BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Zegzuła - Nowak Joanna
Tytuł
Człowiek w ujęciu perfekcjonistycznej myśli etycznej Henryka Elzenberga
A Man in a Perfectionist Ethical Idea of Henryk Elzenberg
Źródło
Humanum. Międzynarodowe Studia Społeczno-Humanistyczne, 2008, nr 2 (2), s. 47-64
Humanum. International Social and Humanities Studies
Słowa kluczowe
Homo ethicus, Etyka, Filozofia człowieka, Aksjologia, Filozofia
Homo ethicus, Ethics, Human philosophy, Axiology, Philosophy
Uwagi
summ
Elzenberg Henryk
Abstrakt
Wielce interesującą propozycję ujęcia człowieka, jego istoty, oraz aktywności i jej wytworów, stworzył wybitny polski filozof Henryk Elzenberg. Dorobek tego filozofa obejmuje głównie opracowania z zakresu etyki i estetyki. To właśnie w obrębie tych sfer aktywności ludzkiej poszukiwał on cech konstytuujących pełnię człowieka, stanowiących o jego doniosłości i mocy na tle świata przyrodniczego.(fragment tekstu)

The ethical idea of Henryk Elzenberg is strong connected with an objective worth categories (perfect) and the ethical perfection, that's why we can placed it in a perfection ethic current. There is only one aim in the perfectionism - perfection, the most complete development or the individual progress. An axiology creation distinguishes the man from the surrounding world, it manifests by need and ability of making the culture, with a purpose to realize the perfect worths. He says that "the only one true life meaning is a good and beautiful love and an aim to realize it". The perfect worths include in their essence an internal order to realize themself. Elzenberg tgought that the world outside the human activity is indifferent for worths. He convinced that this world is strange, hostile and without any sense. Elzenberg has proposed to call this specific ethic attitude homo ethicus. In that attitude the main aim of human being is to realize the good and avoid the evil. Homo ethicus it is a man, who wants more to be good than only wants good. A man acquiring next virtues and perfection levels goes to fight against evil and multiply the good inside him, and finally to reach the world of absolute worths. And a man like this in Elzenber eyes was Mahatma Gandhi.(original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. R. Ingarden, Książeczka o człowieku, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975, s. 21.
  2. M. Ossowska, Podstawy nauki o moralności, red. P. J. Smoczyński, Wrocław 1994, s. 83-84.
  3. S. Dziamski, Wykłady z nauki o moralności, Poznań 1994, s. 50.
  4. W. Tyburski, Perfekcjonizm etyczny, [w:] R. Wiśniewski (red.), Wybrane pojęcia i problemy etyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1984, s. 101.
  5. K. Twardowski, Główne kierunki etyki naukowej. Wykładów z etyki część I, oprac. I. Dąbska na podst. wykładów z roku 1909/10, [w:] M. Środa (wybór i oprac.), O wartościach, normach i problemach moralnych. Wybór tekstów z etyki polskiej dla nauczycieli i uczniów szkół średnich, PWN, Warszawa 1994, s. 31.
  6. Wprowadzenie, [w:] Z. Kalita (oprac.), Etyka w teorii i praktyce. Antologia tekstów. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2001, s. 22.
  7. P. Dutkiewicz, Modele etyki opartej na wartościach, [w:] J. Lipiec (red.), Człowiek i świat wartości, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1982, s. 12-13.
  8. U. Schrade, Aksjologia formalna Henryka Elzenberga, "Studia Filozoficzne", nr 12, PWN, Warszawa 1986, s. 83-84.
  9. J. Mariański, Wprowadzenie do socjologii moralności, Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1989, s. 163.
  10. L. Hostyński, Filozofia wartości Henryka Elzenberga na tle filozofii polskiej XXlecia międzywojennego, "Annales Universitatis Mariae Curie Skłodowska. Studia nad polską filozofią pierwszej połowy XX wieku", Sectio I Philosophia - Sociologia, Vol. XXIX, Lublin 2004, s. 61-76
  11. A. Siemianowski, Człowiek a świat wartości, Prymasowskie Wydawnictwo "Gaudentinum", Gniezno 1993, s. 102.
  12. W. Tyburski, Elzenberg, Myśli i ludzie, Wiedza Powszechna, Warszawa 2006, s. 32
  13. H. Elzenberg, Pojęcie wartości perfekcyjnej. Fragment komunikatu o pojęciach wartości i powinności, [w:] H. Elzenberg, Wartość i człowiek. Rozprawy z humanistyki i filozofii, Toruń 1966, s. 10.
  14. R. Ingarden, Uwagi o względności wartości, [w:] M. Środa (wybór i oprac.), O wartościach, normach i problemach moralnych. Wybór tekstów z etyki polskiej dla nauczycieli i uczniów szkół średnich, PWN, Warszawa 1994, s. 261-266.
  15. W. Pulikowski, Wartość jako kategoria filozoficzna, [w:] J. Lipiec, Człowiek i świat wartości, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1982., s. 12-13.
  16. S. Borzym, Filozofia polska 1900-1950, Ossolineum, Wrocław 1991, s. 156.
  17. H. Elzenberg, O róŜnicy między "pięknem" a "dobrem", [w:] H. Elzenberg, Wartość i człowiek. Rozprawy z humanistyki i filozofii, Toruń 1966, s. 12-24.
  18. H. Elzenberg, Cztery fundamentalne tezy mojej nauki o regułach postępowania, 25. 12. 1939, [za:] K. Kaszyński, Z historii etyki. Henryk Elzenberg, Wrocław - Zielona Góra 1998, s. 154.
  19. R. Ingarden, Szkice z filozofii literatury, wstęp. W. Stróżewski, Wydawnictwo Znak, Kraków 2000, s. 18.
  20. B. Wolniewicz, Myśl Elzenberga, [w:] B. Wolniewicz, Filozofia i wartości. Rozprawy i wypowiedzi z fragmentami pism Tadeusza Kotarbińskiego, Warszawa 1993, s. 78.
  21. W. Mejbaum, Człowiek w świecie wartości, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2000, s. 110.
  22. H. Elzenberg, Kilka uwag aksjologiczno-etycznych w związku z fragmentem rozprawy Pricharda, [w:] H. Elzenberg, Z historii filozofii, Wydawnictwo Znak, Kraków 1995, s. 401
  23. J. Szymczyk, Odkrywanie wartości. Z problematyki socjologiczno-aksjologicznej, Polihymnia, Lublin 2004, s. 254.
  24. J. Zubelewicz, Elzenberg Henryk Józef Marian (1887 -1967). Kłopot z istnieniem. Aforyzmy w porządku czasu, [w:] B. Skarga (red.), Przewodnik po literaturze filozoficznej XX wieku, przy współpracy S. Borzyma i H. Floryńskiej-Lalewicz, PWN, Warszawa 1994, tom 1, s. 74.
  25. J. Zubelewicz, Elzenberg a niektóre wątki myśli egzystencjalistycznej, "Studia Filozoficzne" nr 12, 1986, s. 11-119
  26. J. P. Sartre, Egzystencjalizm jest humanizmem, przeł. J. Krajewski, Wydawnictwo "Muza", Warszawa 1998, s. 37-39.
  27. L. Hostyński, Układacz tablic wartości, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1999, s. 30-34.
  28. T. Kotarbiński, Wypowiedzi okolicznościowe i recenzje, [w:] T. Kotarbiński, Pisma etyczne, pod red. P. J. Smoczyński, Wydawnictwo Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1987, s. 459.
  29. A. Schweitzer, Życie, przeł. J. Piechowski, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1974, s. 43, 52.
  30. S. Borzym, Panorama polskiej myśli filozoficznej, PWN, Warszawa 1993, s. 249.
  31. H. Elzenberg, Realizm praktyczny, w etyce a naczelne wartości Ŝycia ludzkiego, [w:] WWartość i człowiek. Rozprawy z humanistyki i filozofii, Toruń 1966, s. 129.
  32. T. Kotarbiński, Medytacje o Ŝyciu godziwym, [w:] T. Kotarbiński, Pisma etyczne..., s. 369.
  33. H. Elzenberg, Próby kontaktu. Eseje i studia krytyczne, Wydawnictwo Znak, Kraków 1966, s. 130.
  34. M. Tyl, Aporie Elzenbergowskiej aksjologii - próba przybliżenia, [w:] W. Tyburski (red.), Henryk Elzenberg (1887 - 1967). Dziedzictwo idei. Filozofia - aksjologia - kultura, Wydawnictwo UMK, Toruń 1999, s. 62, 64.
  35. D. Laertios, żywoty i poglądy słynnych filozofów, przekład I. Krońska, K. Leśniak, W. Olszewski, przy współpracy B. Kupisa, opracowanie przekładu, przypisy i skorowidz I. Krońska, wstęp K. Leśniak, PWN 1984, s. 413.
  36. W. Tatarkiewicz, O doskonałości, Wszechnica Myśli Etycznej, Instytut Wydawniczy Daimonion, Lublin 1991, s. 11.
  37. T. Kotarbiński, Myśli i słowa, wstęp J. Kotarbińska, wyboru dokonali, uporządkowali oraz posłowiem opatrzyli L. Kiejzik i T. Huńczak, WyŜsza Szkoła Pedagogiczna im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 1991, s. 15.
  38. H. Elzenberg, Etyka wyrzeczenia czym jest i jak bywa uzasadniana, [w:] Wartość i człowiek. Rozprawy z humanistyki i filozofii, Toruń 1966, s. 173.
  39. J. Prokop, Gandhi wobec wartości, [w:] J. Lipiec, Człowiek i świat wartości, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1982, s. 249.
  40. M. K. Gandhi, Autobiografia. Dzieje moich poszukiwań prawdy, przeł. J. Brodzki, "Książka i Wiedza", Warszawa 1958, s. 75-79, 312-314.
  41. I. Lazari-Pawłowska, Etyka Gandhiego, PWN, Warszawa 1965, s. 37,
  42. T. CzeŜowski, Wielki humanista, "Tygodnik Powszechny" 1967, nr 25, s. 3.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1898-8431
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu