BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Słodowa-Hełpa Małgorzata
Tytuł
Ruchliwość społeczno-zawodowa wielkopolskich robotników rolnych w okresie Polski Ludowej
Źródło
Zeszyty Naukowe. Seria 1 / Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, 1984, nr 119, s. 86-113
Tytuł własny numeru
Prace badawcze z historii gospodarczej
Słowa kluczowe
Mobilność siły roboczej w rolnictwie, Zatrudnienie w rolnictwie, Mobilność siły roboczej, Mobilność ludności, Mobilność dochodowa, Rolnictwo, Struktura demograficzna ludności wiejskiej, Reforma rolna
Labour force mobility in agriculture, Employment in agricultural sector, Labour force mobility, Population mobility, Income mobility, Agriculture, Demographic structure of rural populations, Land reform
Kraj/Region
Wielkopolska
Wielkopolska
Abstrakt
Na tle szerokiej problematyki powojennych przeobrażeń strukturalnych polskiej wsi temat opracowania wydawać się może drugorzędny a jego zakres rzeczowy niezbyt rozległy. Nie trudno dowieść jednak, iż jest to pozorne i za podjęciem takich studiów przemawiają zarówno względy natury poznawczej jak i praktycznej. Pełna analiza mechanizmu ruchliwości społeczno-zawodowej robotników rolnych wymagałaby uwzględnienia przynajmniej kilku wzajemnie powiązanych problemów badawczych, które wyrazić można w następujących grupach pytań: Jak wielkie zmiany odnotować można w liczebności robotników rolnych zatrudnionych w sektorze indywidualnym? Na jakie lata przypadało ich największe natężenie? W jakim stopniu zmieniała się struktura demograficzna i społeczno-ekonomiczna tej kategorii oraz jej pozycja wśród mieszkańców wsi? Czy i w jakim stopniu pochodzenie społeczne stanowiło czynnik determinujący natężenie oraz kierunki powojennej ruchliwości społecznej? Do jakich kategorii społeczno-zawodowych trafiali byli robotnicy rolni? Jakie kierunki i formy wewnątrz- i międzypokoleniowej ruchliwości społecznej dominowały wśród nich? Czy każdą uznać można za awans społeczny? Jak zmieniała się liczebność i pozycja wśród mieszkańców wsi tych spośród robotników rolnych, którzy w wyniku reformy rolnej zasilili warstwę chłopską? Czy zatem, niekwestionowany w momencie startu do samodzielnego gospodarowania, dystans dzielący ich od użytkowników pozostałych gospodarstw tzw. dziedzicznych został w pełni zlikwidowany lub w jakimś stopniu zmniejszony? Jaki był poziom ekonomiczny i charakter gospodarstw parcelacyjnych? Jaką pozycję posiadali parcelanci i na tle tych spośród byłych robotników rolnych, którzy zrezygnowali z pracy na roli lub zdecydowali się na zespołowe gospodarowanie? Jakie były społeczno-ekonomiczne konsekwencje ruchliwości społeczno-zawodowej proletariatu rolnego a zwłaszcza w jakim związku pozostawały te procesy ze strukturą ekonomiczną regionu oraz z poziomem gospodarki rolnej? (fragment tekstu)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Bibliografia
Pokaż
  1. S. Warkoczewski, Położenie robotników rolnych w Wielkopolsce w latach 1929-1939. Warszawa 1965.
  2. S. Borowski: Rozwarstwienie wsi wielkopolskiej w latach 1807-1914. Studium statystyczne nad społecznymi i ekonomicznymi następstwami włączenia wsi w orbitę rynku. Poznań 1963.
  3. S. Kowal, Struktura społeczna Wielkopolski w międzywojennym dwudziestoleciu 1919-1939. Poznań 1974.
  4. J. Majewski, Wieś Wielkopolska w okresie międzywojennym (1919-1939). W: Dzieje wsi wielkopolskiej, pod red. W. Rusińskiego. Poznań 1959.
  5. Cz. Łuczak, Kraj Warty 1939-1945. Studium historyczno-gospodarcze okupacji hitlerowskiej. Poznań 1972.
  6. Cz. Łuczak, Polityka ludnościowa i ekonomiczna hitlerowskich Niemiec w okupowanej Polsce, Warszawa 1979.
  7. W. Rusiński, Położenie robotników polskich w czasie wojny 1939-1945 na terenie Rzeszy i "obszarów wcielonych", cz. I, Poznań 1949, cz. II, Poznań 1955.
  8. W. Góra, PPR w walce o podział ziemi obszarniczej 1944-1945. Warszawa 1962.
  9. Z. Paterczyk, Reforma rolna w Wielkopolsce w latach 1945-1948. Poznań 1963 (maszynopis pracy doktorskiej).
  10. Z. Paterczyk, Rola Polskiej Partii Robotniczej w przeprowadzeniu reformy rolnej w województwie poznańskim w latach 1945-1948. Poznań 1962.
  11. H. Słabek, Przebudowa ustroju rolnego w Wielkopolsce i na Pomorzu 1945-1948, Poznań 1968.
  12. J. Heidrich, Ekonomiczno-społeczne przeobrażenia na wsi wielkopolskiej, Poznań 1969.
  13. I. Ławniczak, Rolnicza spółdzielczość produkcyjna w Wielkopolsce 1949-1974, Warszawa-Poznań 1977.
  14. K. Ratajczak, Problemy zatrudnienia i płac w PGR, Warszawa 1963.
  15. K. Ratajczak, Tendencje rozwojowe spółdzielczości produkcyjnej w woj. poznańskim, "Wieś Współczesna" 1960, nr 10.
  16. L.M. Szwengrub, Podupadłe gospodarstwa parcelacyjne w pow. Gniezno, W. Współcz. 1963, nr 8.
  17. Społeczno-ekonomiczna struktura wsi w Polsce Ludowej (wyniki badań ankietowych), pod red. B. Gałęskiego, Warszawa 1961.
  18. H. Słabek, Przyczynek do organizacyjnych wpływów partii wśród chłopów 1947-1949, "Dzieje Najnowsze" 1981, nr. 1-2.
  19. Statystyka Polski, Seria C, Z. 62, z. 76, z. 94.
  20. Cz. Madajczyk, Burżuazyjno-obszarnicza reforma rolna w Polsce międzywojennej, Warszawa 1963.
  21. H. Słabek, Polityka agrarna PPR, Geneza, realizacja, konsekwencje. Wyd. II, Warszawa 1978.
  22. Z. Paterczyk, Rola Polskiej Partii Robotniczej w przeprowadzeniu reformy rolnej w województwie poznańskim, W: PPR w województwie poznańskim 1945-1948, Poznań 1946.
  23. J. Zarnowski, Społeczeństwo Polski międzywojennej, Warszawa 1969.
  24. NSP 1950, Struktura zawodowa i demograficzna ludności, indywidualne gospodarstwa rolne, Województwo poznańskie, Warszawa 1954.
  25. SP 1960, Wyniki ostateczne. Ludność. Gospodarstwa domowe. Województwo poznańskie, cz. I, Warszawa 1965.
  26. NSP 1970, Wyniki ostateczne, Struktura demograficzna i zawodowa ludności, Woj. poznańskie, cz. I, Warszawa 1973.
  27. Zmiany społeczno-ekonomicznej struktury wsi 1967-1972 (wyniki badań ankietowych) pod red. A. Szemberg, Warszawa 1974.
  28. M. Słodowa-Hełpa, Przemiany w strukturze społeczno-zawodowej ludności wiejskiej w latach 1945-1970 (na przykładzie Wielkopolski) - maszynopis pracy doktorskiej.
  29. W. Góra, H. Słabek, Przebudowa ustroju rolnego w Polsce w latach 1946-1949. W: Polska Ludowa. IX Powszechny Zjazd Historyków Polskich, Warszawa 1964.
  30. H. Słabek, O niektórych zagadnieniach reformy rolnej, Warszawa 1968.
  31. Społeczno-ekonomiczna struktura wsi w Polsce Ludowej, pod red. J. Tepichta, Warszawa 1957.
  32. Wieś polska 1939-1948. Materiały konkursowe, t. I, oprac. K. Kersten, T. Szarota, Warszawa 1967.
  33. Z. Dulczewski, A. Kwilecki, Społeczeństwo wielkopolskie w osadnictwie Ziem Zachodnich, Poznań 1962.
  34. Przemiany społeczne na Ziemiach Zachodnich, pod red. W. Markiewicza i P. Rybickiego, Poznań 1967.
  35. K. Kersten, Kształtowanie stosunków ludnościowych, W: Polska Ludowa 1944-1950. Przemiany społeczne, pod red. P. Ryszki, Warszawa 1974.
  36. B. Gałęski, Społeczna struktura wsi, Warszawa 1962.
  37. S. Paśko, Zmiany organizacyjne i statutowe w spółdzielniach produkcyjnych, "Zagadnienia Ekonomiki Rolnej" 1958, nr 1.
  38. B. Gałęski, Studia nad strukturą społeczną wsi, Wrocław 1973.
  39. A. Dobieszewski, Społeczno-polityczne problemy wsi wielkopolskiej w latach 1945-1970, Warszawa 1973.
  40. K. Ratajczak, Niektóre zagadnienia spółdzielczości produkcyjnej na przykładzie sytuacji w województwie poznańskim, "Zagadnienia Ekonomiki Rolnej", 1960, z. 4.
  41. L.M. Szwengrub, Rolnicy spółdzielcy w społeczno-zawodowej strukturze wsi, "Roczniki Socjologii Wsi" 1967, t. VII.
  42. M. Ignar, Sytuacja społeczno-zawodowa pracowników sektora uspołecznionego polskiego rolnictwa, "Wieś i Rolnictwo" 1974, nr 3.
  43. L.M. Szwengrub, Z zagadnień społecznych skutków innowacji w rolniczych przedsiębiorstwach produkcyjnych, RSW 1967, t. VI.
  44. R. Turski, Przemiany struktury społecznej wsi, W: Struktura i dynamika społeczeństwa polskiego, pod red. W. Wesołowskiego, Warszawa 1970.
  45. K. Ratajczak, Społeczno-ekonomiczne procesy integracji w PGR, RSW 1966, t. V.
  46. Z. Paterczyk, Głos w dyskusji, W: Węzłowe problemy ekonomicznego rozwoju Wielkopolski w latach 1945-1965, pod red. S. Kruszczyńskiego, Poznań 1966.
  47. I. Frenkel, Tendencje zmian zatrudnienia w rolnictwie polskim w latach 1950-1970, Warszawa 1974.
  48. I. Kowalska, W sprawie planu zatrudnienia w rolnictwie na 1975 r. "Zeszyty Ekonomiki Rolnictwa i Planowania" 1958, nr 13.
  49. Z. Smoleński, Zapotrzebowanie siły roboczej w gospodarstwach chłopskich, ZERiP 1963, nr 32.
  50. M. Słodowa-Hełpa, Odpływ siły roboczej z rolnictwa w latach 1950-1960 i jego społeczno-ekonomiczne konsekwencje (na przykładzie wsi wielkopolskiej), "Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych", t. XLIII.
  51. M. Pohoski, Migracje ze wsi do miast. Warszawa 1963.
  52. A. Szemberg, Rolnicy w starszym wieku i ich gospodarstwa, W. Współcz. 1973, nr 2.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0208-4902
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu