BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Nuzzo Beata (Akademia Ignatianum w Krakowie)
Tytuł
Suwerenność a kształtowanie się nowożytnego państwa
Sovereignty and the Development of a Modern State
Źródło
Horyzonty Polityki, 2015, vol. 6, nr 14, s. 35-55, bibliogr. 33 poz.
Tytuł własny numeru
Suwerenność
Słowa kluczowe
Sekularyzacja, Teoria polityki gospodarczej, Suwerenność, Historia myśli politycznej, Stosunki międzynarodowe
Secularization, Theory of economic policy, Sovereignty, History of political thought, International relations
Uwagi
streszcz., summ., Artykuł powstał w ramach realizaqi projektu badawczego "Suwerenność - przemiany kategorii w ujęciu teoretycznym". Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji nr DEC-2012/05/B/HS5/00756 z dnia 7 grudnia 2012 r.
Abstrakt
Suwerenność jest pojęciem bardzo szerokim i wielowymiarowym, którym posługują się doktryny filozoficzne, polityczne i prawne. Tradycyjne związana jest ona z koncepcją władzy ucieleśnionej w organizacjach terytorialnych, zwanych "państwami", i znajdującej wyraz w ich działaniach podejmowanych zarówno na płaszczyźnie wewnętrznej, jak i międzynarodowej. W tym znaczeniu suwerenność jest więc zdolnością państwa do sprawowania władzy w sposób samodzielny i niezależny od jakichkolwiek czynników wewnętrznych i zewnętrznych - odpowiada to idei najwyższej, nadrzędnej władzy państwa oraz idei politycznej i formalnej niepodległości poszczególnych państw. Celem artykułu jest ukazanie roli, jaką odegrała suwerenność jako fundamentalna kategoria w procesie konstytuowania się nowożytnego państwa. W momencie, kiedy zniszczona została średniowieczna chrześcijańska jedność oraz współpraca pomiędzy władzą świecką i kościelną, a w życiu publicznym rozpoczęły się procesy sekularyzacji, coraz wyraźniej zaczęła się wyłaniać koncepcja autonomicznego, niezależnego od władz religijnych państwa świeckiego. Koncepcja suwerenności terytorialnej potrzebna była do legitymizacji przemian, jakie dokonywały się wówczas w Europie, i do uzasadnienia absolutystycznych dążeń monarchów, usiłujących z jednej strony uniezależnić się od cesarza i papieża, a z drugiej skoncentrować w swych rękach uprawnienia przynależne stanom. Stała się ona więc immanentną cechą państwa jako organizacji terytorialnej. Stopniowe "zastępowanie imperium i hierarchii anarchią i zasadą suwerennej równości państw" [Czaputowicz 2013, s. 97] sprawiło, iż stała się ona też elementem konstytuującym bezpieczeństwo między państwami europejskimi. W koncepcji suwerenności odnoszonej do państwa zbiegają się więc dwa pojęcia: pojęcie najwyższej władzy w obrębie wspólnoty państwowej i pojęcie niezależności państwa na gruncie wspólnoty międzynarodowej. (abstrakt oryginalny)

Sovereignty is a broad and multidimensional term used in philosophy, politics and law. It is traditionally connected with the concept of authority embodied in territorial organizations, called 'states', and expressed in their national and international actions. In this context, sovereignty is the state's ability to exercise power in an autonomous and independent manner; it corresponds to the idea of the highest, superordinate authority of a state and the political and formal idea of its independence. The aim of the article is to analyse the role of sovereignty as a fundamental category in the process of the development of a modern state. When the medieval Christian unity and the liaison between secular and ecclesiastical authorities were destroyed and the process of secularization was initiated, it became evident that a secular state, autonomous and independent from religious authorities, was beginning to emerge. The concept of territorial sovereignty was needed to legitimize the transformations taking place in Europe at this time and to justify the monarchs' absolute aspirations: they tried, on the one hand, to shed their dependence on the emperor and the Pope, and, on the other hand, to acquire rights belonging to states. The gradual process of 'replacing empires and hierarchies by the anarchy and the rule of sovereign equality of states [Czaputowicz 2013, p. 97] has led to the situation in which sovereignty became a warranty of security among European states. Thus, the concept of sovereignty referring to a state incorporates two separate concepts: the highest political authority within a state community and the state's independence in the international arena. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Anderson, P., 1974, Lineages of the Absolute State, New Left Books, London.
  2. Anzilotti, D., 1956, II concetto moderno delio Stato e il diritto internazionale, w: Scritti di diritto internazionale pubblico, Cedam, Padova.
  3. Badie, B., 1996, La fine dei territori: saggio sul disordine internazionale e sull'utïlità sociale del rispetto, Asterios, Triest.
  4. Baldassarre, A., 1999, La sovranità dal cielo alla terra, w: Metamorfosi delia sovranità. Tra Stato nazionale e ordinamneti giuridici mondiali, Edizioni ETS, Pisa.
  5. Baszkiewicz, J., 1956, Uwagi o uniwersalizmie i koncepcji suwerenności państwowej w feudalnej teorii politycznej do początku XIV w., "Czasopismo Prawno-Historyczne", VIII, z. 1.
  6. Baszkiewicz, J., 1998, Myśl polityczna wieków średnich, Poznań. Bull, H., 1977, The Anarchical Society. A Study of Order In World Politics, Macmillan, London.
  7. Calasso, F., 1951,1 glosatori e la teoria delia sovranità: studio di diritto comune pubblico, Guiffrè, Milano.
  8. Calasso, F., 1954, Medio Evo del diritto. Lefonti, Guiffrè, Milano. Chiarelli, G., 1970, Sovranità, w: Novissimo Digesto Italiano, XVII, Utet, Torino.
  9. Conforti, B., 1982, Lezioni di diritto internazionale, Editoriale Scientifica, Napoli.
  10. Cortese, E., 1966, Il problema délia sovranità nel pensiero giuridico medioevale, Bulzoni, Roma.
  11. Czaputowicz, J., 2004, Rola państwa w Unii Europejskiej, Centrum Europejskie Natolin, Warszawa.
  12. Czaputowicz, J., 2013, Suwerenność, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa. De Jouvenel, B., 1971, La Sovranità, Giuffrè, Milano.
  13. Fioravanti, M., 2004, È possibile un profilo giuridico delio Stato moderno?, "Scienza&Politica" vol.16, n. 31.
  14. Foucault, M., 2002, Spazi altri. I luoghi delie eterotopie, Mimesis, Milano.
  15. Galizia, M., 1951, La teoria delia sovranità dal medioevo alla rivoluzionefrancese, Giuffrè, Milano.
  16. Gałganek, A., 2008, Westfalia jako metafora genezy w nauce o stosunkach międzynarodowych, w: Pietraś, M., Marzęda, K., (red.), Późnowestfalski ład międzynarodowy, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
  17. Hinsley, F.H., 1967, Power and Pursuit of Peace, Cambridge University Press, Cambridge.
  18. Jackson, R., 2000, The Global Covenant. Human Conduct In a World of State, Oxford University Press, Oxford.
  19. Jackson, R., 2011, Suwerenność. Ewolucja idei, Wydawnictwo Sic!, Warszawa.
  20. Machiavelli, 2005, Książę. Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem Historii Rzymu Liwiusza, przekł. Cz. Nanke, Unia Wydawnicza "Verum", Warszawa.
  21. Martina, G., 1995, Storia delia Chiesa. Da Lutero ai nostri giorni. Vol. I. L'eta delia reforma, Morcelliana, Brescia.
  22. Mattioni, A., Fardella, F., 2009, Teoria generale delio Stato e delia Costituzione. Un'antologia ragionata, Giappichelli Editore, Torino.
  23. Mochi-Onory, S., 1951, Fonti canonistiche delia idea moderna delio Stato. Imperium stataleiurisdictio divisasovranità, Giuffrè, Milano.
  24. Pasini, D., 1968, Riflessioni in tema di sovranità, Guiffrè, Milano.
  25. Poggi, G., 2010, Państwo. Jego natura, rozwój i perspektywy, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa.
  26. Pollard, A., 1948, Factors in Modern History, Constable, London.
  27. Schmitt, C., 1991, Il nomos delia terra nel diritto internazionale delio "jus publicum Europeaum", Giuffrè, Milano.
  28. Silvestri, G., 2005, Lo Stato senza Principe. La sovranità dei valori nelle democrazie pluraliste, G. Giappichelli Editore, Torino.
  29. Simmel, G., 2003, Ventura e sventura delia modernità, w: Alferj, P., Rutigliano, E., (red.), Antologia degli scritti sociologici, Bollati Boringhieri, Torino.
  30. Sovranità (Storia), 1990, w: Enciclopedia del diritto, XLIII, Giuffrè, Milano.
  31. Tarello, G., 1976, Storia delia cultura giuridica moderna. Assolutismo e codifieazione del diritto, II Mulino, Bologna.
  32. von Gierke, O., 1987, Political Theories of the Middle Age, Cambridge.
  33. Wight, M., 1977, Systems of State, Leicesters University Press, Oxford.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2082-5897
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu