BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Święcka Krystyna (Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach)
Tytuł
Kryterium słusznościowe oceny bezpodstawnego wzbogacenia
Equitable Criterion of the Assessment of Unjust Enrichment
Źródło
Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach. Administracja i Zarządzanie (37), 2016, nr 110, s. 185-197, bibliogr. 36 poz.
Słowa kluczowe
Finanse osobiste, Moralność, Wartości i normy etyczne
Personal finance, Morality, Value and ethical norms
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Artykuł omawia wątpliwości dotyczące podstaw, na jakich opiera się ocena bezprawności przy instytucji bezpodstawnego wzbogacenia. Powyższa problematyka jest punktem wyjścia do analizy wątku etyczno-moralnego: czy poza względami formalnymi kryterium "bezprawności" mogą stanowić względy słusznościowe? Czy miernikiem oceny "niesłusznego" nabycia korzyści mogą być kryteria leżące poza sferą prawną? Celem niniejszego tekstu jest nie tylko ukazanie stanowiska doktryny w tej kwestii, ale próba zwrócenia uwagi na możliwości zmian zapatrywania na ten temat. Możliwe jest uznanie szerokiego ujęcia podstawy roszczenia o zwrot niesprawiedliwego wzbogacenia, odwołującego się do oceny słuszności. Wydaje się, że ogólne refleksje teoretyczne mogą dostarczyć inspiracji do dalszych rozważań doktryny i służyć potrzebom praktyki. Instytucja bezpodstawnego wzbogacenia może mieć szczególne znaczenie, gdyż ma ona charakter bardzo ogólny, dostosowując się do nowych, niecodziennych sytuacji. Jest częścią prawa cywilnego będącą nośnikiem sprawiedliwości społecznej. Można więc mówić o jej wyjątkowości, czy wręcz powiedzieć, że zajmuje położenie równoważne klauzulom generalnym.(abstrakt oryginalny)

The article discusses doubts concerning the grounds on which the assessment of illegality in the institution of unjust enrichment is based. The above-mentioned subject matter is a starting point for analysis of the ethical and moral thread: whether, apart from formal regards, the criterion of "illegality" may constitute equitable considerations; or whether the criteria reaching beyond the legal sphere may be indicators of the assessment of "wrong" acquirement of benefits. The purpose of this article, is not only to show the position of doctrine on this matter, but to attempt to draw attention to the possibilities of changes in perceiving this subject-matter. It seems that the general theoretical reflections may inspire to further doctrine considerations and serve the needs of practice. The institution of unjust enrichment may be of particular importance, because it is very general in nature and adapts to new, unusual situations. It is a part of civil law as a medium of social justice.Thus we can talk about its uniqueness, or even claim that it occupies a position equal to general clauses. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Czachórski W., Z zagadnień niesłusznego zbogacenia w prawie radzieckim, "Państwo i Prawo" nr 11/1950.
  2. Dajczak W., Kształtowanie się zobowiązania z tytułu niesprawiedliwego wzbogacenia w prawie angielskim. Przyczynek do dyskusji nad znaczeniem tradycji romanistycznej we współczesnej refleksji o prawie prywatnym, "Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo" CCCV, nr 3063, Wrocław 2008.
  3. Domański M, Czy prokurator w sprawach z art. 412 k.c. może występować o dobrowolne spełnienie świadczenia przed uzyskaniem wyroku orzekającego jego przepadek, "Prawo w działaniu" nr 1/2006.
  4. Domański M., Orzekanie przepadku świadczenia "niegodziwego" (art. 412 k.c.), Oficyna Naukowa, Warszawa 2007.
  5. Gáspárdy L., Kumulacja naruszeń norm zabraniających niektórych czynności prawnych, "Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny" nr 2/1969.
  6. Grodecki J., In pari delicto potior est conditio defendentis, The Law Quarterly Reviev, nr 4/1955.
  7. Kodeks cywilny. Komentarz do artykułów 1-534, t. I, E. Gniewek (red.), C.H. Beck, Warszawa 2004.
  8. Kodeks cywilny - komentarz, t. 2, Z. Resich, I. Ignatowicz, J. Pietrzykowski, I. Bielski (red.), PWN, Warszawa 1972.
  9. Kodeks cywilny z komentarzem, J. Winiarz (red.), Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1989.
  10. Kordasiewicz B., Jednostka wobec środków masowego przekazu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1991.
  11. Kozaczek M., Powództwo o orzeczenie przepadku świadczenia spełnionego w zamian za dokonanie czynu zabronionego lub w celu niegodziwym, "Przegląd Sądowy" nr 4/2006.
  12. Księżak P., Bezpodstawne wzbogacenie. Art. 405-414 k.c. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2007.
  13. Księżak P., Świadczenie niegodziwe, C.H. Beck, Warszawa 2007.
  14. Longchamps de Berier R., Zobowiązania, Poznań 1948.
  15. Łętowska E., Bezpodstawne wzbogacenie, C.H. Beck, Warszawa 2000.
  16. Łętowska E., Podstawy prawa cywilnego, Ecostar, Warszawa 1997.
  17. McInnes M., The reason to reverse: unjust factors und juristic reasons, Boston University Law Review, nr 3/2012.
  18. Mossakowski W., Instytucja bezpodstawnego wzbogacenia, "Forum Iuriducum" nr 3/2004.
  19. Ohanowicz A., Bezpodstawne wzbogacenie, Wydawnictwo Prawncze, Katowice 1965.
  20. Ohanowicz A., Górski J., Zarys prawa zobowiązań, PWN, Warszawa 1970.
  21. Ohanowicz A., Niesłuszne wzbogacenie, PWN, Warszawa 1956.
  22. Padrak K., Nienależne świadczenie, "Palestra" nr 7-8/2007.
  23. Pietrzykowski K., Bezprawność jako przesłanka odpowiedzialności deliktowej a zasady współżycia społecznego i dobre obyczaje, [w:] Odpowiedzialność cywilna. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara, M. PyziakSzafnicka (red.), Zakamycze, Kraków 2004.
  24. Pilich M, Głos w dyskusji na II Ogólnopolskim Zjeździe Cywilistów w Wiśle, panel główny 28 września 2006 r. [w:] Europeizacja prawa prywatnego, t. II, M. Pazdan, W. Popiołek, E. Rott-Pietrzyk, M. Szpunar (red.), Wolters Kluwer 2008.
  25. Schaufelberger P.C., Bereicherung durch unerlaubte Hundlung, Zürich 1981.
  26. Serda W., Nienależne świadczenie, PWN, Warszawa 1988.
  27. Sobura K., Klauzula generalna rozsądku i słuszności jako alternatywa dla klauzuli zasad współżycia społecznego, "Palestra" nr 7-8/2007.
  28. Sokołowski T., Wzbogacenie ze świadczenia niegodziwego, "Gdańskie Studia Prawnicze" t. VII/2000.
  29. Sośniak M., Bezprawność zachowania jako przesłanka odpowiedzialności cywilnej za czyny niedozwolone, Kraków 1959.
  30. Stelmachowski A., Wstęp do teorii prawa cywilnego, PWN, Warszawa 1984.
  31. Szpunar A., Bezpodstawne wzbogacenie w prawie wekslowym, "Przegląd Prawa Handlowego" nr 8/1993.
  32. Szpunar A., Nabycie własności ruchomości od nieuprawnionego, Kraków 1999.
  33. Szpunar A., Przepadek nienależnego świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, "Przegląd Sądowy" nr 2/1999.
  34. Święcka K., Okoliczności wyłączające bezprawność naruszenia dóbr osobistych przez prasę, Difin, Warszawa 2010.
  35. Weinrib E.J., The structure of unjustness, Boston University Law Review nr 3/2012.
  36. Zoll F., Zobowiązania w zarysie, PWN, Warszawa 1948.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2082-5501
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu