BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Jakubowski Ireneusz (Uniwersytet Łódzki)
Tytuł
Rozważania o prawie i jego nauczaniu w korespondencji Hugona Kołłątaja z Tadeuszem Czackim
Opinions about the Law and its Teaching in the Correspondence of Hugo Kołłątaj and Tadeusz Czacki
Źródło
Studia Prawno-Ekonomiczne, 2015, t. 96, s. 81-94, bibliogr. 21 poz.
Studies in Law and Economics
Słowa kluczowe
Prawo, Nauka
Law, Science
Uwagi
streszcz., summ..
Abstrakt
Autor przedstawia poglądy na prawo i jego nauczanie w Polsce przełomu XVIII i XIX wieku, prezentowane przez dwie wybitne postaci polskiego życia społecznego i intelektualnego, Hugona Kołłątaja i Tadeusza Czackiego. Opiera swoje rozważania na ich opiniach wyrażonych w bardzo obszernej korespondencji listownej, którą obaj panowie prowadzili w czasach tworzenia (lata 1803-1805) w Krzemieńcu gimnazjum/liceum, z perspektywą przekształcenia tej szkoły w Akademię. Obaj, ale szczególnie Kołłątaj, dokonywali podziałów prawa, jego systematyzacji i wskazywali, na jakie gałęzie prawa należy położyć szczególny nacisk w procesie edukacji prawniczej. Pisali o znaczeniu prawa natury, prawa narodów, ale również o nowoczesnym nauczaniu rodzimego prawa cywilnego i karnego. W końcowej części pracy autor przedstawia również ich poglądy na temat roli prawa rzymskiego w kształtowaniu dawnego prawa polskiego oraz miejscu tego systemu prawnego w procesie tworzenia formacji intelektualnej przyszłych prawników. I Czacki, i Kołłątaj nie byli zwolennikami obecności prawa Rzymian w programach nauczania uniwersyteckiego, ale jednak prawo rzymskie, jako oddzielny przedmiot nauczania zostało wprowadzone do szkoły w Krzemieńcu. Autor w podsumowaniu stwierdza, że bez wątpienia więcej o prawie wiedział Kołłątaj, jego poglądy w tej materii były bardziej wyraziste; wynikało to z jego gruntownego wykształcenia prawniczego, zaś Czacki dziedzinę tę poznawał tylko w trybie samokształcenia, poprzez liczne lektury uznanych dzieł prawniczych, a w przypadku prawa rzymskiego - poprzez lekturę jego źródeł.(abstrakt autora)

Author is presenting the opinions about the law and its teaching in Poland in late 18th and early 19th century expressed by two significant characters of the Polish social and intellectual life - Hugo Kołłątaj and Tadeusz Czacki. The fundamental core of his paper are opinions expressed by Kołłątaj and Czacki in their epistolary correspondence which was written between 1803 and 1805. A cause of their correspondence was to transform the Krzemieniec's Secondary School into an Academy. Both scholars, but most notably Kołłątaj, suggested the methods of the division of the law and its systematization. They also pointed out which branches of law shall be predominantly taught during the legal studies. They were writing about the importance of the law of nature, law of nations, as well as the methods of teaching Polish civil and criminal law. In the final part of his paper, author is presenting Kołłątaj's and Czacki's opinions about the role of Roman law in the process of the evolution of old Polish law. He is also presenting their opinions on the role of Roman law in the intellectual formation of the future lawyers. Both Czacki and Kołłątaj were not supporters of the idea of the presence of Roman law in the legal curriculum. Nevertheless, Roman law was included in the Krzemieniec's legal curriculum as a separate subject. In the conclusion, author pointed out that the Kołłątaj was the one, who was more learned in law. His opinions about the law were much more distinct. It was a natural consequence of his legal education. Czacki, instead, knew law thanks to his self-studies, reading of the distinguished legal works and examination of the Roman law sources.(author's abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Bibliografia
Pokaż
  1. Czarnowski Ryszard Jan, Krzemieniec. Zaginione miasteczko, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2014.
  2. Dąbkowski Przemysław, Tadeusz Czacki jako prawnik, Przegląd Prawa i Administracji 1913/38, s. 337-367.
  3. Danowska Ewa, Tadeusz Czacki 1765-1813. Na pograniczu epok i ziem, Wydawnictwo Polskiej Akademii Umiejętności, Kraków 2006.
  4. Dębiński Antoni, Kościół i prawo rzymskie, Wydawnictwo KUL, Lublin 2007.
  5. Giergielewicz Edward, Poglądy filozoficzno-prawne Hugona Kołłątaja, Instytut Wydawniczy Kasy Mianowskiego, Warszawa 1930.
  6. Godek Sławomir, III Statut Litewski w dobie porozbiorowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2012.
  7. Jakubowski Ireneusz, Prawo rzymskie w projektach kodyfikacyjnych polskiego Oświecenia, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1984.
  8. Jakubowski Ireneusz, Tadeusz Czacki - Iurist, Rechtshistoriker oder Aniquitätensammler, w: Au - delà des frontières, Liber, Varsovie 2000, t. I, s. 343-354.
  9. Jakubowski Ireneusz, Elementy rzymskiego prawa karnego w dziełach Tadeusza Czackiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2005.
  10. Jakubowski Ireneusz, Kilka słów o obowiązywaniu prawa rzymskiego w dawnym prawie polskim w świetle dzieła Tadeusza Czackiego "O źródłach praw, które miały moc obowiązującą w Polsce i w Litwie", Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2008.
  11. Jakubowski Ireneusz, Z badań nad prawem rzymskim w twórczości Tadeusza Czackiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.
  12. Jakubowski Ireneusz, Twórcy i apologeci prawa rzymskiego w opinii Tadeusza Czackiego, Wydawnictwo Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, Łódź 2013.
  13. Kaleta Roman, Sensacje z dawnych lat, Iskry, Warszawa 2009.
  14. Kodrębski Jan, Prawo rzymskie w Polsce XIX w., Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1990.
  15. Korolko Mirosław, Thesaurus albo Skarbiec łacińskich sentencji, przysłów i powiedzeń w literaturze polskiej, Wiedza Powszechna, Warszawa 2004.
  16. Opałek Kazimierz, Hugona Kołłątaja poglądy na państwo i prawo, PWN, Warszawa 1952.
  17. Patkaniowski Michał, Dzieje Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego od reformy kołłątajowskiej do końca XIX stulecia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1964.
  18. Przybylski Ryszard, Krzemieniec - opowieść o rozsądku zwyciężonych, Wydawnictwo Sic, Warszawa 2003
  19. Sondel Janusz, Ze studiów nad prawem rzymskim w Polsce piastowskiej, PWN, Warszawa 1978.
  20. Sondel Janusz, Ze studiów nad prawem rzymskim w Polsce w okresie Oświecenia, PWN, Warszawa 1988.
  21. Sondel Janusz, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Universitas, Kraków 2012.
  22. X. Hugona Kołłątaja korrespondencya listowna z Tadeuszem Czackim, wyd. Ferdynand Kojsiewicz, t. I-IV, Kraków 1844.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0081-6841
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu