BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Górniak Jarosław (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
Tytuł
Podmiotowość i struktura : uwagi o koncepcji podmiotowości, realizmie krytycznym, motywacji do osiągnięć i argumentach na rzecz metodologicznego indywidualizmu jako "ostatniej instancji"
Subjectivity and Structure : Some Remarks on the Concept of Subjectivity, Critical Realism, Achievement Motivation, and Arguments for Methodological Individuality as the "Last Instance"
Źródło
Zarządzanie Publiczne / Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, 2014, nr 3 (29), s. 17-24, rys., bibliogr. 15 poz.
Public Governance
Słowa kluczowe
Indywidualizm, Podmiotowość polityczna, Struktura społeczna, Motywacje, Prawomocność
Individualism, Political subjectivity, Social structure, Motivation, Legitimacy
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Przedmiotem eseju jest koncepcja podmiotowości w kontekście jej relacji ze strukturą społeczną w procesie społecznego stawania się. Przedstawione zostały argumenty na rzecz stanowiska, że przy akceptacji analitycznego dualizmu podmiotowości i struktury "ostatnią instancją" ontologiczną i epistemologiczną są działające jednostki - osoby/podmioty - wyposażone w rozum i wolną wolę, obdarzone indywidualną tożsamością opartą na refleksji nad doświadczeniem dotychczasowego biegu życia. Podmiotowość rozważana jest w ujęciu subiektywnym i obiektywnym. Analizowana jest też prawomocność przypisywania statusu podmiotowości czy sprawczości zbiorowościom. Stojąc na gruncie założenia o realnym istnieniu nie tylko świata naturalnego, lecz także społecznego, przyjmowane jest stanowisko metodologicznego indywidualizmu "w ostatniej instancji", na rzecz którego przemawia analiza podmiotowości. Stanowisko to nie kwestionuje realności struktur i mechanizmów społecznych, tzn. ich niezależności od jednostkowej zdolności do ich poznania czy refleksji nad nimi. Realność struktur społecznych nie oznacza zaś ich samoistności, czyli możliwości ich wystąpienia, trwania i zmiany bez działających jednostek. Wskazano też istotne związki pomiędzy podmiotowością a motywacją do osiągnięć oraz, przez nią, zagadnieniem przedsiębiorczości, co otwiera nowe perspektywy badawcze. (abstrakt oryginalny)

The main concern of the essay is the concept of subjectivity in the context of its relation to the social structure in the process of social becoming. Th e paper argues that, if we accept the analytical dualism of subjectivity and structure, "the last instance", both ontological and epistemological, are the actors - persons/subjects - equipped with reason and free will, endowed with individual identity built on their refl ections concerning their experience of life. Subjectivity is considered in both the subjective and the objective approach, the legitimacy of ascribing the status of subjectivity or agency to collectivities is also analyzed. Since we assume that the natural and the social world really exists, we also accept the view of methodological individualism "in the last instance", as it is supported by the analysis of subjectivity. Th e view does not question the real existence of the social structures and mechanisms, namely their independence from individual capability to perceive them or to refl ect on their qualities. Th e real existence of social structures does not, however, mean that they are independent from individual actors, i.e. that they can exist, last or change without the involvement of people. Th e essay also presents signifi cant relations between subjectivity/agency and achievement motivation, and therefore, also the issue of entrepreneurship, which opens new research perspectives. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Archer M.S. (2000a). Being Human. Th e Problem of Agency. Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Archer M.S. (2000b). "For structure: Its reality, properties and powers: A reply to Anthony King", The Sociological Review, t. 48, nr 3, s. 464-472.
  3. Archer M.S. (2007). Making our Way through the World. Human Refl exivity and Social Mobility. Cambridge: Cambridge University Press.
  4. Cyert R., March J. (1963). A Behavioral Theory of the Firm. Englewood Cliff s: Prentice-Hall.
  5. Friedman G., Starr H. (1997). Agency, Structure and International Politics. London-New York: Routledge.
  6. Giddens A. (1984). The Constitution of Society. Out line of the Th eory of Structuration. Cambridge: Polity Press.
  7. Giddens A. (2003). Stanowienie społeczeństwa. Zarys teorii strukturacji, przeł. S. Amsterdamski. Po znań: Zysk i S-ka.
  8. Górniak J. (2000). My i nasze pieniądze. Studium postaw wobec pieniądza. Kraków: Aureus.
  9. Heckhausen H. (1965). "Leistungsmotivation und Unternehmer-Initiative", Gavain, t. 13, s. 380-400.
  10. Hitlin S., Elder G.H., Jr. (2006). "Agency: An empirical model of an abstract concept", Advances in Life Course Research, t. 11, s. 33-67.
  11. King A. (2010). "Th e odd couple: Margaret Archer, Anthony Giddens and British social theory", Th e British Journal of Sociology, t. 61, s. 253-260.
  12. Lipsman N., Glannon W. (2013). "Brain, mind and machine: What are the implications of deep brain stimulation for perceptions of personal identity, agency and free will?", Bioethics, t. 27, nr 9, s. 465-470.
  13. McClelland D.C. (1961). Th e Achieving Society. Prin ceton: D. Van Nostrand.
  14. Röpke J. (1977). Die Strategie der Innovation. Tubingen: J.C.B. Mohr (Paul Siebeck).
  15. Sztompka P. (1991). Society in Action. Th e Theory of Social Becoming. Chicago: University of Chicago Press.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1898-3529
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.7366/18983529
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu