BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Nowak Ewa
Tytuł
Badanie za pomocą metod analizy wielowymiarowej regionalnego zróżnicowania pod względem potencjału demograficznego Unii Europejskiej i krajów z nią stowarzyszonych
Research through the methods of multidimentional analysis of regional variation in regard to demographic potential of European Union and associated states
Źródło
Zeszyt Naukowy / Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji w Kielcach, 2002, nr 5, s. 143-158, rys., tab., bibliogr. 15 poz.
Tytuł własny numeru
Procesy integracji z Unią Europejską
Słowa kluczowe
Demografia, Analiza demograficzna, Sytuacja demograficzna, Rozwój społeczno-gospodarczy, Analiza wielowymiarowa, Analiza wariancji, Analiza skupień, Porównania międzynarodowe
Demography, Demographic analysis, Demographic situation, Social economic development, Multi-dimensional analysis, Variance analysis, Cluster analysis, International comparisons
Uwagi
summ.
Firma/Organizacja
Unia Europejska (UE)
European Union (EU)
Abstrakt
Nierównomierność rozwoju społeczno-gospodarczego jest cechą charakterystyczną współczesnego świata. Poziom rozwoju państw w Europie jest również zróżnicowany. Obecnie Europa, traktowana jako całość, w porównaniu z innymi częściami świata rzeczywiście cechuje się wysokim PKB i niskim przyrostem naturalnym, ale tej generalnej prawidłowości nie potwierdza zróżnicowanie wartości tych mierników między poszczególnymi krajami. Nie wnikając w złożoność historyczną i cały kompleks uwarunkowań współczesnych przemian globalno-regionalnych, w tym opracowaniu przyjęto za cel pogrupowanie krajów Unii Europejskiej i krajów z nią stowarzyszonych, biorąc pod uwagę podobieństwo osiągniętego poziomu ekonomicznego i wskaźników demograficznych, a także ukazanie konkurencyjności regionalnej Polski na tle innych państw. Przeprowadzona analiza zróżnicowania regionalnego posługuje się miernikiem, który jest wypadkową wszystkich cech i pokazuje podobieństwo w ramach wyróżnionych klas (skupień). Przedstawione badanie ma charakter badania porównawczego. Takiego typu analiza może być pomocna przy ocenie procesu integracji oraz przy podejmowaniu decyzji dotyczących przyjmowania do Unii nowych członków. Wyniki badań porównawczych są również przydatne dla krajów kandydujących przy opracowywaniu przez te kraje perspektywicznych założeń polityki gospodarczej oraz programów gospodarczych mających na celu jak najszybsze wejście do Unii Europejskiej. Polska jest jednym z trzynastu krajów starających się o członkostwo w Unii Europejskiej (oprócz naszego kraju także Bułgaria, Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Turcja, Węgry). Szerokie zastosowanie metod ilościowych w badaniach regionalnych wiąże się z dążeniem do uściślenia wyników badań. Z metodami tymi mają związek takie dziedziny jak: informatyka, statystyka i ekonometria. Dzięki stosowaniu odpowiednich miar i wskaźników metody wielowymiarowe umożliwiają porównywanie obiektów (krajów) poprzez wiele cech mierzalnych i niemierzalnych. Stosowanie tych metod w znacznym stopniu obiektywizuje oceny, a tym samym proces porównywania rozważanych obiektów. Zastosowano do oceny zróżnicowania regionalnego państw w świetle przyjętych mierników dwie metody. Pierwsza z nich, to hierarchiczna metoda aglomeracyjna, która wykorzystuje algorytm minimalnej wariancji (Warda). Pozwala ona na jednoznaczne przypisanie badanych krajów do klas zróżnicowanych poziomem demograficzno-ekonomicznym. Druga metoda - niehierarchiczna, zwana rozmytą metodą k-średnich (ang. Fuzzy C-Means FCM), wykorzystuje algorytm grupowania wokół k-centrów skupień i teorię zbiorów rozmytych. Zgodnie z podejściem teorii zbiorów rozmytych pozwala ona określić stopień przynależności poszczególnych krajów (obiektów) do tworzonych skupień, licząc się z niepewnością, "rozmytością", właściwą dla tego typu podzbiorów. W wyniku zastosowania obu metod wydzielono kraje podobne w danym skupieniu, ale różniące się w ramach różnych skupień wartościami cech demograficzno-ekonomicznych. (fragment tekstu)

Application of taxonomic methods to the study of regional differences in UE and the pays associate. The article presents a design for a study of socio-demographic regional differences in the pays of UE and the pays associate using Ward's hierarchical method and a non-hierarchical, fuzzy c-means (FCM) method which employs an algorithm for clustering around k-cluster centers and set theory. With the help of Ward's s method, four disjunctive classes of pays were distinguished and the pays were assigned exclusively to one of them. The fuzzy cluster method was utilised to determine the degree of class membership (in the sense of fuzzy set theory) of the pays in the clusters (classes) differing as to the level of socio-demographic characteristics, which helped avoiding a "forcible" allocation of each pay to a single cluster. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Bibliografia
Pokaż
  1. Chojnicki Z., Czyż T., 1973, Metody taksonomii numerycznej w regionalizacji geograficznej, Warszawa.
  2. DataEngine. From Data to Information. Manual, MIT Gmbh, Aachen,1997.
  3. Domański R., 1964, Procedura typologiczna w badaniach ekonomiczno-geograficznych, Przegląd Geograficzny, 36, z. 4.
  4. Du Bien J.L., Warde W.D., 1979. A Mathematical Comparison of the Members of an Infinite Family of Agglomerative Clustering Algorithms. "Canadiann Jurnal of Statistics" 7, 29-38.
  5. Durand B.S., Odell P.L., 1974 Cluster Analysis, Springer Verlag, Heidelberg.
  6. Gatner Eugeniusz, 1995 Klasyfikacja danych za pomocą pakietu statystycznego SPSS for Windows, Warszawa, Wydawnictwo PLJ.
  7. Marek T. Noworol Cz.,1983, Wprowadzenie do analizy skupień, Wyd. UJ, Kraków.
  8. Marek T., 1989, Analiza skupień w badaniach empirycznych. Metody SAHN. PWN Warszawa.
  9. Michalski T., Miary taksonomiczne w programach dojścia do Unii Europejskiej (podobieństwo struktur, zróżnicowanie poziomów, dystans czasowy). Przegląd Statystyczny 2, 1995
  10. Nowak E., 1998, Różne koncepcje regionów w jednoczącej się Europie, [w:] Geografia w Szkole, nr 2 (258), rok LI, marzec-kwiecień 1998
  11. Nowak E., 1999, Nowy obraz demograficzny Europy, [w:] Geografia w Szkole, nr 5 (258), rok LII, lipiec-wrzesień 1999
  12. Nowak E., Piasecka-Janowicz B., 2000, Przestrzeń europejska - regiony a procesy integracji. [w:] Studia i Materiały, Wydział Zarządzania i Administracji WSP w Kielcach, Miscellanea Oeconomicae Rok 4, No. 4, 1/2000
  13. OECD Economic Surveys, OECD, Paris , 1999
  14. Problematyka Przestrzeni Europejskiej, red. A. Kukliński, Warszawa 1997
  15. Przestrzeń Europy Środkowej - przykłady transformacji, 1998, Europa XXI, Centrum Studiów Europejskich, PAN Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego, Warszawa
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1509-1201
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu