BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Wójcik Jan (Uniwersytet Wrocławski)
Tytuł
Zmiany zanieczyszczenia powietrza w Wałbrzyskim Okręgu Przemysłowym w latach 1975-2000
Changes in Air Pollution in the Wałbrzych Industrial District in Poland in 1975-2000
Źródło
Prace Geograficzne / Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2014, z. 136, s. 61-80, ryc., tab., bibliogr. 48 poz.
Słowa kluczowe
Emisja zanieczyszczeń, Zanieczyszczenie powietrza, Restrukturyzacja przemysłu
Pollution emission, Air pollution, Industrial restructuring
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Wałbrzyski Okręg Przemysłowy
Abstrakt
W artykule przedstawiono zróżnicowanie i zmienność zanieczyszczenia powietrza w Wałbrzyskim Okręgu Przemysłowym w latach 1975 - 2000. Stwierdzono, że w latach 1975 - 1986 występowało tu znaczne zanieczyszczenie powietrza, a normy dopuszczalne stężeń pyłów i gazów często były wielokrotnie przekroczone. W okresie 1987 - 1994 zaznaczył się znaczny spadek imisji badanych zanieczyszczeń w powietrzu zwykle poniżej norm dopuszczalnych. Wiązało się to z kryzysem ekonomicznym pod koniec lat 80. oraz restrukturyzacją gospodarki i likwidacją tradycyjnych gałęzi przemysłu w regionie w ostatniej dekadzie XX w. W latach 1995 - 2000 stężenia większości zanieczyszczeń w powietrzu nie przekraczały norm dopuszczalnych. Zmiany w zanieczyszczeniu powietrza w Wałbrzyskim Okręgu Przemysłowym w okresie transformacji gospodarczej są podobne do tych, jakie wystąpiły w innych obszarach uprzemysłowionych m.in. w Górnośląskim, Ostravsko-Karvińskim oraz na obszarze pogranicza Polski, Czech i Niemiec. (abstrakt oryginalny)

The article presents the variation of air pollution in the Wałbrzych Industrial District in 1975 - 2000 at its spatial and temporal aspects. It was found that within 1975 - 1986 air pollution occurred here at a significant level and acceptable standards of dust and gas concentrations were often exceeded here. In the period of 1987 - 1994 there was a significant decrease in the concentrations of pollutants in the air, usually below acceptable standards. It was related to the economic crisis at the end of the 1980s and the restructuring of the industry in due to the economic transformation in Poland in the last decade of the 20th century. In 1995 - 2000, the concentrations of most pollutants in the air does not exceed acceptable standards. The changes in air pollution in the Wałbrzych Industrial District in the period of the economic transformation are similar to the ones which occurred in other industrialised areas e.g. the Upper Silesia Industrial District (Poland), in the Ostrava-Karvina Industrial District (Czech Republic) as well as within the border areas of Poland, Czech Republic and Germany where the energy sector based on brown coal. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Barowska M., Dyduch B., 1995, Zmiany stężeń zanieczyszczeń powietrza w Katowicach w latach 1989 - 1994, [w:] J. Burchard (red.), Chemizm opadów atmosferycznych, wód powierzchniowych i podziemnych, Mat. Ogólnopol. Konf. Nauk. 14 - 16 września 1995, Łódź, 22 - 24.
  2. Blazek Z ., Ośródka L., Korbek K., Wojtylak M., 2000, Zależność stężeń pyłu zawieszonego PM 10 w aglomeracjach katowickiej i ostravsko-karvińskiej od warunków meteorologicznych, Wiadomości IMGW, 23, 3, 53 - 69.
  3. Burdek R., Zasłuń J., 1994 - 1995, Restrukturyzacja województwa wałbrzyskiego, Rocznik Województwa Wałbrzyskiego 15, Dolnośląskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Wałbrzych, 5 - 21.
  4. Czocher T., Kawczak S., Pisanecka K., 1978, Pięć wieków węgla kamiennego na Dolnym Śląsku, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa, Oddz. w Wałbrzychu, 3 - 275.
  5. Degórska A ., 2008, Zmiany zanieczyszczenia powietrza na terenach konurbacji katowickiej w latach 1995 - 2004 na przykładzie dwutlenku siarki i tlenków azotu, Arch. Wydz. Biol. i Ochr. Środ. UŚ, Katowice.
  6. Dulias R., 1997, Rybnicki Obszar Ekologicznego Zagrożenia, Kształtowanie Środowiska Geograficznego i Ochrona Przyrody na Obszarach Uprzemysłowionych i Z urbanizowanych, 24, 19 - 25.
  7. Eckert D., 2002, Comparative description reconversion made in Ruhr district, Upper Silesia and Ostrava-Karvina region, Gerhardt Mercator University of Duisburg.
  8. Havrlant M., 1995, Soucasne tredy ve vyvoji antropogenneho reliefu v ostravskom regionu, Mat. symp. polsko-czeskiego 9 - 10 czerwca 1995, Pol. Tow. Geogr., Sosnowiec, 36 - 40.
  9. Hubiak T., 2007, Analiza porównawcza współczesnego zróżnicowania zanieczyszczenia atmosfery nad GOP z okresem przed restrukturyzacją przemysłu, Arch. Wydz. Nauk o Ziemi UŚ, Sosnowiec.
  10. Hunova I., Santroch J., Ostatnicka J., Kurfirst P., 2005, Atmospheric deposition over the Czech Republic trends and spatial distribution, [w:] I. Hunova, J. Ostatnicka, Z . Dostolova, T. Navratil (red.), Acid rain, 7th International Conference of A cid Deposition, 12 - 15 czerwca 2005, Praga, 98 - 99.
  11. Jońca E ., 1985, Geograficzno-przyrodnicze warunki rozwoju i zagadnienie ochrony środowiska miasta Wałbrzycha, Przegląd Geogr., 57, 1 - 2, 73 - 94.
  12. Jońca E ., Kacperkiewicz L., 1986, Wybrane problemy ochrony środowiska Wałbrzycha, Kronika Wałbrzyska, 5, 5 - 41.
  13. Kassenberg A ., Rolewicz Cz., 1985, Przestrzenna diagnoza ochrony środowiska w Polsce, Studia KPZK, 89, 3 - 126.
  14. Kmak K., Płonka A ., Winnicki A ., 2000, Likwidacja i restrukturyzacja wałbrzyskich kopalń węgla kamiennego, [w:] A. Kowalski (red.) Eksploatacja górnicza a ochrona powierzchni ziemi. Doświadczenia z wałbrzyskich kopalń, Główny Instytut Górnictwa. Katowice, 367 - 382.
  15. Knippschild K., 2010, Na drodze od " czarnego" do " zielonego" trójkąta pogranicza, Biul. IGiGP UAM w Poznaniu, 12, 149-164.
  16. Kozacki L., 1995, Problem zasięgu funkcjonowania i transformacji Obszaru Ekologicznego Zagrożenia w przygranicznej strefie górnośląsko-ostrawskiego regionu przemysłowego, [w:] A . T. Jankowski, T. Szczypek (red.) Przeobrażenia środowiska geograficznego w przygranicznej strefie górnośląsko-ostrawskiego regionu przemysłowego, Mat. sym. polsko-czeskiego 9 - 10 maja 1995, Pol. Tow. Geogr., Sosnowiec, 63 - 68.
  17. Kozłowska-Szczęsna T., Błażejczyk K., Krawczyk B., Limanówka D., 2002, Bioklimat uzdrowisk polskich i możliwość jego wykorzystania w lecznictwie, Monografie, 3, IGiPZ PAN, Warszawa.
  18. Leśniok M., Degórska A ., 2009, Zróżnicowanie gazowych zanieczyszczeń powietrza na obszarze Katowic, Kształtowanie Środowiska Geograficznego i Ochrona Przyrody na Obszarach Uprzemysłowionych i Zurbanizowanych, 40, 90 - 101.
  19. Milerski O., 2008, Ostravske aglomerace v procesu restrukturalizacje : od revitalizace do metropolizacje, Wyd. Uczelniane Akademii Ekonomicznej w Katowicach, 268 - 289.
  20. Ocena stanu środowiska naturalnego w województwie wałbrzyskim w latach 1986 - 1988, 1989, Urząd Wojewódzki w Wałbrzychu, Wałbrzych, 3 - 87.
  21. Ocena stanu środowiska naturalnego w województwie wałbrzyskim w latach 1989-1992, 1993, Urząd Wojewódzki w Wałbrzychu, Wałbrzych, 3 - 102.
  22. Oleś W., 1998, Tendencje zmian zanieczyszczenia powietrza wybranymi substancjami na terenie województwa katowickiego w latach 1980 - 1995, Mat. 47 Zjazdu Pol. Tow. Geogr., 23 - 26 września 1998, Sosnowiec, 38 - 40.
  23. Piotrowski T., 1979, Koksownie wałbrzyskie, Kronika Wałbrzyska, 2, 141 - 164.
  24. Potocki J., Szczęśniak T., 2009, Rozwój przestrzenny wałbrzyskiego zespołu miejskiego i jego wpływ na przemiany systemu przyrodniczego, Studia KPZK, 123, 162 - 171.
  25. Raj A., 1992, Obumieranie lasów w Karkonoskim Parku Narodowym. Parki Narodowe, 3, 5 - 6.
  26. Raport o stanie środowiska w województwie dolnośląskim w 1999 r., 2000, Inspekcja Ochrony Środowiska, Wrocław.
  27. Raport o stanie środowiska w województwie katowickim w 1994 r., 1995, PIOŚ, Katowice.
  28. Raport o stanie środowiska w województwie śląskim w 2000 r., 2001, IOŚ, Katowice.
  29. Raport o stanie środowiska w województwie śląskim w 2005 r., 2006, IOŚ, Katowice.
  30. Raport o stanie środowiska w województwie śląskim w 2009 r., 2010, IOŚ, Katowice.
  31. Raport o stanie środowiska w województwie wałbrzyskim w 1993 r., 1994, PIOŚ, Wałbrzych.
  32. Raport o stanie środowiska w województwie wałbrzyskim w 1994 r., 1995, PIOŚ, Wałbrzych.
  33. Raport o stanie środowiska województwa wałbrzyskiego w 1996 r., 1997, PIOŚ, Wałbrzych.
  34. Renner E ., 2002, The Black Triangle-Area - Fit for Europe ?, Journal of the Human Environment, 31, 3, 231 - 235.
  35. Sienkiewicz R., Twarowski R., 1996, Zanieczyszczenie powietrza i opadów atmosferycznych w Sudetach, Probl. Zagosp. Ziem Górskich, 40, 35 - 50.
  36. Sobik M., 2005, Klimat, [w:] J. Fabiszewski (red.) Przyroda Dolnego Śląska, PAN, Wrocław, 39 - 57.
  37. Suchacek J., 2004, Komparace institucionale-programove slasky restrukturalizacje ostravske aglomerace a katovicke konurbacje v letach 1989 - 1994, [w:] D. Smolik (red.), Ekonomicke, ekologickie a socjalni aspekty transformacnich procesu prumyslovych regionu integrujici Evropi, Technicale University Ostrava, 59 - 89.
  38. Świątczak B., 2002, Zmienność zanieczyszczenia powietrza w Polsce na tle emisji zanieczyszczeń do atmosfery w okresie zmian gospodarczych państwa, Przegląd Geof., 47, 1 - 2, 27 - 43.
  39. Wojtaś J., 1997, Dolnośląskie Zagłębie Węglowe w obliczu restrukturyzacji, [w:] L. Skiba (red.), Zagłębia węglowe w obliczu restrukturyzacji Wrocław, 119 - 124.
  40. Wójcik J., 1993, Przeobrażenia ukształtowania powierzchni ziemi pod wpływem górnictwa w rejonie Wałbrzycha, Acta Univ. Wratisl., 1557, Studia Geogr., 59, 5 - 145.
  41. Wójcik J., 1997, Zanieczyszczenie powietrza przez przemysł w Wałbrzychu w latach 1975 - 1994, Przegl. Geogr., 69, 1 - 2, 93 - 106.
  42. Wójcik J., 2006, Szczawno-Zdrój as an example of environmental conditions of air pollution in a health resorts, [w:] J. Wyrzykowski (red.), Conditions of the Foreign Tourism Development in Central and Eastern Europe, Contemporary models of spa tourism in the aspect of sustainable development University of Wrocław, 9, 105 - 115.
  43. Wójcik J., 2011, Przemiany wybranych komponentów środowiska przyrodniczego rejonu wałbrzyskiego w latach 1975-2000, w warunkach antropopresji, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu przemysłu, Rozpr. Nauk. Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego Uniw. Wrocławskiego, 21.
  44. Wspólny raport jakości powietrza w trójgranicznym regionie Republiki Czeskiej, Polski i Niemiec w roku 2004, Inspekcja Ochrony Środowiska w Jeleniej Górze, Biblioteka Wojewódzka, Wałbrzych, (maszynopis).
  45. Zwoździak J., 1993, Stężenie związków siarki w powietrzu w Sudetach w warunkach zaburzeń w stanie atmosfery, Arch. Ochrony Środowiska, 3 - 4, 11 - 14.
  46. Zwoździak J., 2005, Zanieczyszczenie powietrza i wód opadowych, [w:] J. Fabiszewski (red.), Przyroda Dolnego Śląska, PAN, Wrocław, 461 - 470.
  47. Zwoździak J., Zwoździak A ., Kmieć G., Kasperczyk K., 1993, Przyczyny zanieczyszczenia atmosfery w wyższych partiach Sudetów, Mat. konf. Karkonoskie Badania Ekologiczne, Dziekanów Leśny, 19 - 32.
  48. Zwoździak J., Grzela A ., Zwoździak A ., 2000, Trendy zmian w stężeniu SO2w powietrzu w Górach Izerskich, Archiwum Ochrony Środowiska, 26, 4, 7 - 19.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1644-3586
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.4467/20833113PG.14.004.1642
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu