonalizm w polskiej geografii miast. Studia nad genezą i pojęciem funkcji, Wydawnictwo UŁ, Łódź.
  44. Suliborski A., Klima E., Rykała A., Walkiewicz D., 2000, Funkcjonowanie powiatów w aglomeracji łódzkiej, Katedra Geografii Politycznej i Studiów Regionalnych, Łódź.
  45. Szyda B., 2008, Wpływ infrastruktury na warunki życia mieszkańców kontinuum miejsko-wiejskiego Częstochowy (na przykładzie gminy Kłomice) [w:] Gierańczyk W., Kluba M. (red.), Problemy i metody oceny kontinuum miejsko-wiejskiego w Polsce, Studia Obszarów Wiejskich, 13, Zespół Badań Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 153-162.
  46. Woods M., 2009, Rural Geography [w:] Kitchin R., Thrift N. (red.), International Encyclopedia of Human Geography, 9, Elsevier, Amsterdam, s. 429-441.
  47. Wójcik M., 2008, Przemiany społeczno-gospodarcze wsi w okresie transformacji ustrojowej, Wydawnictwo UŁ, Łódź.
  48. Wójcik M., 2010, Struktura i działanie - geograficzno-społeczna interpretacja oddziaływania funduszy Unii Europejskiej na przykładzie programu "Odnowa wsi" [w:] Kacprzak E., Kołodziejczak A. (red.), Rola środków Unii Europejskiej w rozwoju obszarów wiejskich, Studia Obszarów Wiejskich, 24, Zespół Badań Obszarów Wiejskich IGiPZ PAN, Komisja Obszarów Wiejskich PTG, Warszawa, s. 186-201.
  49. Wójcik M., 2012, Geografia wsi. Studium zmiany podstaw teoretyczno-metodologicznych, Wydawnictwo UŁ, Łódź.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1508-1117
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu