BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Lekka-Kowalik Agnieszka (Katolicki Uniwersytet Lubelski)
Tytuł
Filozofia, humanistyka i nauki społeczne - wezwanie do ofensywy
Philosophy, the humanities and social sciences - a summons to go on the offensive
Źródło
Człowiek i Społeczeństwo / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wydział Nauk Społecznych, 2015, t. 39, s. 87-102, bibliogr. 25 poz.
Tytuł własny numeru
Nauki humanistyczne i społeczne w defensywie czy w ofensywie?
Słowa kluczowe
Filozofia, Nauki społeczne, Nauki humanistyczne, Naukoznawstwo
Philosophy, Social sciences, Humanistic sciences, Science studies
Uwagi
summ.
Abstrakt
Tytuł niniejszego artykułu ma dwa założenia, które wyznaczają jego cel i strukturę. Po pierwsze, filozofia, humanistyka i nauki społeczne stoją na pozycji, która jest "poniżej" ich poznawczych i społecznych możliwości; po drugie, istnieją wystarczające racje, by wymienione typy nauk przeszły do ofensywy, aby zdobyć swój "właściwy" status. Nie chodzi mi tu o liczbę studentów czy pracowników naukowych, ale o status epistemiczny w świetle rozumienia roli i miejsca nauki w społeczeństwie. Przedstawienie kontekstu i uzasadnienia tytułowego wezwania do ofensywy stanowi zasadniczy cel niniejszego artykułu. Będę starała się więc odpowiedzieć na następujące pytania: 1. Jaki jest współczesny kontekst uprawiania nauki? 2. Jaki jest status i role wymienionych w tytule typów nauk w badaniach nauk przyrodniczych i technicznych? 3. Dlaczego konieczna jest współpraca, a nawet symbioza, nauk przyrodniczych, technicznych, społecznych, humanistycznych i filozofii? 4. Na czym miałaby polegać "ofensywa" i czy gdzieś już się rozpoczęła? Będę zatem rozważać relację filozofii, humanistyki i nauk społecznych do szeroko rozumianych nauk przyrodniczych i technicznych. Mutatis mutandis rozważania te można odnieść do nauk medycznych, farmaceutycznych, weterynaryjnych czy biotechnologii. Jest to rozumienie bardziej potoczne niż formalnoprawne, o którym będzie mowa poniżej.(fragment tekstu)

The paper aims at justifying a call to go on the offensive in order to assure for philosophy, the humanities and social sciences a proper place in science as a whole. Against the background of the contemporary social context (transdisciplinary research, seeing science as a source of risks, rejection of a liner model of getting social benefits from basic sciences, recognizing stakeholders' participation in research) the Author shows that any research project on life problems cannot be executed by natural or technical sciences alone, but it must engage philosophy, the humanities and social sciences. The same is true of applications of accepted solutions. The conclusion is that cooperation between natural, technical and social sciences, philosophy and the humanities is necessary in doing research and using its achievements. It is also required in education, if scientists and citizens are to act as stakeholders in democratic processes of shaping techno-scientific progress.(original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Bibliografia
Pokaż
  1. Beck U., Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, Scholar, Warszawa 2002.
  2. Cartwright N., Well-ordered science: Evidence for use, "Philosophy of Science" 73/2006.
  3. Fehr C., Plaisance K.S., Socially relevant philosophy of science: An introduction, "Synthese" 177/2010.
  4. Frodeman R., Mitcham C., Beyond the Social Contract Myth: Integrating Science and the Common Good, "Issues in Science and Technology" 16(4)/2000.
  5. Gould S.J., Skały wieków. Nauka i religia w pełni życia, Zysk i S-ka, Poznań 2002.
  6. Grabski M.W., Między rządem i nauką - źródła konfliktów, "Nauka" 4/2004.
  7. Hadorn H. i in. (red.), Handbook of Transdisciplinary Research, Springer, Heidelberg 2008.
  8. Hoyningena-Huene P., Weber M., Oberheim E., Towards a new social contract for science, "Nature and Resources" 34(4)/1998.
  9. Lacey H., Is science value free? Values and scientific understanding, Routledge, London - New York 1999.
  10. Lekka-Kowalik A., Uniwersytet jako firma usługowa. Szansa czy klęska?, "Ethos" 85-86/ 2009.
  11. MacIntyre A., Bóg, filozofia, uniwersytety. Wybrane zagadnienia z historii katolickiej tradycji filozoficznej, tłum. A. Łagodzka, Instytut Wydawniczy "Pax", Warszawa 2013.
  12. Maxwell N., From Knowledge to Wisdom: A Revolution in the Aims and Methods of Science, Blackwell, Oxford 1984.
  13. Maxwell N., How universities can help to create a wiser world. The urgent need for an academic revolution, Imprint Academic, Exeter 2014.
  14. Novotny H., Limoges C., Scott P., Gibbons M., The New Production of Knowledge: The Dynamics of Science and Resarch in Contemporary Societies, Sage, London 1994.
  15. Novotny H., Scott P., Gibbons M., "Mode 2" revisited: The New Production of Knowledge, "Minerva" 41/2003.
  16. Nussbaum M.C., Not For Profit: Why Democracy Needs the Humanities, Princeton University Press, Princeton 2010.
  17. OECD, Governance of Public Research: Toward Better Practices, Paris 2003.
  18. OECD, Science and Innovation Policy. Key Challenges and Opportunities, Paris 2014, http://www.oecd.org/science/inno/23706075.pdf [29.12.2014].
  19. Słownik języka polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/sjp/ofensywa;2494184.html [31.12.2014].
  20. http://isip.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111791065 [2.01.2015].
  21. http://prawo.ws/o_szkolnictwie_wyzszym/art3.htm [2.01.2015].
  22. http://www.dn.uj.edu.pl/documents/1333504/3092436/2003_tekst_jednolity_ustawa_ o_stopniach_nauk.pdf [31.12.2014].
  23. http://www.humanitiescommission.org/_pdf/hss_report.pdf [2.01.2015].
  24. http://www.praktykateoretyczna.pl/postulaty-programowe-komitetu-kryzysowego-humanistyki- polskiej/ [1.01.2015].
  25. https://www.nsf.gov/od/lpa/nsf50/vbush1945.htm [17.12.2014].
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0239-3271
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu