BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Żarowski Mirosław (Uniwersytet Wrocławski)
Tytuł
O "dystansie, który dzieli" i "odległości, która łączy" : egzystencjalny wymiar drogi w myśli Gabriela Marcela i Paula Ricoeura
On "Distance That Divides" and on "Space That Connects" : Existential Dimension of the Way in Gabriel Marcel's and Paul Ricoeur's Thought
Źródło
Folia Turistica / Akademia Wychowania Fizycznego im. B. Czecha w Krakowie, 2011, nr 24, s. 35-57, bibliogr. 29 poz.
Tytuł własny numeru
Filozofia podróży i turystyki
Słowa kluczowe
Turystyka, Filozofia, Egzystencjalizm, Historia filozofii
Tourism, Philosophy, Existentialism, History of philosophy
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Przedmiotem artykułu jest egzystencjalne rozumienie drogi, wędrówki i pielgrzymowania w filozofii Gabriela Marcela i Paula Ricoeura, wybitnych przedstawicieli dwudziestowiecznej myśli chrześcijańskiej. Obaj łączą topos podróżowania z zagadnieniami wartości i nieśmiertelności, odwołując się do orficko-platońskiego wizerunku duszy. Traktują metaforykę drogi z całą dosłownością - Marcel w perspektywie filozofii nadziei, Ricoeur w kontekście hermeneutyki egzystencji wzywającej do rozumienia siebie jako Innego. Dla obu myślicieli pozostaje także wiążące świadectwo Prousta, którego dzieło W poszukiwaniu straconego czasu, nierzadko wbrew własnym intencjom lub ostatecznej wymowie, otwiera, jak pisze Marcel, na "transcendencję norm", jawiąc się, według Ricoeura, jako "niewidzialna historia pewnego powołania". W sensie ścisłym wędruje jedynie dusza, biorąc na siebie całą ambiwalencję drogi i podróżowania. Powrót do samego siebie jest mediacją, przebywaniem drogi długiej i okrężnej, mierzonej stadiami wyobcowania i upadania. Wędrówka ta staje się losem nie tylko "cogito zranionego", lecz również każdej podejmowanej przez skończony podmiot ludzki próby bycia sobą i rozumienia siebie. (abstrakt oryginalny)

Existential understanding of a way, of wandering and of going on pilgrimages in Gabriel Marcel's and Paul Ricoeur's philosophy is the subject of the article. Those two outstanding representatives of the Christian thought in the twentieth century consider topos of traveling in strict connection with the issues of values and immortality, referring to Orphic-Platonic image of a soul. They both treat a metaphor of the way literally - Marcel in his perspective of philosophy of hope and Ricoeur in the context of his hermeneutics of existence, appealing to understand oneself as another. To both thinkers, testimony of M. Proust's In Search of Lost Time, becomes very significant. The famous work, sometimes against its own motives and ultimate sense, is opening, as Marcel claims, to "transcendence of norms" and thus reveals, according to Ricoeur, "a story of some vocation". In a strict sense, only soul travels, accepting the whole ambivalence of being on the way. Coming back to oneself is a mediation, taking the long and circuitous, measured by phases of alienation and falling down. That wandering becomes a destiny not only of a "wounded cogito" but also of every attempt of a finite human subject to become oneself and to understand oneself. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Alquié F. (1989) Kartezjusz, przeł. S. Cichowicz, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.
  2. Bacon F. (1955) Novum Organum, przeł. J. Wikarjak, przekład przejrzał, wstępem i przypisami opatrzył K. Ajdukiewicz, Państrwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  3. Bacon F. (1959) Eseje, przeł. Cz. Znamierowski, słowo wstępne T. Kotarbiński, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  4. Cichowicz S. (2002) O refleksję konkretną. Cztery przykłady historyczne, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
  5. Deleuze G. (2000) Proust i znaki, przeł. M.P. Markowski, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
  6. Descartes R. (1981) Rozprawa o metodzie właściwego kierowania rozumem i poszukiwania prawdy w naukach, przeł. W. Wojciechowska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  7. Gadamer H.-G. (1993) Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, przeł. B. Baran, Wydawnictwo inter esse, Kraków.
  8. Hegel G.W.F. (1990) Encyklopedia nauk filozoficznych, przeł., wstępem i komentarzem opatrzył Ś.F. Nowicki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  9. Heidegger M. (1994) Bycie i czas, przeł. B. Baran, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  10. Heidegger M. (1995) Znaki drogi, przeł. S. Blandzi, J. Filek, J. Mizera., J. Nowotniak, K. Pomian, M. Poręba, J. Sidorek, J. Tischner, K. Wolicki, Wydawnictwo SPACJA & Fundacja ALETHEIA, Warszawa.
  11. Heidegger M. (2000) W drodze do języka, przeł. J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków.
  12. Heinrich W. (1925) Zarys historji filozofji greckiej, t. I, Nakład Gebethnera i Wolffa, Druk. W. L. Anczyca i Spółki, Kraków - Warszawa.
  13. Heraklit (1996) Heraklit z Efezu. 147 fragmentów, przeł. R. Zaborowski i E. Lif-Perkowska, STAKROOS, Warszawa.
  14. Kant I. (1993) Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która będzie mogła wystąpić jako nauka, przeł. B. Bornstein, oprac. J. Suchorzewska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  15. Kopaliński W. (1990) Słownik symboli, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa.
  16. Kuligowski P. (2007) Humanistyka jako hermeneutyka, Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław.
  17. Lubowicka G. (2000) Sumienie jako poświadczenie. Idea podmiotowości w filozofii Paula Ricoeura, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
  18. Marcel G. (1984) Homo viator. Wstęp do metafizyki nadziei, przeł. P. Lubicz, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.
  19. Montaigne de M. (1957) Próby. Księga trzecia, przeł. T. Żeleński (Boy), Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
  20. Platon (1958) Fedon, przeł W. Witwicki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  21. Platon (1999) Timaios i Kritias, przeł. W. Witwicki, Wydawnictwo Alfa, Warszawa.
  22. Proust M. (1979) W poszukiwaniu straconego czasu, przeł. T. Boy-Żeleński, M. Żurowski, J. Rogoziński, t. I-III, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
  23. Ricoeur P. (1985) Egzystencja i hermeneutyka. Rozprawy o metodzie, wybór i oprac. S. Cichowicz, przeł. E. Bieńkowska, H. Bortnowska, S. Cichowicz, J. M. Godzimirski, H. Igalson, J. Skoczylas, K. Tarnowski, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.
  24. Ricoeur P. (1986) Symbolika zła, przeł. S. Cichowicz i M. Ochab, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.
  25. Ricoeur P. (1991) Podług nadziei. Odczyty, szkice, studia, wybrał, opracował i wstępem opatrzył S. Cichowicz, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.
  26. Ricoeur P. (2005) O sobie samym jako innym, przeł. B. Chełstowski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  27. Ricoeur P. (2008) Czas i opowieść, t. 2. Konstrukcja w opowieści fikcyjnej, przeł. J. Jakubowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  28. Seneca L.A. (1961) Listy moralne do Lucyliusza, przeł. W. Kornatowski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  29. Suchodolski B. (1963) Narodziny nowożytnej filozofii człowieka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0867-3888
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu