BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Czaputowicz Jacek (Uniwersytet Warszawski)
Tytuł
Teoretyczne wyjaśnienia Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony
Theoretical Explanations of the European Security and Defence Policy
Źródło
Stosunki Międzynarodowe, 2013, t. 48, nr 2, s. 9-25, tab., bibliogr 81 poz.
International Relations
Słowa kluczowe
Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony, Bezpieczeństwo międzynarodowe
Common Security and Defence Policy, International security
Uwagi
summ.
Abstrakt
Europejska Polityka Bezpieczeństwa i Obrony (EPBiO) została zainicjowana przez prezydenta Francji Jacques'a Chiraca i premiera Wielkiej Brytanii Tony'ego Blaira na spotkaniu w St. Malo w grudniu 1998 r. Od tego czasu koncepcja bezpieczeństwa europejskiego zmieniła się wraz ze zmianą rozumienia tego, co konstytuuje zagrożenia oraz jakie środki są właściwe dla rozwiązywania konfliktów. EPBiO ewoluowała pod względem zakresu oddziaływania - od ściśle europejskiej do globalnej - oraz pod względem rodzaju operacji - od koncentracji na militarnych operacjach zarządzania kryzysowego do długookresowych operacji cywilnych - stabilizacyjnych, zwalczania terroryzmu i przeciwdziałania proliferacji broni masowego rażenia. Znaczna część misji prowadzonych była w oddaleniu od granic Europy, w Czadzie, Somalii, Afganistanie i Gruzji. Ważnym krokiem było przyjęcie w 2003 r. Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa. Traktat z Lizbony wprowadził klauzulę o wzajemnej pomocy w razie agresji zbrojnej oraz klauzulę solidarności, która zakłada pomoc w wypadku, gdyby jakieś państwo członkowskie stało się przedmiotem ataku terrorystycznego lub katastrofy naturalnej. "Europejska" polityka bezpieczeństwa i obrony została zastąpiona przez "wspólną", chociaż zachowała charakter międzyrządowy. (fragment tekstu)

The article analyzes the explanations of the establishment and functioning of the European Security and Defence Policy from the standpoint of different IR theories. Within realism positions are singled out according to the level of analysis (global or European) and the state's strategy - balancing or bandwagoning. Liberals underline the importance of political processes and infl uence of internal interests groups, whereas governance approach - networks of actors acting at national, subnational and supranational levels. Constructivists explanations refer to strategic culture and socialization concepts, whereas critical theories to power relations and the concept of security fi eld. The article concludes that all theories broaden our perspective on ESDP, however synergy is hardly possible, because theories are based on different ontological and epistemological premises. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. H. Sjursen, Changes to European Security in a Communicative Perspective, "Cooperation and Conflict" 2004, t. 39, nr 2, s. 120-121.
  2. Ch. Bickerton, B. Irondelle, A. Menon, Security Co-operation Beyond the Nation-State: The EU's Common Security and Defence Policy, "Journal of Common Market Studies" 2011, t. 49, nr 1, s. 4.
  3. A. Hyde-Price, Neorealism: A Structural Approach to CSDP, w: X. Kurowska, F. Breuer (red.), Explaining the UE's Common Security and Defence Policy. Theory in Action, London 2012, s. 18-21.
  4. A. Hyde-Price, European Security in the 21th Century: The Challenge of Multi-Polarity, Abington 2007.
  5. N. Ripsman, Conclusions: The State of Neoclassical Realism, w: E. Lobell, Neoclassical Realism: The State and Foreign Policy, Cambridge 2009, s. 289-299
  6. T. Dyson, Neoclassical Realism and Defense Reform in Post-Cold War Europe, London 2010, s. 120.
  7. R.L. Schweller, Unanswered Threats: Political Constraints on the Balance of Power, Princeton 2006, s. 6;
  8. J. Sperling, Neoclassical Realism and Alliance Politics, w: A. Hyde-Price, M. Webber (red.), Analysing NATO: The Theory and Practice of Alliance, Abingdon (w przygotowaniu).
  9. Th.J. Christensen, Useful Adversaries: Grand Strategy, Domestic Mobilisation, and Sino-American Conflict, 1947-1958, Princeton 1996, s. 11.
  10. F. Zakaria, From Wealth to Power. The Unusual Origins of America's World Role, Princeton 1998, s. 9.
  11. G. Rose, Neoclassical Realism and Theories of Foreign Policy, "World Politics" 1998, t. 51, nr 1, s. 146-147.
  12. S. Walt, The Origins of Alliances, Ithaca 1987, s. 27-29.
  13. A. Locatelli, Bandwagoning, Not Balancing: Why Europe Confounds Realism, "Contemporary Security Policy" 2012, t. 33, nr 2, s. 264-288.
  14. B.R. Posen, European Union Security and Defence Policy: Response to Unipolarity?, "Security Studies" 2006, t. 15, nr 2, s. 151-153.
  15. S. Walt, Taming American Power: The Global Response to US Primacy, New York 2005, s. 124-125.
  16. R.A. Pape, Soft Balancing Against the United States, "International Security" 2005, t. 30, nr 1, s. 10.
  17. Z. Selden, Power is Always in Fasion: State-centric Realism and the European Security and Defence Policy, "Journal of Common Market Studies" 2010, t. 48, nr 2, s. 397-416.
  18. D.P. Calleo, Follies of Power: America's Unipolar Fantasy, Cambridge 2009, s. 137.
  19. R.J. Art, Western Europe Hedges its Bets, w: T.V. Paul, J. Wirtz, M. Fortmann (red.), Balance of Power: Theory and Practice in the Twenty-First Century, Stanford 2004, s. 4.
  20. A. Wivel, Balancing Against Threats or Bandwagoning With Power? Europe and the Transatlantic Relationship After the Cold War, "Cambridge Review of International Affairs" 2008, t. 11, nr 3, s. 295-296.
  21. J.H. Matlary, European Union Security Dynamics: In the New National Interests, Houndmills 2009, s. 79.
  22. S. Rynning, Realism and the Common Security and Defence Policy, "Journal of Common Market Studies" 2011, t. 49, nr 1, s. 24-25.
  23. G. Press-Barnathan, Managing the Hegemon: NATO under Unipolarity, "Security Studies" 2006, t. 15, nr 2, s. 275, 280;
  24. J.-Y Haine, The Rise and Fall of the Common Security and Defence Policy: Bringing Strategic Culture Back In, w: A. Toje, B. Kunz, Neoclassical Realism in European Politics. Bringing Power Back In, Manchester-New York 2012, s. 188.
  25. S.G. Jones, The Rise of European Security Co-operation, Cambridge 2007, s. 11.
  26. J.J. Mearsheimer, The Tragedy of Great Power Politics, New York 2001, s. 44-55.
  27. A. Hyde-Price, Realism: A Dissident Voice in the Study of the CSDP, w: S. Biscop, R.G. Whitman (red.), The Routledge Handbook of European Security, London-New York 2012, s. 18-27.
  28. A. Jaher, ESDP Operations in the Democratic Republic of Congo: A Realist Analysis, CE JISS, s. 86.
  29. C. Gegout, Explaining European Military Interventions in Africa: A Neoclassical Realist Perspective, w: A. Toje, B. Kunz, Neoclassical Realism in European Politics. Bringing Power Back In, Manchester-New York 2012, s. 152, 156.
  30. R.H. Ginsberg, S.E. Penksa, The European Union in Global Security: The Politics of Impact, New York 2012, s. 43.
  31. A. Wojciuk, Dylemat potęgi. Praktyczna teoria stosunków międzynarodowych, Warszawa 2010, s. 233-261.
  32. A. Hyde-Price, Neorealism: A Structural Approach to CSDP, w: X. Kurowska, F. Breuer (red.), Explaining the UE's Common Security and Defence Policy. Theory in Action, London 2012, s. 34.
  33. J. Howorth, A. Menon, Still Not Pushing Back: Why the European Union Is Not Balancing the United States, "Journal of Conflict Resolution" 2009, t. 53, nr 5, s. 727-744.
  34. K.E. Jorgensen, A.K. Aarstad, Liberal, Constructivist and Critical Studies of European Security, w: S. Biscop, R.G. Whitman (red.), The Routledge Handbook of European Security, London-New York 2012
  35. P. Morgan, Liberalism, w: A. Collins (red.), Contemporary Security Studies, Oxford 2010, s. 35-36.
  36. A. Wivel, The Security Challenge of Small EU Member States: Interests, Identity and the Development of the EU as a Security Actor, "Journal of Common Market Studies" 2005, t. 43, nr 2, s. 395.
  37. A. Moravcsik, Negotiating the Single European Act: National Interests and Conventional Statecraft in the European Community, "International Organization" 1991, t. 45, nr 1, s. 651-688.
  38. M.E. Smith, Institutionalization, Policy Adaptation, and European Foreign Policy Cooperation, "European Journal of International Relations" 2004, t. 10, nr 1, s. 99-101;
  39. W. Wagner, Why the EU's Common Foreign and Security Policy Will Remain Intergovernmental: A Rational Choice Analysis of Crisis ManagementPolicy, "Journal of European Public Policy" 2003, t. 10, nr 4, s. 576-595.
  40. I. Manners, Normative Power Europe: A Contradiction Terms?, "Journal of Common Market Studies" 2002, t. 40, nr 2, s. 235-258.
  41. R. Dover, The Prime Minister and the Core Executives: A Liberal Intergovernmentalist Reading of UK Defence Policy Formulation 1997-2000, "British Journal of Politics and International Relations" 2005, t. 7, nr 4, s. 508-528;
  42. J. Czaputowicz, Instytucjonalizacja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa w Unii Europejskiej, "Polska w Europie" 2004, t. 44, nr 2, s. 49-87.
  43. M. Weiss, Transaction Costs and the Establishment of the European Security and Defense Policy, "Security Studies" 2012, t. 21, nr 4, s. 654-682.
  44. E. Krahmann, Security Governance and Networks: New Theoretical Perspectives in Transatlantic Security, "Cambridge Review of International Affairs" 2005, t. 18, nr 1, s. 19-34.
  45. R.O. Keohane, J.S. Nye, Transnational Relations and World Politics, Cambrigde, MA 1974, s. 43.
  46. S.C. Hofmann, CSDP: Approaching Transgovernmentalism?, w: X. Kurowska, F. Breuer (red.), Explaining the UE's Common Security and Defence Policy. Theory in Action, London 2012, s. 47.
  47. P.M. Norheim-Martinsen, The European Union and Military Force. Governance and Strategy, Cambrigde 2013, s. 22.
  48. M. Weber, S. Croft, J. Howorth, T. Terriff, E. Krahmann, The Governance of European Security, "Review of International Studies" 2004, t. 30, s. 4, 8.
  49. F. Merand, S.C. Hofmann, B. Irondelle, Governance and State Power: A Network Analysis of European Security, "Journal of Common Market Studies" 2011, t. 49, nr 1, s. 122.
  50. F. Breuer, Sociological Institutionalism, Socialization and the Brusselisation of CSDP, w: X. Kurowska, F. Breuer (red.), Explaining the UE's Common Security and Defence Policy. Theory in Action, London 2012, s. 126;
  51. Ch.O. Meyer, Convergence Towards a European Strategic Culture? A Constructivist Framework for Explaining Changing Norms, "European Journal of International Relations" 2005, t. 11, nr 2, s. 523-549;
  52. Ch.O. Meyer, The Quest for a European Strategic Culture: Changing Norms on Security and Defence in the European Union, Basingstoke 2006, s. 1-6, 20;
  53. P. Cornish, G. Edwards, Beyond the EU/NATO Dichotomy: The Beginnings of an EU Strategic Culture, "International Affairs" 2001, t. 77, nr 3, s. 587-603.
  54. Ch.O. Meyer, E. Strickmann, Solidifying Constructivism: How Material and Ideational Factors Interact in European Defence, "Journal of Common Market Studies" 2011, t. 49, nr 1, s. 72-77.
  55. J. Czaputowicz, Polityka zagraniczna i dyplomacja Unii Europejskiej a Traktat Konstytucyjny, Centrum Stosunków Międzynarodowych, Raporty i Analizy, 2005, nr 4, s. 7-8.
  56. H. Dijkstra, The Influence of EU Officials in European Security and Defence, "European Security" 2012, t. 21, nr 3, s. 312;
  57. U. Krotz, R. Maher, International Relations Theory and the Rise of European Foreign and Security Policy, "World Politics" 2011, t. 63, nr 3, 569-570.
  58. B. Griegerich, European Security and Strategic Culture: National Responses to the EU's Security and Defence Policy, Baden-Baden 2006.
  59. T. Hopf, The Promise of Constructivism in International Relations Theory, "International Security" 1998, t. 23, nr 1, s. 178;
  60. J. Czaputowicz, Teorie stosunków międzynarodowych. Krytyka i systematyzacja, Warszawa 2008, s. 297;
  61. T.U. Berger, Norms, Identity, and National Security in Germany and Japan, w: P.J. Katzenstein (red.), The Culture of National Security: Norms and Identity in World Politics, New York 1996, s. 317-356.
  62. J. Mitzen, Ontological Security in Word Politics: State Identity and the Security Dilemma, "European Journal of Foreign Relations" 2006, t. 12, nr 3
  63. J. Czaputowicz, Bezpieczeństwo międzynarodowe. Współczesne koncepcje, Warszawa 2012, s. 179.
  64. F. Berenskoetter, B. Griegerich, From NATO to ESDP: A Social Constructivist Analysis of German Strategic Adjustment after the End of the Cold War, "Security Studies" 2010, t. 19, nr 3, s. 410.
  65. C. Frank, Civilian Power Meets 'Instinctive' Atlanticist: Comparing German and Polish European Security and Defence Policies, Paper Prepared for the Conference "Role Theory Research in International Relations: Conceptual Challenges and Political Promises", European Academy Otzenhausen, September 28-October 1, 2008, s. 13.
  66. F. Merand, Pierre Bourdieu and the Birth of European Defense, "Security Studies" 2010, t. 19, nr 2, s. 344.
  67. I. Oikonomou, A Historical Materialist Approach to CSDP, w: X. Kurowska, F. Breuer (red.), Explaining the UE's Common Security and Defence Policy. Theory in Action, London 2012, s. 165-183.
  68. G. Lundestad, The United States and Western Europe Since 1945: From 'Empire' by Invitation to Transatlantic Drift, Oxford 2003.
  69. R. Kempin, J. Mawdsley, The Common Security and Defence Policy As an Act of American Hegemony, "European Security" 2013, t. 22, nr 1, s. 58;
  70. B. Charbonneau, W.C. Cox, Global Order, US Hegemony and Military Integration: the US-Canadian Defense Relationship, "International Political Sociology" 2008, t. 2, nr 4, s. 305-321;
  71. A. Toje, Strategic Culture as an Analytical Tool, "Western Balkans Security Observer" 2009, t. 4, nr 14, s. 3-23;
  72. S. Hofmann, Overlapping Institutions in the Realm of International Security: the Case of NATO and ESDP, "Perspectives on Politics" 2009, t. 7, nr 1, s. 45--52;
  73. S. Hofmann, Why Institutional Overlap Matters: CSDP in the European Security Architecture, "Journal of Common Market Studies" 2011, t. 49, nr 1, s. 101-120.
  74. M. Foucault, Rządomyślność, w: M. Foucault, Filozofia, historia, polityka. Wybór pism, Warszawa-Wrocław 2000, s. 163.
  75. M. Foucault, Bezpieczeństwo, terytorium, populacja, Warszawa 2010.
  76. M. Merlingen, Applying Foucault's Toolkit to CSDP, w: X. Kurowska, F. Breuer (red.), Explaining the UE's Common Security and Defence Policy. Theory in Action, London 2012, s. 196;
  77. M. Merlingen, From Governance to Governmentality in CSDP: Towards a Foucauldian Research Agenda, "Journal of Common Market Studies" 2011, t. 49, nr 1, s. 155-156.
  78. W. Walters, J.H. Haahr, Rządzenie Europą Warszawa 2011.
  79. F. Mérand, Bricolage: A Sociological Approach to the Making of CSDP, w: X. Kurowska, F. Breuer (red.), Explaining the UE's Common Security and Defence Policy. Theory in Action, London 2012, s. 136-161.
  80. M. Quenlan, European Defence Cooperation: Asset or Threat to NATO?, Washington 2001, s. 31.
  81. R.-O. Csernatoni, The Praxis of Romania 's Euro-Atlantic Field: A Bourdieu-Inspired Research Agenda, w: X. Kurowska, F. Breuer (red.), Explaining the UE's Common Security and Defence Policy. Theory in Action, London 2012, s. 212-235.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0209-0961
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu