BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Bugajski Dariusz Rafał
Tytuł
Dzierżawa terytorium na przykładzie praktyki rosyjskiej
Territory Lease as Exemplified by Practices of the Russian Federation
Źródło
Stosunki Międzynarodowe, 2013, t. 47, nr 1, s. 55-83, tab., rys., bibliogr. 79 poz.
International Relations
Słowa kluczowe
Dzierżawa, Prawo międzynarodowe, Umowa międzynarodowa
Lease, International law, International agreement
Uwagi
summ.
Kraj/Region
Rosja
Russia
Abstrakt
Prawo międzynarodowe uznaje dzierżawę terytorium (territorial leasing), czasem zwaną cesją administracyjną, jako środek, poprzez który państwa mogą administrować określonym terytorium bez uzyskania suwerenności w stosunku do tego terytorium. Ma to miejsce w sytuacji, gdy żywotne interesy wojskowe, ekonomiczne (komunikacyjne), a nawet kulturowe (cmentarze wojenne ) państw, wykraczają poza istniejące granice polityczne. Mimo że znane są powszechnie przykłady funkcjonowania tej instytucji we współczesnym świecie (istniejące Zatoka Guantanamo i stosunkowo niedawne jak Strefa Kanału Panamskiego czy Nowe Terytoria w Hongkongu), to na ogół przykłady te traktowane są jako pozostałości historycznej już dzierżawy. W literaturze obcej i polskiej brak jest monografii i nieliczne są publikacje dedykowane temu tematowi. Jedynym wyjątkiem są podręczniki prawa międzynarodowego publicznego, które z reguły w części odnoszącej się do terytorium poświęcają akapit dzierżawie terytorium, wskazując zwykle na wymienione powyżej historyczne przykłady. (fragment tekstu)

Although history and the present times give numerous examples of leasing territory, scientific literature on that subject is very poor. However, in international relations this institution is so common and significant that it deserves deeper theoretical research and analyses of particular cases. For these reasons, in the article also theoretical remarks concerning this institution were presented, using the example of the leasing practices of the Russian Federation (chronologically lease of Kwantung, Hanko, Porkkala, the Saimaa Canal Zone, territories in Sevastopol, Feodosiya, waters of Lake Vištytis, Baikonur Cosmodrome and 25 military bases, including Syrian Tartus). In conclusion, the lease is defined as the international law institution which affects the international security through meeting the interests of the country outside its borders without the change of the borders. These regards justifying the lease are of military (military bases) or economic nature, and more rarely the other (e.g. cultural) one. The media information indicate further development of the territory lease phenomenon in the international relations (Chinese proposals concerning Vladivostok). (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. W. Czapliński, A. Wyrozumska, Prawo międzynarodowe publiczne. Zagadnienia systemowe, Warszawa 2004, s. 138.
  2. M.J. Strauss, The Leasing of Guantanamo Bay, Westport (Conneticut)-London 2009.
  3. L. Antonowicz, Podręcznik prawa międzynarodowego, Warszawa 2003, s. 99
  4. R. Bierzanek, J. Symonides, Prawo międzynarodowe publiczne. Warszawa 2004, s. 203
  5. M.N. Shaw, International Law, Cambridge 2008, s. 539
  6. W. Góralczyk, S. Sawicki, Prawo międzynarodowe publiczne w zarysie. Warszawa 2003;
  7. A. Klafkowski, Prawo międzynarodowe publiczne. Warszawa 1981.
  8. D.R. Bugajski, Demilitaryzacja i neutralizacja - formy i funkcje w prawie międzynarodowym, "Międzynarodowe Prawo Humanitarne" 2010, t. 1, s. 63-81.
  9. Right of Passage over Indian Territory Case (Portugal v. India) (Merits), ICJ Reports, 1960, s. 40.
  10. H. Lauterpacht, Private Law Sources and Analogies of International Law, Hamden 1970, s. 181-190.
  11. L. Ehrlich, Suwerenność a morze w prawie międzynarodowym. Warszawa 1996, s. 80.
  12. Traktat pokoju z Włochami, Paryż, 10 lutego 1947 r., "Dziennik Ustaw" 1949, nr 50, poz. 378.
  13. F. Caffio, Glossario di Diritto del Mare, supplemento alla Rivista Marittima n. 5, Roma 2001.
  14. Umowa pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych, podpisana dnia 15 lutego 1951 r. (ratyfikowana zgodnie z ustawą z 26 maja 1951 r.), Dz.U. 1952, nr 11, poz. 63.
  15. L. Gelberg, Prawo międzynarodowe i historia dyplomatyczna. Wybór dokumentów, t. I, Warszawa 1954, s. 29-62.
  16. R. Zaorski, Wolne obszary portowe, Gdańsk 1950, s. 118.
  17. www.hronos.km.ru/dokum/1898ruskit.html (01.12.2012).
  18. W. Czapliński, Odpowiedzialność za naruszenia prawa międzynarodowego w związku z konfliktem zbrojnym, Warszawa 2009, s. 86;
  19. T. Jasudowicz, Widmo krąży nad Europą, Toruń 1993, s. 101.
  20. The Moscow Peace Treaty March 12th, 1940, http://www.winterwar.com/War%27sEnd/moscow_peace_treaty.htm (01.12.2012).
  21. Paris Peace Treaty of 1947 between the Allied and Finland, http://fomm.axishistory.com/viewtopic.php?t=62518 (01.12.2012).
  22. Sixty Years Ago: Parliament Within Range of Soviet Guns, "Helsingin Sanomat" 2004 (publikowane 29.09.2004); www.hs.fi/english/article/Sixty+years+ago+Parliament+within+range+of+Soviet+guns/1076154119137 (01.12.2012).
  23. D.R. Bugajski, Demilitaryzacja i neutralizacja Wysp Alandzkich, "Przegląd Morski" 2006, nr 10, s. 3-13.
  24. Porozumienie pomiędzy rządem Rosyjskiej Federacji i rządem Ukrainy o współpracy w zakresie utylizacji odpadów bytowych, podpisane w Kijowie 28 maja 1997 r.;
  25. Porozumienie pomiędzy rządem Rosyjskiej Federacji i rządem Ukrainy o wzajemnych rozliczeniach związanych z podziałem Floty Czarnomorskiej i pobytem Floty Czarnomorskiej Rosyjskiej Federacji na terytorium Ukrainy, podpisane w Kijowie 28 maja 1997 r.
  26. Umowa o bezpieczeństwie ekologicznym obiektów dzierżawionych, podpisana w Moskwie 18 grudnia 1998 r.
  27. http://govportal.garant.ru (15.05.2012).
  28. A. Medetsky, Eggs, Smoke Dominate Ukrainian Parliament Sessions, "The Moscow Times" z 28 kwietnia 2010 r.
  29. P. Conde, V. Martins, Russias Black Sea Fleet in SevastopoI Beyond 2017, http://www.diploweb.com/Russia-s-Black-Sea-fleet-in.html (23.05.2010).
  30. M. Wade, Baikonur, Encyclopedia Astronautica (August 9, 2003); Russia, Kazakhstan Exlend Baikonur Cosmodrome Lease to 2050 (Januar 9, 2004), http://www.astronautix.com/sites/baikonur.htm (8.09.2012).
  31. Agreement on Joint Activities in the Exploration of Outer Space, December 30, 1991, http://wwwjaxajpljdal-library/space-Iaw/chapter_41index_e.html (16.05.2004).
  32. The 'Tashkent Agreement' Concerning Arrangements for Maintaining and Using Space Infra- structure Facilities in Pursuance of Space Programs, May 15, 1992
  33. On Basic Principles and Terms of the Utilization of the Baikonur Cosmodrome Agreement Between the Russian Federation and the Repitblic of Kazakhstan, Marz 28, 1994, "Journal of Space Law" 2004, t. 30, s. 26-31.
  34. Agreement Between the Russian Federation and the Republic of Kazakhstan on the Cooperation in the Effective use of the Baikomir Facility January 9, 2004, "Journal of Space Law" 2004, t. 30, s. 32-34.
  35. M. Bjornerud, Baikomir Continues: the New Lease Agreement Between Russia and Kazakhstan, "Journal of Space Law" 2004, t. 30, s. 13.
  36. http://www.ng.ru/cis/2012-08- 03/6_caspian.html (15.08.2012).
  37. http://en.rian.ru/mlitary_news/20110810/165690054.html (01.12.2012).
  38. P.J. Saunders, Russias Syrian Base: A Potemkin Port?, http://nationalinterest.org/commentary/russias-syrian-base-potemkin-port-72007pageM (17.07.2012);
  39. Russian Navy to base warships at Syrian port after 2012, "RIANovosti" z 2 sierpnia 2010 r" http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/russia/2010/mssia-100802-rianovosti02.htm (17.08.2012).
  40. M. Klein, Russias Militaty Capabilities. "Great Power" Ambitions and Reality, Berlin 2009, s. 20;
  41. http://www.kommersant.ru/doc/766827 (03.11.2012).
  42. D.R. Bugajski, Dzierżawa Kanału Saimiańskiego i strefy kanałowej przez Finlandię, "Przegląd Morski" 2010, nr 6, s. 41-44.
  43. Finnish Maritime Administration, http://portal.fma.fi/sivu/www/fma_fi (01.12.2012).
  44. Agreement Concerning the Lease to the Republic of Finland of the Soviet Part of the Saimaa Canal and Mały Vysotsky Island Signed at Moscow, on 27 September 1962. UNTS.t. 479, nr 6949.
  45. Agreement Concerning Passenger Traffic on the Saimaa Canal and in the Territory Leased by the Republic of Finland from the Union of Soviet Socialist Republics and Concerning Transit Traffic to Leningrad. Signed at Helsinki, on 7 March 1968. UNTS, t. 643,nr9187.
  46. Agreement Concerning Passenger Traffic on the Saimaa Canal and in the Territory Leased by the Republic of Finland from the Union of Soviet Socialist Republics as far as Cyborg or in Transit to the Open Seas. Signed at Moscow, on 15 October 1990. UNTS, t. 1607, nr 28140.
  47. Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o żegludze po Zalewie Wiślanym, podpisana w Sopocie 1 września 2009 r., "Monitor Polski" 2009, nr 78, poz. 975.
  48. Umowa Między Republiką Finlandii a Federacją Rosyjską w sprawie przedłużenia dzierżawy przez Republikę Finlandii rosyjskiej części Kanału Saimiańskiego i przyległego do niej terytorium oraz o wykonaniu żeglugi przez Kanał Saimiański, Lappeenranta 27 maja 2010 r. Tekst rosyjski i fiński w zbiorach autora pochodzi od administracji kanału.
  49. T. Jasudowicz, Prusy Wschodnie w kontekście II wojny światowej i likwidacji jej skutków, "Studia i Materiały PISM", Warszawa 1991, nr 6, s. 5 i 28.
  50. Z. Gloger, Geografia historyczna ziem dawnej Polski, Kraków 1900, s. 53, 60 i 265.
  51. Mapa generalna i nowa całej Polski, Wielkiego Księstwa Litewskiego i krajów sąsiadujących (Carte Generale et Nouvelle Detouttela Pologne du Grand Duche de Lithuanie et des Pais Limitrofes), 1770. Grawerowana przez B. Folino, Kapitana Korpusu Artylerii Koronnej Polskiej w Warszawie. Reprint Służby Topograficznej WP.
  52. http://geosite.jankrogh.com/borders/vistytis.htm;
  53. http://gis.am.lt (01.09.2012).
  54. T. Jasudowicz, Widmo krąży nad Europą, Toruń 1993;
  55. K. Karski, J. Klimek, Przynależność państwowa Ziemi Wileńskiej, "Polityka Wschodnia" 2000, nr 1, s. 143-170.
  56. http://geosite.jankrogh.com/borders/vistytis.htm (01.09.2012).
  57. http://geosite.jankrogh.com/borders/vistytis.htm (01.09.2012).
  58. Treaty between The German Reich and the Republic of Lithuania, Regarding the Settlement of Frontier Questions, Signed at Berlin, January 29, 1928 (wszedł w życie 4 maja 1929 r.), 89 LNTS 97.
  59. South Africa-Namibia (South-West Africa) Boundary, "International Boundary Study" 1972
  60. Costa Rica-Nicaragua Boundary, "International Boundary Study" 1976
  61. Agreement Between Great Britain and Germany, Respecting Zanzibar, Heligoland, and the Spheres of Influence of the Countries in Africa. Signedat Berlin, Juty 1, 1890, BFSP, t. 82 (1889-90), s. 35-47;
  62. Malawi - Tanzania (Tanganyika and Zanzibar) Boundary, "International Boundary Study" 1964, US DoS, nr 37, s. 5.
  63. Treaty Between the Republic of Lithuania and the Russian Federation on the Lithuanian-Russian State Border of 24 October 1997, Moscow, "The International Journal of Marine and Coastal Law" 2001, t. 16, nr 4, s. 655-656.
  64. Treaty Between the Republic of Lithuania and the Russian Federation on the Delimitation of the Exclusive Economic Zone and the Continental Shelf in the Baltic Sea of 24 October 1997, Moscow, "The International Journal of Marine and Coastal Law" 1998, t. 13, nr 2, s. 282-283.
  65. Agreement Between the Republic of Lithuania and the Russian Federation on the Consent to Lease a Part of the Vistytis Lake to the Republic of Lithuania of 24 October 1997, Moscow, http://www.urm.lt/index.php?-l 616394845 (01.12.2012).
  66. http://geosite.jankrogh.com/borders/vistytis.htnr (05.07.2011).
  67. M.J. Strauss, The Creation and Evolution of the Legal Black Hole at Guantanamo Bay, "Cuba in Transition" 2010, Association for the Study of the Cuban Economy (ASCE), t. 20, s. 287.
  68. Agreements for the Lease to the United States of Lands in Cuba for Coaling and Naval Stations, 16/23 February and 2 July 1903',
  69. Guantanamo Bay Expansion Treaty, 27 December 1912.
  70. M. J. Strauss, Perspectives on the Future of Guantanamo Bay, "Cuba in Transistion" 2009, Association for the Study of the Cuban Economy (ASCE), t. 19, s. 222.
  71. M.J. Strauss, And when the lease on Sewastopol expires?, "The New York Times" z 9 stycznia 2009 r.; www.nytimes.com/2009/01/09/opinion/09iht-edstrauss.l.19226335.html?_r=l (03.11.2012).
  72. D.R. Bugajski, Prawa żeglugowe okrętu w świetle prawa międzynarodowego. Warszawa 2009.
  73. A.C. Aimilianides, The Legal Status of the Sovereign Base Areas in Cyprus, "In Depth" 2009, t. 6, nr 5, Cyprus Center for European and International Affairs, http://www.rcenter.inter-col.edu/newsletter/In%20Depth/volume%206%20issue%205/article04.htm (03.11.2012).
  74. T. Palmowski, Uwarunkowania rozwoju przestrzennego Polski wynikające z położenia w sąsiedztwie z Obwodem Kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej - rekomendacje dla KPZK, Uniwersytet Gdański, s. 72-73;
  75. M. Rościszewski, Funkcjonowanie polskich regionów granicznych po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej (Próba prognozy geopolitycznej). Centrum Studiów Europejskich Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, http://biurose.sejm.gov.pl/teksty/kis-14-2.htm (03.11.2012);
  76. Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Obwodu Kaliningradzkiego w średniookresowej i długookresowej perspektywie, praca zbiorowa, Kaliningrad 2007.
  77. Shlapentokh, China Locked Out of Russian Far East, "Asia Times Online", http://www.atimes.com/atimes/Central_Asia/NC02Ag01 .html (02.03.2012).
  78. R. Hsiao, Strategic Implications of China 's Access to the Rajin Port, http://www.jamestown.org/programs/chinabrief/single/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=36164&tx_ttnews%5BbackPid%5D=25&cHash=ce9469ff55 (31.08.2012).
  79. Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o grobach i miejscach pamięci ofiar wojen i represji, sporządzona w Krakowie 22 lutego 1994 r., Dz.U. 1994, nr 112,poz. 543.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0209-0961
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu