BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Ciapała Szymon (Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie), Zielonka Tomasz (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie)
Tytuł
Możliwość zastosowania metod dendrochronologicznych do oceny długoterminowego wpływu turystyki pieszej na stan drzewostanów sąsiadujących ze szlakami turystycznymi
Applicability of Dendrochronology in the Evaluation of the Long-Term Impact of Hiking on the Condition of Stands Adjacent to Hiking Trails
Źródło
Folia Turistica / Akademia Wychowania Fizycznego im. B. Czecha w Krakowie, 2013, nr 28, s. 225-235, tab., rys., wykr., bibliogr. 33 poz.
Słowa kluczowe
Turystyka, Szlaki turystyczne, Ochrona przyrody, Człowiek w środowisku
Tourism, Tourist routes, Nature protection, Human in environmental
Uwagi
streszcz., summ., Artykuł dostępny także w języku angielskim w numerze 28(2) http://www.folia-turistica.pl/attachments/article/402/FT_28_2013_ENG.pdf
Kraj/Region
Tatrzański Park Narodowy
Tatra National Park
Abstrakt
Wzmożony ruch turystyczny może prowadzić do negatywnych zmian związanych z degradacją i erozją gleby oraz zniszczeniem pokrywy roślinnej w sąsiedztwie szlaków turystycznych. Prowadzone badania miały na celu określenie wpływu wydeptywania na dynamikę przyrostów rocznych u drzew poddanych presji związanej z turystyką pieszą. Postanowiono również sprawdzić przydatność metod dendrochronologicznych do oceny wpływu presji turystycznej na kondycję drzewostanów, przez które przebiegają szlaki piesze. Badania prowadzono w drzewostanie świerkowym, w Tatrach, na odcinku Polana Waksmundzka - Hala Gąsienicowa. Na szlaku wytyczono 5 transektów, w obrębie których wyróżniono strefę zniszczeń spowodowanych wydeptywaniem oraz strefę bez wpływu ruchu turystycznego, traktowaną dalej jako referencyjną. Z wybranych drzew rosnących w obydwu strefach pobrano wywierty, które posłużyły do skonstruowania ciągów szerokości przyrostów rocznych. Następnie porównano dynamikę przyrostów u drzew rosnących w strefie zniszczeń i w strefie referencyjnej. Okazało się, że średnie roczne przyrosty drzew rosnących bezpośrednio przy szlaku są istotnie mniejsze niż u drzew rosnących w strefie poddanej bezpośredniemu wpływowi ruchu turystycznego. Może to świadczyć o negatywnym oddziaływaniu tras, po których odbywa się pieszy ruch turystyczny na przyrost radialny drzew sąsiadujących ze szlakiem. W trakcie badań okazało się również, że metody dendrochronologiczne mogą stanowić narzędzie do oceny wpływu ruchu turystycznego na kondycję drzewostanów, poddanych presji wydeptywania, będąc jednocześnie cennym uzupełnieniem badań nad wpływem turystyki pieszej i rowerowej na stan ekosystemów sąsiadujących ze szlakami turystycznymi. (abstrakt oryginalny)

Increased tourism activity may negatively affect cover adjacent to hiking trails in terms of land degradation, soil erosion, and destruction of vegetation. The aim of the research was to determine the effect of trampling on the annual growth of trees under pressure due to hiking. We decided to test the applicability of dendrochronology in evaluating the impact of hiking on the condition of forest stands through which hiking trails run. The research was carried out on a spruce stand adjacent to the hiking trail Polana Waksmundzka-Hala Gąsienicowa in the Polish Tatra Mountains. The trail was divided into five transects within which two areas were outlined: the area of destruction caused by trampling and the area not affected by tourism (control area). Drills were made in selected trees to extract samples for determining annual incremental growth. Then, dynamics of incremental growth in trees from the experimental and control areas were compared. The results revealed that the mean annual growth in trees adjacent to the hiking trail is lower than seen in the trees from the area not directly affected by tourism activity. This may prove that tourists transit on mountain trails has a negative effect on the radial growth of trees adjacent to these trails. The research indicates that dendrochronology is a reliable method that can be applied in evaluating the effect of trampling on the conditions of stands under pressure due to hiking. Dendrochronology may also supplement research on the influence of hiking and biking on the conditions of ecosystems adjacent to tourist trails. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Bandoła-Ciołczyk E, Kurzyński J. (1996) Stan zdrowotny, żywotność, oraz uszkodzenia mechaniczne świerka i kosodrzewiny na obszarze użytkowanym przez narciarzy i turystów na Pilsku, "Studia Naturae", 41, s. 183-195.
  2. Bayfield N.G. (1973) Use and deterioration of some Scotish hill patos, "Journal of Applied Ecology", 10, s. 635-644
  3. Bogucka A., Marchlewski A. (1982) Studium pojemności turystycznej Tatrzańskiego Parku Narodowego, "Studia Naturae", 22, s. 17 - 66.
  4. Ciapała S., Zielonka T., Kmiecik - Wróbel J. (2010) Metody zapobiegania nielegalnej dyspersji turystów i związanej z nią erozji gleby w Tatrzańskim Parku Narodowym, "Folia Turistica" 21, s. 67-90
  5. Czochański J. (2002) Ruch turystyczny w Tatrzańskim Parku Narodowym [w:] Partyka J., red., Użytkowanie turystyczne Parków Narodowych. Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, Ojcowski Park Narodowy, Ojców, s. 385 - 404.
  6. Faliński J.B. (1973) Reakcja runa leśnego na wydeptywanie w świetle badań eksperymentalnych, "Phytocoenosis" 2.3, s. 205 - 219.
  7. Gorczyca E., Krzemień K. (2002) Wpływ ruchu turystycznego na rzeźbę Tatrzańskiego Parku Narodowego, [w]: W. Borowiec, A. Kotarba, A. Kownacki, Z. Krzan, Z. Mirek, red., Przemiany środowiska przyrodniczego Tatr. Tatrzański Park Narodowy, Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi, Oddział Kraków, Kraków - Zakopane, s. 389 - 394.
  8. Guzikowa M. (1982) Wpływ pieszego ruchu turystycznego na szatę roślinną Pienińskiego Parku Narodowego [wybrane zagadnienia ze szczególnym uwzględnieniem skutków wydeptywania], [w:] K. Zabierowski, red., Zachowanie walorów przyrodniczych a pojemność turystyczna górskich parków narodowych w Polsce. "Studia Naturae" 22, p. 227 - 241.
  9. Holeksa J., Holeksa K. (1981) Oddziaływanie turystyki na roślinność Babiogórskiego Parku Narodowego, "Parki Narodowe i Rezerwaty Przyody", 2, p. 3-24.
  10. Hresko J., Bugar G. (2001) Problems of natural hazard assessment and monitoring in the Tatra Mts, "Ekologia-Bratislava" 20, s. 96-100
  11. Kethledge E. H., Leonard R. E., Richards N. A. (1985) Rehabilitation of Alpine Vegetation in the Adirondack Mountains of New York State, USDA Forest Service, Northester Experiment Station Research Paper, NE-553, Bromall, Pensylvania
  12. Klecka A. (1937) Vliv seslapavani na asociaci trafnych porostu, "Obornik Ceskoslovenske Akademie Zemedelskie", 12, s. 715-724
  13. Kombol P. (2000) Rural tourism on the Croatian islands - Sustainable development and regenerative strategies, "Periodicum Biologorum" 102, s. 425-431
  14. Kostrowicki A.S. (1981) Metoda określania odporności roślin na uszkodzenia mechaniczne powstałe na skutek wydeptywania, "Prace Geograficzne". IG i PZ PAN, 139.
  15. Krnacova Z, Pavlickova K, Spisiak P. (2001) The assumptions for the tourism development in rural areas in Slovakia, "Ekologia-Bratislava" 20, s. 317-324
  16. Krzemień K., Gorczyca E. (2006) Rola ruchu turystycznego w przeobrażaniu rzeźby Tatr na tle wybranych obszarów górskich, [w:] Z. Krzan, red., Tatrzański Park Narodowy na tle innych górskich terenów chronionych. Tatrzański Park Narodowy, Zakopane, 81 - 86.
  17. Krzymowska-Kostrowicka A. (1997) Geoekologia turystyki i wypoczynku, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  18. Lance A.N., Baugh I.D., Love J.A. (1989) Continued footpath widering In the Carrington Mountains, Scotland, "Biological Conservation", 49, s. 201-214
  19. Lei S.A. (2004) Soil compaction from human tramping, biking, and off-road motor vehicle activity In a blackbrush [Coleogyne ramosissima] shrubland, "Western North American Naturalist", 64 (1), s. 125-130.
  20. Li W., Ge X., Liu Ch. (2005) Hiking trails and tourism impact assessment in protected area: Jiuzhaigou Biosphere Reserve, China, "Environmental monitoring and assessment", 108 (1-3), s. 279-293
  21. Łajczak A. (1996) Wpływ narciarstwa i turystyki pieszej na erozję gleby w obszarze podszczytowym Pilska. [w:] A. Łajczak, S. Michalik, Z. Witkowski, red., Wpływ narciarstwa i turystyki pieszej na przyrodę Masywu Pilska, "Studia Naturae", 41, s. 131-159.
  22. Maikhuri R.K., Rana U., Rao K.S., Nautiyal S., Saxena K.G. (2000) Promoting ecotourism in the buffer zone areas of Nanda Devi Biosphere Reserve: an option to resolve people-policy conflict, "International Journal of Sustainable Development and World Ecology", 7 (4), s. 333-342
  23. Mielnicka B. (1996) Narciarstwo i turystyka piesza w strefie podszczytowej Pilska w latach 1993 - 1994. [w:] A. Łajczak, S. Michalik, Z. Witkowski red., Wpływ narciarstwa i turystyki pieszej na przyrodę Masywu Pilska, "Studia Naturae", 41, s. 81 - 101.
  24. Neto F. (2003) A new approach to sustainable tourism development: Moving beyond environmental protection, "Natural Resources Forum" 27 (3), s. 212-222
  25. Pawlaczyk P. (2002) Modele oddziaływań człowiek - przyroda jako podstawa określania pojemności turystycznej parku narodowego, [w:] J. Partyka, red., Użytkowanie turystyczne Parków Narodowych. Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, Ojcowski Park Narodowy, Ojców, s. 23 - 50.
  26. Root J. D., Kapnik L. J. (1972) Trail conditions along a portio of the Great Divide trail route, Alberta and British Columbia Mountains. Research Council of Alberta, Edmonton Alberta
  27. Satchell J.E., Marren P.R. (1976) The effect of recreation of the ecology of natural landscapes. Nature and environment series 11, Council of Europe, Strasbourg
  28. Schweingruber F.H. (1996) Tree Rings and Environment Dendroecology. Paul Haupt Publisher, Berne Stuttgart Vienna.
  29. Schweingruber F.H. (2007) "Wood Structure and environment". Springer- Verlag, Berlin - Heidenberg
  30. Skawiński P. (1993) "Oddziaływanie człowieka na przyrodę kopuły Kasprowego Wierchu, oraz Doliny Goryczkowej w Tatrach". [w:] W. Cichocki. red., Ochrona Tatr w obliczu zagrożeń. Wydawnictwo Muzeum Tatrzańskiego, Zakopane, s. 179-226.
  31. Witkowski Z. (1996) Narciarstwo i ochrona przyrody na Pilsku: tło i przyczyny konfliktu. [w:] A. Łajczak, S. Michalik, Z. Witkowski red., Wpływ narciarstwa i turystyki pieszej na przyrodę Masywu Pilska, "Studia Naturae", 41, s. 5-12.
  32. Zielonka T., Holeksa J., Ciapała S. (2008) A reconstruction of flood events using scarred trees in the Tatra Mountains, Poland, "Dendrochronologia", 26(3), s. 173-183
  33. Zielski A., Krąpiec M. (2004) Dendrochronologia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0867-3888
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu