BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Łastawski Kazimierz (Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie)
Tytuł
Postrzeganie sąsiadów przez Polaków po 1989 roku
Perception of Neighbours by the Polish People after 1989
Źródło
Stosunki Międzynarodowe, 2014, t. 50, nr 2, s. 75-86, tab., bibliogr. 48 poz.
International Relations
Słowa kluczowe
Stereotypy narodowe, Stereotypy, Stosunki międzynarodowe, Stosunki międzyludzkie, Umowa międzynarodowa
National stereotypes, Stereotypes, International relations, Interpersonal relationship, International agreement
Uwagi
summ.
Kraj/Region
Polska, Niemcy, Czechy, Słowacja, Rosja, Litwa, Białoruś, Ukraina
Poland, Germany, Czech Republic, Slovak Republic, Russia, Lithuania, Belarus, Ukraine
Abstrakt
Po II wojnie światowej Polacy mieli zmieniających się sąsiadów najpierw Czechosłowację, Niemiecką Republikę Demokratyczną i Związek Radziecki, a od początku lat 90. XX w. sąsiadami stały się zjednoczone Niemcy, Czechy, Słowacja, Ukraina, Białoruś, Litwa i Federacja Rosyjska. Między Polską a sąsiadami w zróżnicowany sposób rozwijały się stosunki dyplomatyczne, gospodarcze i kulturalne, ale jeszcze bardziej komplikowały się opinie i oceny na ich temat. Wizerunki sąsiadów u obywateli polskich zmieniały się pod wpływem wielu czynników. Ważyły przy tym doświadczenia historyczne, a zwłaszcza przeżycia z lat II wojny światowej, które Janusz A. Majcherek określił jako "pozostawanie w niewoli historycznych paradygmatów". W pewnym stopniu na postrzeganie sąsiadów wpływały również orientacje ideowe i zmieniające się podziały partyjne. Postrzeganie sąsiadów utrudniają względnie trwałe mity i stereotypy, zakotwiczone w świadomości zbiorowej, nacechowane emocjonalnie i odwołujące się do wiedzy uproszczonej stosunkowo łatwo nabytej. Stereotypowe oceny są eksponowane z reguły przez osoby i środowiska słabiej wykształcone lub fanatyków partyjnych, które łatwiej formułują podziały na "swoich" i "obcych". Eliminowanie stereotypów i uprzedzeń narodowych wymaga dłuższego czasu. Ułatwiają to bezpośrednie kontakty między ludźmi, inicjatywy środowisk opiniotwórczych (badaczy, dziennikarzy, duchownych), wzrost poziomu wiedzy oraz rozwój wymiany handlowej i turystycznej. (fragment tekstu)

The author describes the evolution process of perceiving neighbours by the Polish people after 1989. He presents the complexity of the autostereotype of the Poles and the core values of their national identity, as well as slow changes in the perception of neighbours after the conclusion of basic agreements with Polish neighbours in 1991-1994 and various signs of cooperation with individual countries. The Polish people positively assessed richer Western European countries and the Czech Republic, Slovakia and Hungary. They were most critical towards Russia, due to the past relations, imperial ambitions and authoritarian system of power in Moscow. The most signifi cant change concerned the opinions of the Poles on Germany. Shortly after the war, there were hostile Polish-German attitudes, which over time were heading towards a reconciliation of nations, and for several years the states have closely cooperated within NATO and the European Union. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. J.A. Majcherek, W poszukiwaniu nowej tożsamości, Warszawa 2000
  2. R. Girardet, Mythes et mythologiespolitiques, Paris 1986
  3. P.T. Kwiatkowski, Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji, Warszawa 2008.
  4. K. Łastawski, Polskość w Europie. Polska tożsamość narodowa w jednoczącej się Europie, Warszawa 2004
  5. Z. Bokszański, O czynnikach kształtujących obraz Polski i Polaków w świecie, "Kultura i Społeczeństwo" 1993, nr 1
  6. B. Nitschke, Polacy i Niemcy - przeobrażenia we wzajemnym postrzeganiu, w: L. Zieliński, M. Chamot (red.), Narody w Europie. Tożsamość i wzajemne postrzeganie, Bydgoszcz 2007
  7. J. Tazbir, W pogoni za Europą, Warszawa 1998
  8. R. Wapiński, Polska na styku narodów i kultur, Gdańsk 2002
  9. W.A. Serczyk, Między Wschodem a Zachodem, w: A. Garlicki (red.), Sąsiedzi i inni, Warszawa 1978
  10. G. Gęsicka, Diabeł i łagier - obraz ZSRR w czasopismach podziemnych, w: A. Jasińska-Kania (red.), Bliscy i dalecy, Warszawa 1992
  11. E. Osmańczyk, Sprawy Polaków, Katowice 1982
  12. M. Dönhoff, Deutsche Aussenpolitik von Adenauer bis Brandt, Hamburg 1970.
  13. A. Sakson, Naród niemiecki w świadomości społecznej Polaków, "Życie i Myśl" 1996, nr 3
  14. L. Kolarska-Bobińska, M. Fałkowski, Akceptacja odmienności. Polska, Niemcy i Francja w rozszerzonej Unii Europejskiej, w: L. Kolarska-Bobińska, M. Fałkowski (red.), Polska, Niemcy, Francja. Wzajemne postrzeganie po rozszerzeniu UE, Warszawa 2008
  15. J. Błuszkowski, Stereotypy narodowe w świadomości Polaków. Studium socjologiczno-politologiczne, Warszawa 2003.
  16. W.J. Burszta, Dwie Europy, w: J. Mucha, W. Olszewski (red.), Dylematy tożsamości europejskich pod koniec drugiego tysiąclecia, Toruń 1997
  17. M. Jarosz, Jaka Polska?, w: M. Jarosz (red.), Polacy we wspólnej Europie, Warszawa 2011
  18. E. Skotnicka-Illasiewicz, Powrót czy droga w nieznane? Europejskie dylematy Polaków, Warszawa 1997.
  19. Charakter narodowy Polaków, "Biuletyn Informacyjny" 1942, nr 21
  20. A. Zwoliński, Wprowadzenie do rozważań o narodzie, Kraków 2005
  21. E. Lewandowski, Charakter narodowy Polaków i innych, Warszawa 2008
  22. A. Kępiński, Lach i Moskal. Z dziejów stereotypu, Warszawa-Kraków 1990
  23. I. Prizel, National Identity and Foreign Policy. Nationalism and Leadership in Poland. Russia and Ukraine, Cambridge 1998.
  24. K. Podemski, Doświadczenie świata. Kontakty międzykulturowe Polaków, w: K. Frysztacki, P. Sztompka (red.), Polska początku XXI wieku: przemiany kulturowe i cywilizacyjne, Warszawa 2012
  25. A. Jasińska-Kania, M. Marody, Integracja europejska a tożsamość narodowa Polaków, w: A. Jasińska-Kania, M. Marody (red.), Polacy wśród Europejczyków. Wartości społeczeństwa polskiego na tle innych krajów europejskich, Warszawa 2002
  26. A. Łada, Barometr Polska-Niemcy 2013. Wizerunek Niemiec i Niemców w polskim społeczeństwie po 10 latach wspólnego członkostwa w Unii Europejskiej, Warszawa 2013
  27. A. Jasińska-Kania, Transformacja ustrojowa a zmiany postaw Polaków wobec różnych narodów i państw, "Kultura i Społeczeństwo" 1991, nr 4
  28. Stosunek Polaków do Niemców i Żydów w badaniach OBOP, Warszawa 1989
  29. A. Łada, Barometr Polska-Niemcy 2012. Polacy o roli Niemiec w Europie i stosunkach polsko-niemieckich, Warszawa 2012
  30. A. Frączyk, A. Łada, Niemcy i polityka europejska w oczach Polaków, w: L. Kolarska-Bobińska, A. Łada (red.), Polska-Niemcy. Wzajemny wizerunek i wizja Europy, Warszawa 2009
  31. Stosunek Polaków do innych narodów. Komunikat z badań CBOS, Warszawa 2012, s. 8.
  32. Polska-Rosja. Diagnoza społeczna 2013, Warszawa 2013.
  33. A. Grajewski, Polacy i Rosjanie. Wzajemna percepcja, w: A.D. Rotfeld, A.W. Torkunow (red.), Białe plamy - czarne plamy. Sprawy trudne w relacjach polsko-rosyjskich (1918-2008), Warszawa 2010
  34. E. Kaca, Rosja w oczach polskich ekspertów, w: A. Łada (red.), Rosja dziś i jutro. Opinie polskich niemieckich ekspertów, Warszawa 2010
  35. A. de Lazari, Polskie i rosyjskie problemy z rosyjskością, Łódź 2010
  36. S. Bieleń, Tożsamość międzynarodowa Federacji Rosyjskiej, Warszawa 2006
  37. A. Szpociński, Inni wśród swoich. Kultury artystyczne innych narodów w kulturze Polaków, Warszawa 1999
  38. M. Janion, Niesamowita Słowiańszczyzna, Kraków 2007.
  39. D. Wadowski, Tożsamość w procesie zmiany: obraz własny społeczności polskiej na Wileńszczyźnie, w: L. Zieliński, M. Chamot (red.), Narody w Europie. Tożsamość i wzajemne postrzeganie, Bydgoszcz 2007.
  40. M. Harris, Ch. Wagley, Minorities in the New Word, New York 1958.
  41. Z. Najder, Pojednanie, współpraca, życie obok siebie?, "Nowa Europa Wschodnia" 2013, nr 2
  42. Stosunek Polaków do innych narodów. Komunikat z badań CBOS, Warszawa 2012
  43. Cz. Okińczyc, Stereotyp Litwina w oczach Polaka, w: Narody i stereotypy, Kraków 1995
  44. Osnowy idieołogii biełorusskogo gosudarstwa, Mińsk 2004
  45. J. Karczewski, Nieufność i solidarność, w: P. Kosiewski (red.), Jaka Polska? Czyja Polska? Diagnozy i dyskusje, Warszawa 2006.
  46. K. Malak, Polityka bezpieczeństwa narodowego Ukrainy, Warszawa 1999
  47. A. Kątny, Obraz wzajemnego postrzegania Niemców i Polaków, w: L. Zieliński, M. Chamot (red.), Narody w Europie. Tożsamość i wzajemne postrzeganie, Bydgoszcz 2007;
  48. M. Jagiełło, Partnerstwo dla przyszłości. Szkice o polityce wschodniej i mniejszościach narodowych, Warszawa 2000
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0209-0961
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu