BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Angelika Szamne (Instytut Psychologii Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy w Kijowie)
Tytuł
Problema tipov psihosocial'nogo razvitiâ v period perehoda ot detstva k vzroslosti
Problem typów rozwoju psychosocjalnego w okresie przejścia od dzieciństwa do dorosłości
The Problem of Types of Psychosocial development in the period of transition from childhood to Adulthood
Źródło
Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy, 2014, nr 13, s. 67-80, bibliogr. 16 poz.
Scientific Papers of the Witelon State University of Applied Sciences in Legnica
Słowa kluczowe
Psychologia, Klastry
Psychology, Business cluster
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
W artykule są przeanalizowane wyniki empirycznej operacjonalizacji teoretycznego modelu psychosocjalnego rozwoju w okresie przejścia od dzieciństwa do dorosłości. Pokazano, że indywidualistyczna zmienność kontinuum osoby-subiektu determinuje typizację komponentów psychiki i załatwienie pewnego typu (sposobu) rozwoju w okresie doroślenia. Źródła zmienności rozwoju polegają na współzależności osoby i subiektu jak i różnych poziomów i właściwości organizacji psychicznej. Wyznaczają one indywidualistyczne wzory procesów genezy subiektu (autorstwo życia), personogenezy (subiektywność socjalna), socjogenezy (adaptacja socjalna). Wskutek uogólniania wyników diagnostyki nastolatków 12-20 lat (metodyka autorska "Kwestionariusz psychospołeczny") ujawniono i przeanalizowano pięć klasterów ("internalny", "zintegrowany", "zależny", "dominantowy", "wyobcowany"). Te klastery przedstawiają typowe cechy indywidualnego samookreślenia i psychosocjalnej integracji w społeczeństwie podczas doroślenia. W artykule opisano charakterystyki każdego typu rozwoju. Klastery (grupy) również przeanalizowane są według kryteriów: 1) wydajny/pomyślny (klastery "zintegrowany", "dominantowy" i "internalny") i niewydajny/niepomyślny (klastery "zależny" i "wyobcowany") typy psychosocjalnego rozwoju; 2) psychosocjalne zintegrowanie/dostosowanie (klastery "dominantowy" i "zintegrowany") i readaptacja/ niedostosowanie do otoczenia socjalnego (klastery "internalny", "zależny", "wyobcowany"). Są określone zadania i warunki skutecznej pomocy psychologicznej dla młodzieży (strefy korekcji) z różnymi typami psychosocjalnego rozwoju (zwłaszcza "internalnego" (1), "zależnego" (4) i "izolowanego" (5) typów rozwoju). (abstrakt oryginalny)

The article presents the results of an empirical operationalization of theoretical model of psychosocial development in the period of transition from childhood to adulthood. It is shown that individual variability of the personality - subject's continuum makes typification of the psyche's components and formalization of a certain development's type (method) during adolescence. The sources of development's variability are in the correlation of the personalit - subjectivity as different levels of psyche organization. They identify the individual patterns of genesis's processes of subject (authorship of life), person (social subjectivity), social (social adaptation). As a result of the results generalization of diagnostic teens and young men aged from 12 to 20 (author's technique «Psychosocial Inventory») are identified and analyzed five clusters ("internalited", "integrated", "dependent", "dominant", "alienated"). These clusters represent typical features of individual self-determination and psychosocial integration into society in the period of growing up. In the article are described the characteristics of each type of development. The clusters (groups) are also analyzed according to the criteria: 1) productive/ trouble-free (clusters "integrated", "dominant" and "internalited") and unproductive/ unfavorable (clusters "dependent" and "alienated") types of psychosocial development; 2) psychosocial integration / adaptation (clusters "dominant" and "integrated") and disintegration/disadaptability in the social world (clusters "internalited", "dependent", "alienated"). There are defined tasks and conditions of effective psychological support of young people (correction zone) with different types of psychosocial development (especially "internalited" (1) "dependent" (4) and "isolated" (5) types of development). (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Б у р м е н с к а я Г.В., Типологический анализ онтогенеза индивидуальных различий, «Вопросы психологии» 2002, №2, c. 5-13.
  2. Б ю ю л ь А., Цефель П., SPSS: Искусство обработки информации. Анализ статисти- ческих данных и восстановление скрытых закономерностей, ООО ДиаСофтЮП, Санкт-Петербург 2002.
  3. В е н г е р А.Л., Соотношение возрастных и индивидуальных закономерностей пси- хического развития ребенка: автореф.дисс. ... д-ра психол. наук, Москва 2002.
  4. В ы г о т с к и й Л.С., Диагностика развития и педологическая клиника трудного дет- ства, Педагогика, Москва 1983, Т.5, c. 257-321.
  5. З е н ь ко в с к и й В.В., Психология детства, Academia, Москва 1996.
  6. З о т и ко в а Н.В., Личностные предпосылки субъектности младших подростков: автореф. дисс. ...канд. психол. наук, Москва 2002.
  7. К а п р а р а Дж., С е р в о н Д., Психология личностu, Питер, Санкт-Петербург 2003.
  8. Л е о н т ь е в Д.А., К а л и т е е в с к а я Е. Р., О с и н Е.Н., Личностный потенциал: структура и диагностика, Смысл, Москва 2011, c. 611-  641.
  9. Х а р л а м е н ко в а Н.Е., Самоутверждение подростка, ИП РАН, Москва 2007.
  10. Ш а м н е А.В., Варіативно-типологічний підход до розвитку у віковій психології, «Педагогика и психология» 2013, № 4, c. 82-89.
  11. Ша м н е А.В., Результати психометричної апробації «Психосоціального опитуваль- ника» для підлітково-юнацького віку, «Гуманітарний вісник ДВНЗ "Переяслав- Хмельницький державний педагогічний університет імені Григорія Сковороди"», Астон, Тернопіль 2014, №9, 345-353.
  12. Ш а м н е А.В., Поняття психосоціального розвитку в контексті диференційно- порівняльного аналізу видів розвитку особистості та суб'єкта, «Проблеми су- часної психології», Аксіома, Кам'янець-Подільський 2014, Вип. 25, c. 623-638.
  13. B a l t e s P.B., Lif-span developmental psychology: observations on history and theory revisited, «Developmental Psychology: Historical and Philosophical Perspectives», Erlbaum, New York 1983, p. 79-111.
  14. C a s p i A., H e n r y B., M c G e e R.O., M o f f i t t T.E., S i l v a P., Temperamental Origins of Child and Adolescent Behavior Problems: From Age Three to Age Fifteen, «Child Develop» 1995,V. 66, p. 55-68.
  15. M a g n u s s o n D., The logic and implications of a person approach, «Reports from the Department of Psychology», Stockholm Univ., 1996, N. 817.
  16. R o b b i n s L.N., R u t t e r M. (Eds.), Straight and devious pathways from childhood to adulthood, Cambridge University Press, Cambridge 1990.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1896-8333
Język
rus
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu