BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Jarczewska Łucja (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie), Jarczewski Wojciech (Instytut Rozwoju Miast, Kraków)
Tytuł
Dostępność geograficzna i rozmieszczenie w przestrzeni ośrodków POZ w Krakowie
Geographical Accessibility and Spatial Coverage of the Primary Care Units in Kraków
Źródło
Problemy Rozwoju Miast, 2014, nr 1, s. 79-89, rys., tab., bibliogr. 21 poz.
Słowa kluczowe
Miasto, Służba zdrowia, Opieka zdrowotna, Placówki służby zdrowia, Odległość euklidesowa
City, Health service, Health care, Medical facilities, Euclidean distance
Uwagi
streszcz., summ..
Kraj/Region
Kraków
Cracow
Abstrakt
Aby optymalizować wykorzystanie zasobów służby zdrowia w populacji, teoretycznie pożądane jest równomierne rozmieszczenie ośrodków POZ. Celem badania jest określenie zróżnicowania przestrzennego dostępności geograficznej ośrodków POZ w Krakowie. Opieka podstawowa pełni zasadniczą rolę w poprawianiu i utrzymywaniu stanu zdrowia populacji. Dostępność do POZ w Krakowie nie była jeszcze nigdy badana. Chociaż wydaje się być satysfakcjonująca dla większości mieszkańców, została postawiona hipoteza, że istnieją znaczące różnice lokalne w dostępności do ośrodków POZ w Krakowie. Wykorzystano dane dotyczące rozmieszczenia przychodni POZ na podstawie bazy z NFZ na rok 2012. Analizowano bazę PESEL dla mieszkańców Krakowa (745 210 os.), przypisując poszczególne numery PESEL do punktów adresowych. Dystans pieszy wyznaczano poprzez obliczenie odległości euklidesowej. Obliczenia wykonywano wykorzystując program Esri ArcGIS 10.0, nakładkę Network Analyst. Średnia odległość od najbliższego POZ była dla większości mieszkańców Krakowa (89,43%) mniejsza niż 1 km. Zaobserwowano pewną zmienność lokalną w dostępności do POZ. W 4 dzielnicach powyżej 30% mieszkańców mieszka w średniej odległości większej niż 1 km od najbliższego POZ. W 5 dzielnicach 100% mieszkańców mieszka w odległości < 1 km od przychodni. W warunkach wolnego rynku rozproszenie POZ jest stosunkowo równomierne i nawiązuje do układu osadniczego. Dostępność geograficzna ośrodków POZ dla mieszkańców Krakowa jest dobra. Wyniki badań mogą stanowić podstawę optymalizacji dostępności POZ. (abstrakt oryginalny)

The aim of the paper is to use a geographical information systems (GIS) approach to demonstrate the extent to which different areas in Kraków vary in their spatial access to general practice. Primary health care plays an essential role in improving and maintaining the health of population. The equity of access to GP has never been examined in Kraków. Although it seems to be satisfactory for most citizens, we hypothesized that there are significant local variations in the primary care accessibility in the city. Data on primary care resources was obtained from National Health Fund (2012 r.). Data concerning Kraków population (745 210 citizens) was based on the PESEL database, which is unique Polish Common Electronic System for Registration of the Population. For the needs of analysis, PESEL was linked to personal postal addresses. The foot distance was calculated as a Euclidean distance using the Network Analyst extension of Esri ArcGIS 10.0. We confirmed that the average walking distance was, for most of the citizens (89.43%), less than 1 km and therefore the access to GP was good. We demonstrated that there were some local variations in spatial accessibility. In four districts, more than 30% of the citizens live 1 km or more from the nearest primary health care centre. In five districts, 100% of the population live within 1 km from the clinic. In the free market conditions, the distribution of primary care resources is relatively uniform and refers to the settlement system. The accessibility to the general practice is good. This study can be also used to optimise the distribution of primary care resources. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Baranowski J., Windak A., 2012, Optymalizacja polskiego systemu finansowania podstawowej opieki zdrowotnej, Ernst&Young, Warszawa.
  2. Basu J., Friedman B., 2001, Preventable illness and out-of-area travel of children in New York counties, Health Economics, 10, pp. 67-78.
  3. Basu J., Friedman B., Burstin H., 2002, Primary care, HMO enrollment, and hospitalization for ambulatory care sensitive conditions: a new approach, Medical Care, 40, pp. 1260-1269.
  4. Clifton J.A., 1977, Competition and the evolution of the capitalist mode of production, Cambridge Journal of Economics, 1 (2), pp. 137-151.
  5. Dewulf B., Neutens T., De Weerdt Y. et al., 2013, Accessibility to primary health care in Belgium: an evaluation of policies awarding financial assistance in shortage areas, BMC Family Practice, 14, 122.
  6. Gornick M.E., Eggers P.W., Riley G.F., 2004, Associations of race, education, and patterns of preventive service use with stage of cancer at time of diagnosis, Health Services Research, 39 (5), pp. 1403-1427.
  7. Gruszczak A., Dudzińska M., Piątkowski W. et al., 2007, Dostępność usług medycznych w opinii pacjentów, Zdrowie Publiczne, 117 (4), ss. 440-443.
  8. Guagliardo M.F., 2004, Spatial accessibility of primary care concepts, methods and Challenges, International Journal of Health Geographics, s. 3.
  9. Gulliford M.C., 2002, Availability of primary care doctors and population. Health in England: is there an association?, Journal of Public Health Medicine, 24 (4), pp. 252-254.
  10. Huerta Munoz U., Källestål C., 2012, Geographical accessibility and spatial coverage modeling of the primary health care network in the Western Province of Rwanda, International Journal of Health Geographics, Sep 17, 11, 40.
  11. Luo W., Wang F., 2003a, Measures of spatial accessibility to health care in a GIS environment: synthesis and a case study in the Chicago region, Environment and Planning B, Planning and Design, 30, pp. 865-884.
  12. Luo W., Wang F., 2003b, Spatial accessibility to primary care and physician shortage area designation: a case study in Illinois with GIS approaches, [in:] Skinner R., Khan O. (eds.), Geographic Information Systems and Health Applications, Idea Group Publishing, Hershey, PA, pp. 260-278
  13. Mathison D.J., Chamberlain J.M., Cowan N.M. et al., 2013, Primary care spatial density and nonurgent emergency department utilization: a new methodology for evaluating access to care, Academic Pediatrics, May-Jun, 13(3), pp. 278-285.
  14. McWilliams J.M., Meara E., Zaslavsky A.M., Ayanian J.Z., 2009, Differences in control of cardiovascular disease and diabetes by race, ethnicity, and education: U.S. trends from 1999 to 2006 and effects of medicare coverage, Annals of Internal Medicine, 150 (8), pp. 505-515.
  15. Pączkowska M., 2007, Dostępność świadczeń zdrowotnych w opinii Polaków, Raport z badań, Warszawa.
  16. Piotrowski W., Polakowska M., 2010, Dostępność usług medycznych na wsi i w mieście, Badanie WOBASZ, Medycyna Ogólna, 16, 4.
  17. Ryvicker M., Gallo W.T., Fahs M.C., 2012, Environmental factors associated with primary care access among urban older adults, Social Science & Medicine, September, 75 (5), pp. 914-921.
  18. Stępniak M., 2013, Wykorzystanie metody 2SFCA w badaniach dostępności przestrzennej usług medycznych, Przegląd Geograficzny, 85 (2), ss. 199-218.
  19. Wun Y.T., Lam T.P., Lam K.F. et al., 2010, How do patients choose their doctors for primary care in a free market? Journal of Evaluation in Clinical Practice, Dec, 16 (6), pp. 1215-1220.
  20. Zarządzenie Nr 85/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna.
  21. Kraków - Nasze miasto: http://krakow.naszemiasto.pl; data dostępu: 10.03.2014.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1733-2435
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu