BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Dudek Dobiesław (Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie)
Tytuł
Pojęcie rekreacji w polskiej tradycji terminologicznej
Concept of Recreation in the Tradition of Polish Terminology
Źródło
Folia Turistica / Akademia Wychowania Fizycznego im. B. Czecha w Krakowie, 2006, nr 17, s. 27-49, bibliogr. 77 poz.
Słowa kluczowe
Rekreacja, Historia, Terminologia specjalistyczna
Recreation, History, Terminology
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie rozumienia pojęcia rekreacja w polskiej tradycji terminologicznej. Pojęcie to w polskiej tradycji historycznej miało cztery znaczenia. W języku staropolskim rekreacja była rozumiana jako poobiednie lub pokolacyjne towarzyskie posiedzenia, przyjacielskie pogawędki, rozmowy i przechadzki. Drugi zakres znaczeniowy określenia rekreacja związany był z aktywnym wypoczynkiem młodzieży po nauce w dawnych szkołach polskich. W XIX w. słowo rekreacja było używane również w znaczeniu wyjazdów do kurortów i cieplic w celach zdrowotno-wypoczynkowych. W dwudziestoleciu międzywojennym w szkolnym systemie oświatowym terminu rekreacja używano do określenia przerwy między lekcjami. (abstrakt oryginalny)

The aim of the article was to show what the term of recreation meant in the tradition of Polish terminology. The notion of recreation had four meanings in Polish historical tradition. The recreation meant in Old Polish informal meetings that happened in the afternoons, friendly chats, conversations and walks. The second meaning of that term stands for the active rest of youth finishing lessons in old Polish schools. In the 19th century the notion of recreation was also used in the sense of trips to spas or thermal spas for healthcare or resting. In the interwar period the concept of recreation meant also break between lessons in the Polish educational system. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Akademia dziecinna albo zbiór nauk różnych na świecie zwyczajnych (...), Wilno 1761.
  2. [Baranowski W.], Wspomnienia majówek młodzieży szkolnej za czasów Rzeczypospolitej Krakowskie przez jednego z ówczesnych uczniów Liceum św. Anny, [w:] Józefa Czecha Kalendarz Krakowski na rok 1878.
  3. Baranowski B. A., Szkolnictwo ludowe w Galicji w swym rozwoju liczebnym od roku 1868 do roku 1909 z uwzględnieniem stosunków higienicznych, Lwów 1911.
  4. Barzycki J., Zbiór ustaw i rozporządzeń sanitarnych (...), t. III, Lwów 1902.
  5. Bernadzikiewicz W. M., Znaczenie zabaw dziecięcych i majówek, "Szkoła" 1872, nr 44.
  6. Bystroń J.S., Dzieje obyczajów w dawnej Polsce wiek XVI-XVIII, Warszawa 1933-34.
  7. Byszewski S., Jak pojmują wychowanie Anglicy, Kraków 1907.
  8. Carniawiola A., Zasady dobrego wychowania, Podgórze 1913.
  9. Cenar E., Wychowanie fizyczne w szkołach średnich monarchii austryackiej, Lwów 1897.
  10. Cielesne, Fizyczne czy Ruchowe?, "Stadion" 1924, nr 36.
  11. Co jest najprzyjemniejszą twoją rozrywką?, "Świat" 1930, nr 25.
  12. Czym się człek doma zabawiać ma i rekreować rzecz z traktatu XIII znakomitych sekretów Jakuba K. Haura r. 1693 ekonoma dóbr samborskich wybrana przez Tadeusz Seweryna, dziedzica dóbr inszego świata, braciom bibliofilom dla przypomnienia podana (...) R. P. M CM XLVIII w oficynie anczycowej wytłoczono.
  13. Daszyńska-Golińska Z., Polityka Społeczna, Warszawa 1933.
  14. Dupanloup F., Listy o wychowaniu dziewcząt, Poznań 1914.
  15. Dygasiński A., Wywczasy młynowskie. Nowele, Warszawa 1895.
  16. Dynowska M., Polska w zwyczaju i obyczaju, Warszawa 1928.
  17. Fenc T., Gdzie i jak dobrze spędzać urlop. Racjonalny wybór okresu, miejsca i sposobu spędzenia wczasów, Warszawa 1936.
  18. Folkierski W., Z wywczasów bibliofila, Kraków 1927.
  19. Fruchtman A., Jak zachować zdrowie, Warszawa 1927.
  20. Gaszyński K., Kontuszowe pogadanki i obrazki z szlacheckiego życia, Paryż 1851.
  21. Gąsiorowski L., Zbiór wiadomości do historii sztuki lekarskiej w Polsce od czasów najdawniejszych, aż do najnowszych, Poznań 1853.
  22. Geografia czyli czterech części świata opisanie, w którym się wyraża rząd, y własności każdego państwa z obyczajami obywatelów jego (...) z francuskiego na polski język przez X. P. Fischera dla młodzi szkolnej przetłumaczone, Warszawa 1761.
  23. Gloger Z., Skarbiec strzechy naszej, Kraków 1894.
  24. Godebski X, Obraz Polski pod koniec XVII wieku. Ze zbioru podróży ogłoszonych w Hadze 1705 r. (...), Lwów 1869.
  25. Gołębiowski Ł., Domy i dwory, Warszawa 1830.
  26. Herkner H., Kwestia społeczna w zachodniej Europie, Lwów 1905.
  27. Hippeau M. C., Wychowanie publiczne w Anglii, przełożył Stanisław Bełza, Warszawa 1874.
  28. Hoffman F., Róg obfitości 149 powiastek dla miłych dziatek, Warszawa 1876.
  29. Jabłonowski L. G., Złote czasy i wywczasy. Pamiętnik szlachcica z pierwszej połowy XIX stulecia, Lwów 1920.
  30. Józefa Twardowskiego wizyta jeneralna szkół i zakładów edukacyjnych w guberni mińskiej odbyta w roku 1819, [w:] "Archiwum do dziejów literatury i oświaty w Polsce", t. X, Kraków 1904.
  31. Karbowiak A., Wychowanie fizyczne K. E. N. w świetle pedagogiki, "Muzeum" XVII, 1901 i XVIII 1902.
  32. Kitowicz Jędrzej, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III, opracował dla użytku szkolnego Władysław Jankowski, Śniatyn 1910.
  33. Kleczkowski A., Wspomnienia ucznia z końca XIX w. z lat 1893-1901, Kraków 1938.
  34. Korniłowicz K., Wczasy młodzieży pracującej, Warszawa 1927.
  35. Komisja Edukacji Narodowej i jej szkoły w koronie 1773-1794, zeszyt 27. Raporty generalnych wizytatorów z roku 1784 Józefa Boguckiego i Bonifacego Garyckiego, Warszawa 1911.
  36. Kromer M., Polska, czyli o położeniu, obyczajach, urzędach i Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego, (...) przełożył z łacińskiego, notami i życiorysem autora uzupełnił W. Syrokomla, Wilno 1853.
  37. Ks. Szczepana Hołowczyca raport wizyty generalnej południowo-wschodnich wydziałów szkolnych odprawionej imieniem Komisji Edukacji w roku 1782, Kraków 1877; przedruk [w:] "Archiwum do dziejów literatury i oświaty w Polsce", t. I, Kraków 1878, s. 21.
  38. Lewicki T. M., Wywczasy poety. Szkic obyczajowy z zakresu kultury rzymskiej czasu Oktawjana Augusta, Lwów 1935.
  39. Łoziński W., Życie polskie w dawnych wiekach (wiek XVI-XVIII), Lwów 1907.
  40. Maciejowski W. A., Polska aż do pierwszej połowy XVII wieku pod względem obyczajowym i zwyczajowym, Warszawa 1842.
  41. Majówka, "Zorza. Dziennik młodemu wiekowi poświęcony", Warszawa 1844, t. 6.
  42. Majówka na Bielanach krakowskich, czytana przez Pawła Czajkowskiego, profesora literatury, na posiedzeniu prywatnym Towarzystwa Naukowego dnia 15 czerwca 1818 roku, [w:] "Rocznik Towarzystwa Naukowego z Uniwersytetem Krakowskim połączonego", t. IV, Kraków 1919.
  43. Majówka w Krakowie, "Przyjaciel Dzieci", Lwów 1866, nr 12.
  44. Miklaszewski W., Wróć do przyrody! Wypoczynek, Warszawa 1907.
  45. Moraczewska A., Zasady spożytkowania i organizacji wczasów pracowniczych w Belgii, Warszawa 1938.
  46. Morawski S., Szlachta - Bracia. Wspomnienia, gawędy, dialogi (1802- 1850). Gawędy o dawnym obyczaju. Wybór ciekawych pamiętników XVIII i XIX stulecia, wydali A. Czartkowski, H. Mościcki, Poznań 1930.
  47. Nowakowski F., O majówkach, wycieczkach i przechadzkach młodzieży szkolnej, "Szkoła". Dodatek Miesięczny 1870, nr II.
  48. O wychowaniu królewicza traktat humanistyczno-pedagogiczny z roku 1502, [w:] A. Danysz, Studia z dziejów wychowania w Polsce, Prace monograficzne z dziejów wychowania i szkolnictwa w Polsce nr 3, Kraków 1921.
  49. Okólnik Nr 9650 MWRiOP w sprawie wskazówek zdrowotnych. 1. W sprawie spędzania przerw między lekcjami, "Dziennik Urzędowy MWRiOP" 1919, nr 10-11, poz. 14.
  50. Okólnik z dnia 15 X 1931 r. w sprawie ćwiczeń śródlekcyjnych, "Dziennik Urzędowy MWRiOP" 1931, nr 11, poz. 129.
  51. Osada-Hillenbrand E., "Sitwesy", Warszawa 1934.
  52. Palmstein R., Zabawy i wycieczki, "Muzeum" 1888, z. 9.
  53. Pamiątka majówki VI klasy B gimnazjum św. Anny w dniach 4 i 5 maja 1889 odbytej, Kraków 1889; K. Korta, Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Wspomnienia ucznia z lat 1888-96, "Biblioteka Krakowska" 1938, nr 97.
  54. Podręczna encyklopedia pedagogiczna, t. I-II, Lwów-Warszawa 1925.
  55. Pomniki do historii obyczajów w Polsce XVI i XVII w. wydane z rzadkich druków przez J.I. Kraszewskiego, Warszawa 1843.
  56. Pół wieku wspomnień uczniów Gimnazjum im. B. Nowodworskiego (św. Anny) w Krakowie, Kraków 1938.
  57. Prawdzic Z., Wspomnienia ze szkół buczackich, Kraków 1884.
  58. Protokoły posiedzeń Komisji Edukacji Narodowej 1786-1794, opracował T. Mizia, Wrocław 1969.
  59. Rekreacje, "Szczutek" 1891, nr 28.
  60. Rekreacya, "Ruch" 1906, nr 2.
  61. Siemieński J., Biskup Dupanloup i jego dzieło "O wychowaniu", Kraków 1879.
  62. Słownik języka polskiego, t. V, Lwów 1859.
  63. Sobieski S., O majówkach i wycieczkach młodzieży szkolnej, "Szkoła". Dodatek Miesięczny 1869, nr XII.
  64. Stypianka I, Sztuka uprzejmości. Zasady i formy dobrego wychowania, Poznań 1936.
  65. Ustawy i najważniejsze rozporządzenia dotyczące organizacji oświaty i szkolnictwa w Rzeczypospolitej Polskiej, zebrali E. Łoziński i Z. Stankiewicz, t. I (1917-1920), Lwów-Warszawa 1924.
  66. Ustawy Komisji Edukacji Narodowej (...) z przedmową W. Kucharskiego, Lwów 1932.
  67. Wójcicki K. W., Archiwum domowe do dziejów i literatury krajowej z rękopisów i dzieł najnowszych zebrał i wydał (...), Warszawa 1856.
  68. Wywczasy naszych znakomitości, "Świat" 1931, nr 30.
  69. Zabawka dla dzieci, Warszawa 1864.
  70. Zadek J., Ośmiogodzinny dzień roboczy z punktu widzenia zdrowotności, Warszawa 1907.
  71. Zbiór najważniejszych okólników i rozporządzeń zasadniczych c.k. Krajowej Rady Szkolnej (...), t. II od r. 1889-1895, Lwów 1895.
  72. Z przepisów Komisji Edukacji Narodowej. (W 150-tą rocznicę), "Wychowanie Fizyczne" 1923, z. 9/12.
  73. Z Ustaw Komisji Edukacyjnej. Edukacja fizyczna, "Ruch" 1909, nr 9.
  74. Humen W., Dlaczego rekreacja fizyczna, "Rekreacja Fizyczna" 1968, nr 1.
  75. Teoria i metodyka rekreacji (Zagadnienia podstawowe). Praca zbiorowa pod redakcją I. Kiełbasiewicz-Drozdowskiej, W. Siwińskiego, Poznań 2001.
  76. Wolańska T., Rekreacja fizyczna, Warszawa 1971.
  77. Z najnowszej historii kultury fizycznej w Polsce. Prace naukowe letniej szkoły historyków kultury fizycznej pod redakcją L. Nowaka, t. VII, Gorzów Wielkopolski 2006.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0867-3888
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu