BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Rakowski Tomasz (Uniwersytet Warszawski)
Tytuł
Lokalne formy rozwoju, samoorganizacja i potencjał sprawczy (na przykładzie zachodniej Mongolii i obszarów wiejskich w centralnej Polsce)
Local Forms of Development, Self-organization and Agency
Źródło
Kultura i Rozwój, 2016, nr 1(1), s. 89-108, fot., bibliogr. 57 poz.
Słowa kluczowe
Strategia rozwoju, Rozwój, Rozwój lokalny
Development strategy, Development, Local development
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Mongolia, Polska
Mongolia, Poland
Abstrakt
W artykule skupiam się na oddolnych procesach rozwoju związanych z formami współdziałania i budowania powodzenia pojawiającymi się w zachodniej Mongolii oraz na obszarach wiejskich w centralnej Polsce. W obydwu przypadkach wskazuję na istnienie długich, ale wciąż przebudowujących się tradycji lokalnej samoorganizacji społecznej i oddolnych form działań rozwojowych, które mają często na tyle dużą siłę, że to one są w ogóle główną przyczyną zmian. Przyglądam się więc formom współdziałania występującym w społecznościach postpasterskich związanych z miastem Bułgan, położnym przy południowych stokach Ałtaju, gdzie Bułgańczycy na nowo tworzą swoje praktyki ekonomiczne, działają według własnych postpasterskich idiomów i budują idee rozwojowe zanurzone w mongolskiej współczesnej duchowości, w lokalnych sposobach osiągania sukcesu i powodzenia. Podobnie odwołuję się do historii współdziałania i radzenia sobie na zubożałych potransfromacyjnych wsiach polskich pod Szydłowcem, analizując żywiołowe procesy samoorganizacji i wytwarzania też pewnej alternatywnej, wspólnotowej wiedzy techniczno-społecznej. Są to sytuacje odwrotne do opisanych w programach instytucji rozwojowych, gdzie pojawiała i pojawia się nadal najczęściej wizja lokalnej organizacji życia społecznego jako struktury biernej, wymagającej z zewnątrz sterowanej zmiany i stawiającej procesom rozwojowo-modernizacyjnym pewien opór. Chciałbym jednocześnie zaproponować takie ujęcie lokalnego sposobu współdziałania, które będzie opierało się dotychczasowym logikom konstruowania rozwoju. Sięga ono w stronę lokalnych idei i praktyk, sposobów transformowania życia społecznego i nowych projektów ekonomicznych, które, już jako "lokalne formy rozwoju", stają się osobnym, niezwykle istotnym do zrozumienia światem. (abstrakt oryginalny)

In my article, I focus on bottom-up development processes associated with the forms of co-operation and success-building present in Western Mongolia and in rural areas of central Poland. In both cases, I emphasise the existence of long, but ever-changing local traditions of societal self-organiza - tion and grass-roots forms of development activities, which are often powerful enough to be the leading cause of change. I survey the forms of cooperation in post-pastoral communities associated with the city of Bulgan located by the southern slopes of the Altai Mountains, whose inhabitants re-produce anew their economic practices, act according to their own post-pastoral idiom and come up with development ideas immersed in a contemporary Mongolian spirituality, rooted in local ways of achieving success. Likewise, I refer to the history of cooperation and coping in impoverished post-transformation Polish villages near Szydłowiec, analysing spontaneous self-organisation processes and the production of certain alternative, community-based technical and social knowledge. These situations stand in opposition to the descriptions found in programmes offered by development institutions, which quite often still have a vision of the organisation of local social life as a passive structure, requiring externally driven change and, to a certain extent, resisting the development and modernisation processes. I also wish to suggest an approach to local cooperation that resists the existing logics of constructing develop - ment. It draws on local ideas and practices, ways of transforming social life and new economic projects, which as local forms of development become a separate world that is extremely important to understand. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Arce, A., Long, N. (2000). Anthropology, Development and Modernities, London: Routledge.
  2. Biernacka, M. (1962). Potakówka. Wieś powiatu jasielskiego 1890-1960. Z badań nad współdziałaniem. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
  3. Buchowski, M. (1996). The Shifting Meanings of Civil and Civic Society in Poland. W: E. Dunn, C. Hann (red.), Civil Society: Challenging Western Models. London: Routledge.
  4. Crewe, E., Harrison, E. (2002). Whose Developement? An Ehnography of Aid. London: Zed Books.
  5. Ellen, R. (2001). Deja vu, all over again', again: reinvention and progress in applying local knowledge to development. W: P. Sillitoe, A. Bicker, J. Pottier (red.). Participating in Development: Approaches to Indigenous Knowledge (s. 235-258). London, New York: Routledge.
  6. Empson, R. (2012). The Danger of Excess. Accumulating and Dispersing Fortune in Mongolia. Social Analysis, 1 (56), 1-12.
  7. Empson, R. (2014). An Economy of Temporary Possession, Malinowski Memorial Lecture 2014, http://www.lse.ac.uk/publicEvents/events/2014/05/20140522t1800vOT.aspx (dostęp: 14.04.2015).
  8. Englund, H. (2006). Prisoners of Freedom: Human Rights and the African Poor. Berkeley: University of California Press.
  9. Escobar, A. (2012). Preface to the 2012 edition. W: A. Escobar, Encountering Development. The making and Unmaking of the Third World. Princeton: Princeton University Press.
  10. Ferguson, J. (1994). The Anti-Politics Machine. "Development", Depolitization and Bureaucratic Power in Lesotho. Cambridge: Cambridge University Press.
  11. Ferguson, J. (1997). Anthropology and Its Evil Twin: "Development" in the Constitution of a Discipline. W: F. Cooper, R. Packard (red.), International Development and the Social Sciences: essays on the History and Politics of Knowledge (s. 150-175). Berkeley: University of California Press.
  12. Gdula, M., Lewicki, M., Sadura, P. (2014). Praktyki kulturowe klasy ludowej. Warszawa: Instytut Studiów Zaawansowanych.
  13. Geertz, C. (1963). Peddlars and princes: social change and economic modernization in two Indonesian towns. Chicago: University of Chicago Press.
  14. Geertz, C. (2000). My/Nie My, czyli aMerYka - nie-aMerYka. Podróże Ruth Benedict (tłum. E. Dżurak). W: C. Geertz, Dzieło i życie. Antropolog jako autor. Warszawa: Wydawnictwo KR.
  15. Geertz, C. (2003). Myślenie jako działanie moralne: etyczny wymiar antropologicznych badań terenowych w nowo powstałych państwach (tłum. D. Głowacka). W: M. Brocki, D. Wolska (red.), Clifford Geertz - lokalna lektura. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  16. Gomuła, M. (2004). "Zastał Polskę drewnianą a zostawił murowaną...", czyli wpływ dekady gierkowskiej na życie społeczne wsi polskiej. Praca laboratoryjna, Warszawa: Archiwum IEiAK UW.
  17. Gow, D. (2002). Anthropology and Development: Evil Twin or Moral Narrative? Human Organization, 61 (4), 299-313.
  18. Halamska, M. (2015). Chłop to nie obywatel. Z Marią Halamską rozmawia Ł. Pawłowski. Kultura Liberalna, 2 (314).
  19. Hann, Ch., Dunn, E. (red.) (1996). Civil Society. Challenging Western Models. London: Routledge.
  20. Hobart, M. (1993). An Anthropological Critique of Development. The Growth of Ignorance, London: Routledge.
  21. Humphrey, C. (2002). The Unmaking of Soviet Life. Everyday Economies after Socialism. London: Cornell University Press.
  22. Humphrey, C. (2012). Favors and "Normal Heroes". The Case of Postsocialist Higher Education. HAU: Journal of Ethnographic Theory, 2 (2), 22-41.
  23. Humphrey, C., Sneath, D. (1999). The End of Nomadism? Society, State and the Environment in Inner Asia. Cambridge: Cambridge University Press.
  24. Humphrey, C., Ujeed, H. (2012). Fortune in the Wind. An Impersonal Subjectivity. Social Analysis, 56 (2), 152-167.
  25. Jones, M.J. (2016). Farmer driven network or official association: farmer agency, legitimacy, control, accountability, and efficacy in the smallholder coffee sector of Northern Laos. Referat wygłoszony na konferencji IUAES w Dubrowniku.
  26. Klekot, E. (2014). Samofolkloryzacja: współczesna sztuka ludowa z perspektywy krytyki postkolonialnej. Kultura Współczesna, 1 (81), 86-99.
  27. Liep, J. (2001). Introduction. W: J. Liep (red.), Locating Cultural Creativity. London: Pluto Press.
  28. Majcherek, J. (2012). Hamulcowi modernizacji. Gazeta Wyborcza, 08 sierpnia.
  29. Mosse, D. (2005). Cultivating Development. An Ethnography of Aid Policy and Practice. London: Pluto Press.
  30. Mosse, D. (2006). Anti-social anthropology? Objectivity, objection, and the ethnography of public policy and professional communities. Journal of the Royal Anthropological Institute, 12, 935-956.
  31. Mosse, D. (2013). The Anthropology of International Development. Annual Review of Anthropology, 42, 227-246.
  32. Mróz, L. (1977). Rytm torguckiego koczowania. Etnografia Polska, 21 (1), 137-153.
  33. Najda, W., Rakowski, T. (2016). "Królowie boiska". Samoorganizacja wiejskiego klubu sportowego. W: P. Cichocki i in. (red.), Oddolne tworzenie kultury. Perspektywa antropologiczna (s. 51-61).
  34. Warszawa: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW.
  35. Pfaffenberger B. (1992). Technology and Social Change. Annual Review of Anthropology, 21, 491-516.
  36. Plińska, W. (2008). Ochotnicza straż pożarna - klub kultury. W: I. Kurz (red.), Lokalnie: animacja kultury/community arts (s. 89-92). Warszawa: Instytut Kultury Polskiej UW.
  37. Pisarzewski, T. (2008). Wspólnota wiejska - przemiany. W: I. Kurz (red.), Lokalnie: animacja kultury/community arts (s. 85-88), Warszawa: Instytut Kultury Polskiej UW.
  38. Rakowski, T. (2004). Tuchalarzy w obliczy zmiany. Interpretacje "kresu" i "upadku" kultury tubylczej. Kultura i Społeczeństwo, 3, 97-120.
  39. Rakowski, T. (2008). Antropologiczne przesunięcie perspektywy i animacja kultury. Warsztaty badawcze wśród środowisk społecznie zmarginalizowanych. W: I. Kurz (red.), Lokalnie: animacja kultury/community arts (s. 76-81). Warszawa: Instytut Kultury Polskiej UW.
  40. Rakowski, T. (red.) (2013). Etnografia/animacja/sztuka. Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.
  41. Rakowski, T., Rożek P. (reż.) (2014). Elżbieta Szewczyk, film, 16'33.
  42. Sillitoe, P. (2001). Participant observation to participatory development: making anthropology work. W: P. Sillitoe, A. Bicker, J. Pottier (red.), Participating in Development: Approaches to Indigenous Knowledge (s. 1-23). London, New York: Routledge.
  43. Sillitoe, P., Bicker A., Pottier J. (red.) (2001). Participating in Development: Approaches to Indigenous Knowledge. London, New York: Routledge.
  44. Skąpski, Ł. (2013). O urządzeniach z Broniowa i Ostałówka. W: T. Rakowski (red.), Etnografia/animacja/sztuka. Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego (s. 220-235). Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.
  45. Sneath, D. (2003). Land-Use, the Environment and Development in Post-socialist Mongolia. Oxford Development Studies, 31 (4), 441-459.
  46. Sneath, D. (2006). Transacting and Enacting: Corruption, Obligation and the Use of Monies in Mongolia. Ethnos, 1 (71), 89-112.
  47. Stolpe, I. (2013). Transcending Religion: Intersection between Spatial, Social and Mental Mobility in Contemporary Mongolia. W: Mobilizing Religion: Networks and Mobility (s. 15-16). Report on the crossroads Asia Conference, Bonn: Institute of Oriental and Asian Studies.
  48. Sylvaine, R. (2005). Disorderly Development: Globalization on the Idea of "Culture" in the Kalahari. American Ethnologist, (32) 3, 354-370.
  49. Szynkiewicz, S. (1977). Torguci Mongolii. Uwagi na tle pierwszych badań etnograficznych wśród Torgutów ałtajskich. Etnografia Polska, 21 (1), 118-136.
  50. Szynkiewicz, S. (1981). Rodzina pasterska w Mongolii, Wrocław: Ossolineum.
  51. Szynkiewicz, S., Potkański T. (1993). The Social Context of Liberalisation of the Mongolian Pastoral Economy. Raport z badań, Ułan Bator.
  52. Tangad, O. (2013). Scheda po Czyngis Chanie. Demokracja po mongolsku. Warszawa: Wydawnictwo Trio.
  53. Tangad, O. (2015). Kategorie tradycyjnej moralności w życiu społecznym współczesnych Mongołów. Wydruk komputerowy, Warszawa: Instytut Etnografii i Antropologii Kulturowej UW.
  54. Tsing, A. (2005). Friction. An Ethnography of Global Connection. Princeton: Princeton University Press.
  55. Tynan, M. (2013). Anthropology, Community Development, and Public Policy: The Case of the Kaiela Planning Council. Collaborative Anthropologies, 6, 307-333.
  56. Wheeler, A. (2004). Moralities of the Mongolian "Market"; A Genealogy of Trade Relations and the Zah Zeel. Inner Asia, 6 (2), 215-238.
  57. Szpak, E. (2013). Mentalność ludności wiejskiej w PRL. Studium zmian. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2450-212X
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.7366/KIR.2016.1.1.05
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu