BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Lis Artur (Katolicki Uniwersytet Lubelski Filia w Stalowej Woli)
Tytuł
"Sprawa św. Stanisława" w aspekcie historyczno-prawnym
Historical-Legal Aspect of "Matter Saint Stanislaw"
Źródło
Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 2010, nr 11, s. 56-69, bibliogr. 18 poz.
Słowa kluczowe
Historia prawa, Religie chrześcijańskie
Legal history, Christian religions
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Przedmiotem artykułu jest analiza historyczno-prawna sporu z 1079 roku biskupa Stanisława z Bolesławem II Śmiałym. Wychodząc od danych źródłowych - kronik Galla Anonima oraz mistrza Wincentego zwanego Kadłubkiem autor referuje dyskusję kolejnych pokoleń badaczy. Aspekt prawny sporu biskup-monarcha został omówiony ze szczegółowym uwzględnieniem prac Karola Górskiego i Witolda Sawickiego. Przyczyną wygnania króla Bolesława Śmiałego było zabójstwo biskupa krakowskiego Stanisława, popełnione jako zemsta za czyn określony wyrazem "traditio" - oznaczającym przeciwstawienie się poddanego względem panującego. To właśnie rozpoznał mistrz Wincenty tę prawdę, iż chrześcijański władca w chrześcijańskim narodzie to nie tyran narzucony, który absolutnie - niezależnie od okoliczności sprawuje swoją władzę. Szkic nie rości sobie praw do ostatecznego rozwiązania polemicznych kwestii np. przewinienia, jakiego dopuścił się biskup czy sądu jaki się miał nad nim odbyć. Zawarte w artykule bogate przypisy dokumentują i uzupełniają treść główną oraz rozszerzają spektrum problemowe i ułatwiają percepcję tekstu zasadniczego. (abstrakt oryginalny)

Historical-legal analysis dispute among Stanisław Bishop and Bolesław II Bold in 1079 year is a subject of this article.Going out from source data - the chronicles of Gall Anonim and Wincenty Kadłubek the author reports on discussion of next the explorers' generations. The legal aspect of dispute monarch-bishop was talked over from detailed regard Karol Górski and Witold Sawicki' works. Murder of cracovian Bishop Stanisław was cause of king's Bolesław Śmiały banishment. Murder committed as vengeance for act definited word "traditio" - marking opposing serf regard reigning. Master Wincenty in described conflict recognized this truth, that Christian ruler in Christian nation this is not tyrant throwed on and this is not tyrant which from circumstance holds his power absolutely independently. The final solution of polemic matters for example: offenses, bishop has committed that or that have proceed court over it - is not the aim of article. Contained in article rich notes document and they replenish main content as well as they expand problematic spectre and they facilitate the perception of principal text. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Anonim tzw. Gall, Kronika polska, tłum. R. Grodecki, M. Plezia, wyd. 7, Wrocław 1996.
  2. Banaszkiewicz J., Czarna i biała legenda Bolesława Śmiałego, "Kwartalnik Historyczny" 88(1981), z. 2.
  3. Baszkiewicz J., Myśl polityczna wieków średnich, Poznań 2009.
  4. Bełch S., Święty Stanisław. Biskup - męczennik, patron Polaków, Londyn 1977.
  5. Błogosławiony Wincenty Kadłubek. W 800-lecie sakry biskupiej, "Cistercium Mater Nostra" R. II 2(2008), red. M. Starzyński, M. Zdanek, Kraków 2008.
  6. Deptuła Cz., Uwagi o "problemie św. Stanisława", "Więź" 1969, nr 7-8.
  7. Dyjakowska M., Ewolucja poglądów na prawo rzymskie w Polsce do końca XVIII wieku, [w:] Prawo rzymskie a kultura prawna Europy, red. A. Dębiński, M. Jońca, Lublin 2008.
  8. Górski K., O sprawie św. Stanisława, "Nasza Przeszłość" 1948, nr 4.
  9. Grodecki R., Sprawa św. Stanisława, Kraków 1979.
  10. Grudziński T., Bolesław Śmiały-Szczodry i biskup Stanisław. Dzieje konfliktu, wyd. II, Warszawa 1985.
  11. Labuda G., Święty Stanisław biskup krakowski, patron Polski. Śladami zabójstwa - męczeństwa - kanonizacji, Poznań 2000.
  12. Mistrz Wincenty Kadłubek, Kronika polska, przeł. i oprac. B. Kürbis, Wrocław 2008.
  13. Przybyszewski B., Święty Stanisław. Biskup męczennik. (Sprawa świętego Stanisława. Bibliografia. Legenda. Kult. Ikonografia. Polemika z Gerardem Labudą), red. I. Platowska-Sapetowa, Rzeszów-Łańcut 2005.
  14. Sawicki W., Studia nad wpływem praw obcych w dawnej Polsce, Warszawa 1971.
  15. Sawicki W., Terminologia prawnicza kroniki Anonima-Galla w świetle instytucji obcych i rodzimych, "Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin - Polonia" Sectio G, vol. XVII(1970), nr 1.
  16. Skibiński E., Biskup i monarcha, [w:] "Docendo Discimus". Studia historyczne ofiarowane Profesorowi Zbigniewowi Wielgoszowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. K. Kaczmarek, J. Nikodem, Poznań 2000.
  17. Trawkowski S., Monarcha wobec ludu w świetle Kroniki mistrza Wincentego, [w:] Człowiek w społeczeństwie średniowiecznym. Referaty z konferencji naukowej UW, 29-31 maja 1996 r., kom. red. R. Michałowski i in., Warszawa 1997.
  18. Trawkowski S., Stanisław (Stanisław ze Szczepanowa, anachronicznie - Szczepanowski Stanisław) (przed 1039?-1079), święty, biskup krakowski, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLI/4, z. 171, Warszawa-Kraków 2002.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1898-2166
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu