BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Wojcieszak Łukasz (Wyższa Szkoła Administracji w Bielsku-Białej)
Tytuł
Rola i znaczenie klauzuli take or pay w umowach gazowych
The role and meaning of take or pay clause in the gas contracts
Źródło
Zeszyt Naukowy / Wyższa Szkoła Ekonomii, Prawa i Nauk Medycznych w Kielcach, 2013, nr 14, s. 261-281, bibliogr. 43 poz.
Tytuł własny numeru
Prace z zakresu nauk społecznych
Słowa kluczowe
Handel gazem, Gaz ziemny, Umowa międzynarodowa, Kontrakty długoterminowe, Rynek energetyczny, Kontrakty handlowe
Gas trade, Natural gas, International agreement, Long-term contracts, Energy market, Trade contracts
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Polska, Rosja
Poland, Russia
Abstrakt
Artykuł przedstawia klauzulę take or pay, jej rolę oraz znaczenie w zawieranych umowach gazowych. Problem ten przedstawiony jest w aspekcie zarówno międzynarodowym, jak również i krajowym (na przykładzie Polski). W artykule przedstawiono genezę klauzuli take or pay, zasadę jej działania, a także zastosowanie w dzisiejszym obrocie gospodarczym. Ukazano również specyfikę kontraktów długoterminowych, które często zawierają klauzulę take or pay, a także ich zastosowanie we współczesnym obrocie gazem ziemnym i relacjach gazowych z Rosją. W artykule przedstawiono także niektóre aspekty istnienia tytułowej klauzuli oraz jej zastosowania na wybranych przykładach. Ukazano również przykład z prawa polskiego - sprawę związaną z zastosowaniem klauzuli take or pay na rodzimym rynku gazu. Artykuł zawiera także analizę wpływu klauzuli na polsko-rosyjskie relacje energetyczne, także w kontekście umów długoterminowych. Ostatnią część artykułu poświęcono na ukazanie perspektyw zastosowania klauzuli take or pay w kontekście zawieranych w ostatnim czasie kontraktów. Szczególne miejsce zajmuje w artykule przedstawienie pozycji Rosji, jej ekonomicznych relacji z wybranymi partnerami oraz wizji ich przyszłego rozwoju. (abstrakt oryginalny)

The article presents the role and meaning of the take or pay clause in the gas contracts. This problem is shown at both international and national (Poland serves as example) level. The paper deals with the genesis of take or pay clause, it describes how the clause works and how is it is used in the trade today. The author comments on the long-term contracts which often contain take or pay clause and shows how they are used in natural gas trading and gas relations with Russia. The paper presents also some important aspects of this clause and its application. It shows the Polish law as an example and how the take or pay clause is used in the domestic gas market. The paper contains an analysis of the impact of this clause on the Polish-Russian energy relations including the long-term contracts. The last part of the article shows what perspectives has the application of the take or pay in the context of the recently concluded gas contracts. The author focuses on the status of Russia, its economic relationships with selected partners and the vision of their future development. (original abstract)
Bibliografia
Pokaż
  1. Bodio M., Polityka energetyczna w stosunkach między Unią Europejską a Federacją Rosyjską w latach 2000-2008, Oficyna Wydawnicza Aspra-JR, Warszawa 2009.
  2. Brodecki Z., Infrastruktura, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2004.
  3. Dakowski M., Rurociągi a geopolityka, [w:] W.S. Michałowski, Skok na rurę, Fundacja Odysseum, Warszawa 1998.
  4. Dura Z., Rosja - Polska. Stosunki energetyczne w zakresie gazu ziemnego, "Pressje. Teka XV Klubu Jagiellońskiego" 2009.
  5. Medina J.M., The Take-or-Pay Wars: A Cautionary Analysis for the Future, "Tulsa Law Review", vol. 27, 1991.
  6. Michałowski J., Rynek energii - strategiczna kontrola zasobów energetycznych, [w:] W. Michałowski, S. Trzop, Rurociągi dalekiego zasięgu, Wydawnictwo Fundacja Odysseum, Warszawa 2005.
  7. Michałowski W., Rury pod specjalnym nadzorem, Wydawnictwo von Borowiecky, Warszawa 2010.
  8. Orban A., Power, energy, and the new Russian imperialism, Westport 2008.
  9. Pawelczyk G., Kudzia P., Nabici w rurę, "Wprost" 1999, nr 33.
  10. Polo M., Scarpa C., Liberalizing the Gas Industry: Take-or-Pay Contracts, Retail Competition and Wholesale Trade, "International Journal of Industrial Organization", 2013, vol. 31.
  11. Strzyczkowski K., Prawo gospodarcze publiczne, LexisNexis Polska, Warszawa 2011.
  12. Tombak J., Jazda na wstecznym biegu, [w:] W.S. Michałowski, Skok na rurę, Fundacja Odysseum, Warszawa 1998.
  13. Trębski K., Piński J., Gazoholicy, "Wprost" 2003, nr 45.
  14. Wojcieszak Ł., Polska, Ukraina i Białoruś wobec problemu dostaw i tranzytu rosyjskiego gazu, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Administracji, Bielsko-Biała 2012.
  15. Zajdler R., Hara T., Staniłko J., Formuły cenowe w kontraktach długoterminowych na dostawę gazu do Unii Europejskiej, Instytut Sobieskiego, Warszawa 2012.
  16. Schultz C.R., Modeling take-or-pay contract decisions, Decision Sciences, zima 1997, http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3713/is_199701/ai_n8745822/, (13.12.2010).
  17. Wzrost konkurencji podważa monopol Gazpromu, "Publikacje OSW", 09.03.2011, http://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/tydzien-na-wschodzie/2011-03-09/wzrost-konkurencji-podwaza-monopol-gazpromu, (12.04.2011).
  18. Kowalski S., Charakterystyka rynku gazu w UE, Polityki Unii Europejskiej w procesie tworzenia, http://eup.wse.krakow.pl/?page_id=224, (15.01.2011)
  19. Słownik terminów gazowniczych, strona PGNiG, http://www.pgnig.pl/dlafirmy/poradnik /668, (09.01.2011).
  20. Wasiluk G., Kiepskie niemieckie interesy z Gazpromem i ekologami, Portal Psz.pl, 19.12.2009, http://www.psz.pl/tekst-26031/Kiepskie-niemieckieinteresy-z-Gazpromem-i-ekologami, (20.12.2010).
  21. Srokosz T., Brzóska M., Charakter prawny klauzuli "take or pay". Polemika z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2007 r., strona Kancelarii Prawnej KSP Krupa, Srokosz, Patryas, http://www.ksplegal.pl/userfiles/file/takeorpay.pdf, (29.11. 2010).
  22. Konarski H., Od biurka do kurka. Europejskie umowy sprzedaży gazu ziemnego, "Rzeczpospolita", 28.10.2003, http://new-arch.rp.pl/artykul/457985_Od_biurka_do_ kurka.html, (15.01.2011).
  23. Astramowicz J., Dywersyfikacja i bezpieczeństwo dostaw gazu, Portal RynekGazu.pl, http://www.rynekgazu.pl/filez/DYWBEZDOS577790538.pdf, (15.01.2011).
  24. Zachmatow N.I., Kostomarow W.W., Kochanowski W.I., Eksport gazu z Rosji, "Rurociągi", 27-28.03.2001, http://www.rurociagi.com/spis_art/2001_4/eksport_gazu_z _rosji.html, (07.04. 2010).
  25. Dyrektywa w sprawie liberalizacji rynku gazu ziemnego, "Rurociągi", nr 2-3/2002, http://www.rurociagi.com/spis_art/2002_3-4/dyrektywa.html, (18.08.2011).
  26. Grabarczyk E.M., Potencjał gazowy Norwegii, "Nafta & Gaz Biznes", czerwiec 2002, http://www.rynekgazu.pl/filez/garbarczyk1558273841.pdf, (18.02.2011).
  27. Андрусечко П., В объятиях Газпрома,, ИноСМИ.ru za: "Украiнський Тиждень", 12.07.2010, http://www.inosmi.ru/europe/20100712/161228804.html, (30.12.2010).
  28. Czarnecki J., Gazprom może to wykorzystać, "Rzeczpospolita", 25.04.1995, http://new-arch.rp.pl/artykul/51867_Gazprom_moze_to_wykorzystac.html, (19.02.2011).
  29. Review of the New Zealand Gas Sector, Ministry of Economic Development, 22.11.2005,
  30. http://www.med.govt.nz/templates/MultipageDocumentPage_5691.aspx, (29.11.2010).
  31. Еременко А., Бери или плати, "Зеркало недели. Украина", 13.04.2009, http://www.zn.ua/newspaper/articles/56611#, (10.03.2011).
  32. Арсюхин Е., Соколовская Я., Киев мечтает оштрафовать М скву, "Известия", 19.04.2010, http://www.izvestia.ru/economic/article3140971/, (09.11.2010).
  33. Jaraszek A., Klauzula take or pay nie narusza równości stron, "Gazeta Prawna", 29.05.2007, http://edgp.gazetaprawna.pl/index.php?act=mprasa-&sub=article&id=69816, (29.11.2010).
  34. Interpretacja indywidualna, sygnatura: ILPB3/423-190/07-5/EK, Interpretacje podatkowe, 01.02.2008, http://interpretacje.tmxp.pl/Podatek-dochodowy-od-osob-prawnych/Koszty-uzyskania-przychodow/Pojecie-kosztow-uzyskania-przychodow/171654-gaz-kontrakt-kosztyuzyskania-przychodow-oplata-umowa.html, (15.01.2011).
  35. Gromadzki G. (opr.), Między potrzebą a uzależnieniem. Rosyjski gaz w bilansie energetycznym rozszerzonej UE, "O przyszłości Europy", raporty 8, Warszawa, grudzień 2002, s. 7, http://www.batory.org.pl/ftp/program/forum/rap8pl.pdf, (15.01.2011).
  36. Palencia V., Willems B., Efficiency of take or pay clauses in long term gas contracts, http://www.infraday.tu-berlin.de/fileadmin/documents/infraday/2009/papers/19a_ valencia_paper.pdf, (30.01.2011).
  37. Путин хочет убедить «Газпром» отказаться от принципа «бери или плати» в России, Portal GZT.ru, 02.03.2011, http://www.gzt.ru/topnews/economics/-putin-hochet-ubeditj-gazprom-otkazatjsya-ot-/350398.html, (10.03.2011).
  38. Фаляхов Р., Бери и не плати. Путин сомневается в обоснованности использования «Газпромом» принципа «бери или плати», Portal Газета.Ru, http://www.gazeta.ru /financial/2011/03/02/3543857.shtml, (10.03.2011).
  39. Matuszak S., Wierzbowska-Miazga A., Narasta rosyjsko-ukraiński spór gazowy, "Publikacje OSW", 18.01.2012, http://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/tydzien-na-wschodzie/2012-01-18/narasta-rosyjskoukrainski-sporgazowy, (04.12.2012).
  40. Dąborowski T., Kardaś S., Bułgaria: tańszy gaz z Rosji w zamian za zgodę na South Stream, "Publikacje OSW", 21.11.2012, http://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/tydzien-na-wschodzie/2012-11-21/bulgaria-tanszy-gaz-zrosji-w-zamian-za-zgode-na-south-st, (04.12.2012).
  41. Rosja domaga się od Naftohazu 7 mld dolarów kary, Portal Gazownictwo.wnp.pl, 26.01.2013, http://gazownictwo.wnp.pl/rosja-domaga-sie-od-naftohazu-7-mld-dolarow-kary,188925_1_0_0.html, (27.01.2013).
  42. Olszamowska P., RWE Transgas zaskarżył klauzulę Take or Pay w umowie z Gazpromem i wygrał, Portal Europa-Bezpieczeństwo-Energia, 25.10.2012, http://ebe.org.pl/aktualnosci/europa/rwe-transgas-zaskarzyl-klauzule-take-or-pay-w-umowie-z-gazpromem-i-wygral.html, (23.07.2013).
  43. Polkinghorne M., Take-or-pay Conditions in Gas Supply Agreements, "Paris Energy Series", April 2013, no 7, s. 3, http://www.whitecase.com/files/Publication/b14bafe5-f666-4802-a2d4-a5eb96ec6a5d/Presentation/PublicationAttachment/b2e11a77-2ead-47ee-8f88-aa5267b832c2/alert-Paris-Energy-Series-No7-Take-or-pay-Conditions-Gas-Supply-Agreements-April-2.PDF, (22.06.2013).
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1899-4539
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu