BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Zięba Ryszard (Uniwersytet Warszawski)
Tytuł
Uwarunkowania polityki zagranicznej Polski na początku drugiej dekady XXI wieku
Determinants of the Poland's foreign policy at the beginning of the second decade of the 21st century
Źródło
Stosunki Międzynarodowe, 2011, t. 43, nr 1/2, s. 9-37, bibliogr. 65 poz.
International Relations
Słowa kluczowe
Polityka zagraniczna, Polityka międzynarodowa, Polityka wewnętrzna, Ustrój polityczny, Sytuacja gospodarcza, Sytuacja polityczna, Sytuacja społeczno-ekonomiczna
Foreign policy, International politics, Domestic policy, Political system, Economic situation, Political situation, Social and economic conditions
Uwagi
summ.
Abstrakt
Uwarunkowania polityki zagranicznej państw można podzielić na wewnętrzne i zewnętrzne (międzynarodowe), a w ramach tych dwóch grup na obiektywne i subiektywne. Wewnętrzne uwarunkowania obiektywne polityki zagranicznej Polski obejmują w miarę stałe charakterystyki państwa polskiego jako podmiotu prowadzącego politykę zagraniczną, takie jak: położenie geograficzne i geopolityczne, potencjał demograficzny, gospodarczy, naukowo-techniczny i militarny oraz system polityczny. Natomiast w grupie uwarunkowań wewnętrznych subiektywnych należy uwzględnić: percepcję środowiska międzynarodowego przez społeczeństwo, media i polityków, reprezentowane koncepcje polityki zagranicznej przez różne siły polityczne oraz jakość i aktywność własnej służby zagranicznej i dyplomacji. Jako uwarunkowania zewnętrzne o charakterze obiektywnym można będzie potraktować: trendy ewolucji sytuacji międzynarodowej wokół Polski, pozycję międzynarodową Polski oraz umowne powiązania z innymi państwami i obowiązujące prawo międzynarodowe. Ostatnią grupę stanowią uwarunkowania międzynarodowe subiektywne, takie jak: postrzeganie Polski i Polaków przez otoczenie międzynarodowe, koncepcje polityki zagranicznej innych państw adresowane do lub dotyczące Polski, oraz jakość i aktywność służby zagranicznej i dyplomacji innych państw, z którymi Polska utrzymuje stosunki. (fragment tekstu)

Determinants of the foreign policy of states may be divided into internal and external (international), and within these groups - into objective and subjective ones. Among the objective determinants in the first group the following are signifi cant to Poland: 1) location in the centre of Europe, relatively high abundance in natural resources and predominantly natural borders of the country; 2) relatively high population potential, which currently amounts to over 38 millions, although it is continuously decreasing; 3) rather scarce economic potential (over EUR 350 milliards in 2010); despite the fact that it is increasing in the situation of the global financial crisis, it is jeopardised due to low outlays on research and development, similarly to inconsiderable military potential of the country; 4) democratic political system, but impaired with the dependency of the foreign policy of the state on the ruling party. The subjective internal determinants, in turn, include: 5) not fully adequate perception of the international environment by the state's society, media and authority circles, as well as social attitudes towards other countries and nations deeply rooted in the history; 6) two confl icting foreign policy concepts: one pro-European, pro-Atlantic and pragmatic towards the East, the other nationalistic, based on the bandwagoning strategy towards the USA, Euro-scepticism and anti-Russian attitudes; 7) diverse quality of the state's foreign service and diplomacy. The following phenomena in the latter group of international determinants are objective in nature: 8) generally favourable tendencies in the evolution of the international situation in the closest neighbourhood of Poland, such as: the existence of NATO and the European Union (despite its internal problems), the will of rapprochement between Russia and the West, but also a growing role of the so-called emerging powers: China, India or Brazil; 9) generally high international status of Poland; 10) favourable structure and reach of the contractual international relations and the international law in force. External subjective factors, which are a reflection of internal subjective determinants, also have an impact on the foreign policy of Poland. In general, it may be stated that currently, on the eve of the second decade of the 21st century, no threats to the Polish foreign policy, especially on the part of the international environment, are observable. However, the unstable and polarised internal political scene meets a significant challenge, or even a threat. The conducted analysis leads to the conclusion that the Poland's policy will face significant challenges within NATO and the European Union, and even more significant challenges in terms of its policy towards the East - Russia in particular. The issue, whether all the problems will be handled by the authorities and how they will be solved will result in significant consequences for the international status and role of Poland. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. R. Zięba, Uwarunkowania polityki zagranicznej, w: J. Kukułka, R. Zięba (red.), Polityka zagraniczna państwa, Warszawa 1992
  2. R. Zięba,.Uwarunkowania polityki zagranicznej państwa w pracy: R. Zięba (red.), Wstęp do teorii polityki zagranicznej państwa, Toruń 2004
  3. J. Zając, Dynamika zmian uwarunkowań polityki zagranicznej Polski w latach 1918-2008, w: R. Chwedoruk, D. Przastek (red.), Dylematy historii i polityki. Księga dedykowana Profesor AnnieMagierskiej, Warszawa 2008
  4. J. Frankel, The Making of Foreign Policy: An Analysis of Decision-Making, London 1963
  5. M. Merle, Sociologie des relations internationales, Paris 1974,
  6. H.J. Morgenthau, K.W. Thompson, Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace, brief edition, Boston 1993
  7. C. Jean, Geopolityka, Wrocław 2003
  8. L. Moczulski, Geopolityka. Potęga w czasie i przestrzeni, Warszawa 1999;
  9. A. Chauprade, Géopolitique: constantes et changements dans l'histoire, Paris 2003.
  10. D. Colard, Les relations internationales, Paris 1977
  11. Prognoza ludności na lata 2008-2035, GUS, Warszawa 2009
  12. Strategia rozwoju kraju 2007-2015, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, listopad 2006 r.
  13. M. Dobroczyński, J. Stefanowicz, Polityka zagraniczna, Warszawa 1984
  14. Ch. Zorgbibe, Les relations internationals, Paris 1975
  15. R. Bierzanek, Współczesne stosunki międzynarodowe, Warszawa 1980
  16. D. Baldwin, Economic Statecraft, Princeton NJ 1985.
  17. A. Rozmus, K. Cyran, Finansowanie działalności badawczo-rozwojowej w Polsce i innych krajach - diagnoza i próba oceny, "E-Finanse", finansowy kwartalnik internetowy, http://www.e-finanse.com/artykuly/131.pdf (dostęp w styczniu 2011 r.).
  18. J. Zając, Środki i metody polityki zagranicznej państwa, w: R. Zięba (red.), Wstęp do teorii polityki zagranicznej państwa, Toruń 2004
  19. J. Zając, Środki polityki bezpieczeństwa państwa, w: M. Ożóg-Radew, R. Rosa (red.), Bezpieczeństwo i prawa człowieka: teoretyczne aspekty bezpieczeństwa i praw człowieka, Siedlce 2004
  20. B. Balcerowicz, Siły zbrojne w stanie pokoju, kryzysu, wojny, Warszawa 2010
  21. Założenia i cele profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP, dokument na stronie internetowej: http://www.profesjonalizacja.wp.mil.pl/pl/26.html (dostęp w styczniu 2011 r.).
  22. Wizja Sił Zbrojnych RP - 2030, Ministerstwo Obrony Narodowej, Departament Transformacji, Warszawa, maj 2010 r.
  23. R. Zięba, J. Zając, Budowa zintegrowanego systemu bezpieczeństwa narodowego Polski. Ekspertyza, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, październik 2010 r
  24. B. Russett, Grasping the Democratic Peace: Principles for a Post-Cold War World, Princeton 1993;
  25. Ch. Layne, Kant or Cant: The Myth of the Democratic Peace, "International Security" 1994, t. 19, nr 2,
  26. R.H. Ullman, Enlarging the Zone of Peace, "Foreign Policy" 1990, nr 80
  27. Ch. A. Kupchan, How Enemies Become Friends: The Sources of Stable Peace, Princenton-Oxford 2010.
  28. J. Zając, Bandwagoning w polskiej polityce zagranicznej, "Przegląd Zachodni" 2009, nr 3
  29. P. Grudziński, Państwo inteligentne. Polska w poszukiwaniu międzynarodowej roli, Toruń 2008
  30. P.M. Kaczyński, Polska polityka zagraniczna w latach 2005-2007: co po konsensusie?, Warszawa 2008.
  31. Regulamin organizacyjny Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (z 2 czerwca 2010 r.), § 18, ust. 1.
  32. G.A. Craig, A.L. George, Force andStatecraft: Diplomatic Problems of our Time, New York 1995
  33. R. Jervis, Perception and Misperception in International Politics, Princeton 1976
  34. J. Vogler, Perspectives on the Foreign Policy System: Psychological Approaches, w: M. Clarke, B. White red., Understanding Foreign Policy: The Foreign Policy Systems Approach, Aldershot 1989
  35. J. Kukułka, Postrzeganie międzynarodowe, "Stosunki Międzynarodowe" 1992, t. 16
  36. M. Stolarczyk, Czynnik narodowy w polityce zagranicznej państw, "Studia Nauk Politycznych" 1985, nr 1
  37. S. Bieleń, Deficyt realizmu w polskiej polityce zagranicznej, "Stosunki Międzynarodowe-International Relations" 2008, t. 38, nr 3-4
  38. A. Wolff-Powęska, Polskie spory o historię i pamięć. Polityka historyczna, "Przegląd Zachodni" 2007, nr 1
  39. A.F.K. Organski, World Politics, New York 1958
  40. A. Brodersen, National Character: An Old Problem Re-examined, w: J.N. Rosenau (red.), International Politics and Foreign Policy: A Reader in Research and Theory, New York 1961
  41. J. Frankel, International Relations in a Changing World, Oxford 1988
  42. R. Zięba, Czy w stosunkach polsko-rosyjskich możliwe jest przejście od "polityki historycznej" do "polityki perspektywicznej"?, "Przegląd Zachodni" 2009, nr 3
  43. J.B. Duroselle, L'évolution des formes de la diplomatie et son effet sur la politique étrangère des Etats, w: La politique étrangère et ses fondements, Paris 1954
  44. K. N. Waltz, Theory of International Politics, New York 1979
  45. D. Allen, The Context of Foreign Policy Systems: The Contemporary International Environment, w: M. Clarke, B. White red., Understanding Foreign Policy: The Foreign Policy Systems Approach, Aldershot 1989
  46. Ch. Farrands, The Context of Foreign Policy Systems: Environment and Structure, M. Clarke, B. White red., Understanding Foreign Policy: The Foreign Policy Systems Approach, Aldershot 1989
  47. M. Webber, M. Smith i in., Foreign Policy in a Transformed World, Harlow 2002
  48. Prezydent Bronisław Komorowski, Sojusz z przyszłością, "Gazeta Wyborcza" z 18 listopada 2010 r.
  49. Active Engagement, Modern Defence: Strategic Concept for the Defence and Security of the Members of the North Atlantic Treaty Organisation adopted by Heads of State and Government in Lisbon, 19 November 2010.
  50. Niech NATO działa z automatu, "Gazeta Wyborcza" z 27 października 2010 r.
  51. Ex-Verteidigungsminister Volker Rühe fordert Aufnahme Russlands in die Nato, "Der Spiegel" z 6 marca 2010 r.
  52. R. Zięba, Główne kierunki polityki zagranicznej Polski po zimnej wojnie, Warszawa 2010
  53. From Copenhagen to Brussels. European Defence: Core Documents, Vol. IV, Compiled by A. Missiroli, "Chaillot Paper" 2003, nr 67, s. 324-333.
  54. S. Biscop, The European Security Strategy: A Global Agenda for a Positive Power, Aldershot 2005.
  55. Report on the Implementation of the European Security Strategy - Providing Security in a changing world, Brussels, 11 December 2008, w: European Security and Defence: Core Document 2008, Vol. IX, Compiled by Catherine Glière, "Chaillot Paper" nr 117 z lipca 2009 r., s. 453-462.
  56. A. de Vasconcelos (red.), Quelle défense européenne en 2020? (Union européenne Institut d'Etudes de Securité), Paris 2010;
  57. S. Biscop, J. Howorth, B. Giegerich, Europe: a Time for Strategy (Egmont, Royal Institute for International Relations), "Egmont Paper" nr 27 ze stycznia 2009 r.;
  58. A Future Agenda for the European Security and Defence Policy (ESDP), (Fondacion Alternatives, OPEX - Observatori de Politica Exterior Española, Egmont - Royal Institute for International Relations, IRIS - Institute Français de Relations Internationales et Stratégiques), "Working Paper", Madrid, Paris, Berlin, Brussels, luty 2009 r.
  59. Deklaracja Francusko-Polskiego Szczytu w sprawie Bezpieczeństwa i Obrony, Paryż, 5 listopada 2009.
  60. Tusk w Brukseli: aby Europa była coraz bardziej Europą, PAP/ Parlament Europejski, 9 czerwca 2010 r., http://europarlament.pap.pl/ (styczeń 2011 r.).
  61. Informacja Ministra Spraw Zagranicznych o założeniach polskiej polityki zagranicznej w 2010 roku, 8 kwietnia 2010 r., http://www.msz.gov.pl (styczeń 2011 r.).
  62. C.B. Kopтyнoв, Mupoвaя пoлumuкa в уcлoвях кpuзuca, Mocквa 2010
  63. С. Караганов, Союз Европы: последний шанс?, "Российская газета", Федеральный выпуск nr 5229 (150), 2010
  64. R. Zięba, Poszukiwanie międzynarodowej roli dla Polski - konceptualizacja roli państwa "średniej rangi", w: S. Bieleń (red.), Polityka zagraniczna Polski po wstąpieniu do NATO i do Unii Europejskiej. Problemy tożsamości i adaptacji, Warszawa 2010
  65. White, UnderstandingEuropean ForeignPolicy, Houndmills 2001
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0209-0961
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu